බැංකු පද්ධතියට පණ දෙන්න IFC යෙන් ඩොලර් මිලියන 166ක්
ශ්රී ලංකාවේ ආර්ථිකය යළි නගා සිටුවන්න IFC ආයතනය ඩොලර් මිලියන 166ක දැවැන්ත මූල්ය පැකේජයක් ප්රකාශයට පත් කරයි. මෙය බැංකු පද්ධතියට නව පණක් ලබා දෙන පියවරකි.
බැංකු පද්ධතියට පණ දෙන්න IFC යෙන් ඩොලර් මිලියන 166ක්
ශ්රී ලංකාවේ ආර්ථිකය යළි ගොඩනැගීමේ ක්රියාවලිය දැන් අලුත් අදියරකට පිවිසිලා. ජාත්යන්තර මූල්ය සහයෝගීතාවය හෙවත් IFC ආයතනය ශ්රී ලංකාවේ පුද්ගලික අංශයේ බැංකු පද්ධතිය ශක්තිමත් කරන්න ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 166ක දැවැන්ත මූල්ය පැකේජයක් ලබා දෙන්න තීරණය කරලා තියෙනවා.
මෙතෙක් කල් ආර්ථික අර්බුදය ස්ථාවර කරගැනීම (Crisis Stabilization) ගැන අවධානය යොමු වුනත්, දැන් රටේ ආර්ථිකය සක්රීය වර්ධනයක් (Active Growth) කරා ගෙන යාමයි මෙහි අරමුණ. විශේෂයෙන්ම එක්සත් රාජධානියේ හෝ විදෙස් රටවල ඉඳන් ලංකාවේ බැංකු පද්ධතියේ මුදල් තැන්පත් කරලා තියෙන අයට සහ ලංකාවේ ව්යාපාරික කටයුතු වලට සම්බන්ධ අයට මෙය ඉතාම සුබදායී ආරංචියක්. මොකද මේ හරහා බැංකු පද්ධතියේ ස්ථාවරත්වය ගැන ලොකු විශ්වාසයක් ගොඩනැගෙනවා.
මේ ගනුදෙනුව සිදුවෙන්නේ කොහොමද?
පැහැදිලිවම කියනවා නම් මේක රජයට ලබා දෙන ණය සහනයක් (Bailout) නෙවෙයි. මෙය පුද්ගලික වාණිජ බැංකු හරහා කෙලින්ම වෙළඳපොළට මුදල් පොම්ප කරන උපායමාර්ගික ආයෝජනයක්. මේ සඳහා Nations Trust Bank (NTB), කොමර්ෂල් බැංකුව (CBC) සහ ජාතික සංවර්ධන බැංකුව (NDB) තෝරාගෙන තිබෙනවා.
මෙහි ප්රධාන ඉලක්කය වෙන්නේ ඉහළ පොලී අනුපාත සහ අවදානම නිසා මෙතෙක් කල් ණය පහසුකම් ලබාගන්න අමාරු වුණු කුඩා හා මධ්ය පරිමාණ ව්යාපාර (SMEs), කාන්තාවන් විසින් මෙහෙයවන ව්යාපාර සහ කෘෂිකාර්මික අංශය වෙත මූල්ය පහසුකම් ලබා දීමයි.
ඩොලර් මිලියන 166 බෙදී යන ආකාරය:
- ඩොලර් මිලියන 50 (NTB): ණය ලබා දීමේ හැකියාව වැඩි කරන්න ලබා දෙන ඍජු ණය මුදලක්. 2022 අර්බුදයෙන් පස්සේ IFC එක මෙහෙම ණය ආයෝජනයක් කරපු පළමු අවස්ථාව මෙයයි.
- ඩොලර් මිලියන 80 (CBC සහ NDB): අවදානම් බෙදා ගැනීමේ පහසුකමක් (Risk-Sharing Facility). මෙහිදී බැංකු විසින් ලබා දෙන SME ණය අතුරින් යම් ණයක් අය කරගන්න බැරි වුනොත්, ඒ පාඩුවෙන් 50%ක් IFC එක විසින් දරාගන්නවා. මෙය බැංකු වලට බය නැතුව ණය දෙන්න ලොකු හයියක්.
- ඩොලර් මිලියන 36 (NTB සහ NDB): Trade Finance හෙවත් ජාත්යන්තර වෙළඳාමට අවශ්ය ඇපකර පහසුකම්. ආනයන සහ අපනයන කරුවන්ට භාණ්ඩ හුවමාරුව පහසු කරගන්න මෙය ඉතාම වැදගත්.
සල්ලි වලටත් වඩා වටින "විශ්වාසය"
මේ ඩොලර් මිලියන 166ට වඩා මෙහි තියෙන වටිනාකම තමයි මෙය ලෝකයට දෙන පණිවිඩය. ලෝක බැංකු සමූහයට අයත් IFC වගේ දැවැන්තයෙක් රජයේ ඇපකරයක් නැතුව (Without sovereign guarantees) ලංකාවේ පුද්ගලික බැංකු එක්ක ගනුදෙනු කරන්න පටන් ගන්නවා කියන්නේ, ලංකාවේ බැංකු පද්ධතියේ අවදානම දැන් පහව යමින් තියෙන බවට අනිත් විදෙස් ආයෝජකයින්ට (Foreign Investors) ලැබෙන ප්රබල සංඥාවක්.
රිස්ක් ෂෙයාරින් (Risk-Sharing) වැඩ කරන්නේ කොහොමද?
පහුගිය කාලේ බැංකු ළඟ සල්ලි තිබුණත් ණය දෙන්න බය වුණා. මොකද SME ව්යාපාරයක් කඩා වැටුණොත් මුළු පාඩුවම බැංකුවට.
නමුත් මේ අලුත් ගිවිසුම යටතේ, තෝරාගත් ව්යාපාරයක් ණය ගෙවා ගන්න බැරි වුනොත්, ඒ ණය මුදලේ අලාභයෙන් හරි අඩක් (50%) IFC ආයතනය භාර ගන්නවා. මේ නිසා බැංකු වල අවදානම අඩුවෙන අතරම, අඩු පොලී අනුපාත යටතේ හෝ ලිහිල් කොන්දේසි යටතේ ණය නිකුත් කරන්න බැංකු පෙළඹෙනවා.
අවධානය යොමු විය යුතු ගැටළු
මේක ධනාත්මක පියවරක් වුනත්, ප්රායෝගික අභියෝග කිහිපයක් ගැනත් අවධානය යොමු කරන්න ඕනේ:
- ප්රතිලාභ කාටද?: "SME" කියන නිර්වචනය පුළුල් නිසා, මේ ණය පහසුකම් ගමේ ඉන්න සැබෑ කුඩා ව්යාපාරිකයාට ලැබෙනවා වෙනුවට, කොළඹ කේන්ද්ර කරගත් මධ්යම ප්රමාණයේ සමාගම් වලට පමණක් සීමා වීමේ අවදානමක් තියෙනවා.
- පොලී අනුපාත: ණය ගන්න පහසු වුනත්, පොලී අනුපාත (Interest Rates) තවමත් ඉහළයි නම් ව්යාපාරිකයින්ට එය දරාගන්න අමාරු වෙන්න පුළුවන්. IFC මුදල් ලැබුණා කියලා පාරිභෝගිකයාට ලැබෙන පොලී අනුපාතය අඩුවෙයිද කියන එක තීරණය වෙන්නේ බැංකු අතේ.
කෙසේ වෙතත්, 2026 වසර ආරම්භයේදීම ලැබුණු මේ සහයෝගය පෙන්නුම් කරන්නේ ශ්රී ලංකාව දැන් ණය ප්රතිව්යුහගත කිරීමේ (Debt Restructuring) අදියර පසුකරමින්, පුද්ගලික අංශයේ වර්ධනය (Private Sector Growth) ඉලක්ක කරගත් ගමනක් ආරම්භ කර ඇති බවයි. බැංකු පද්ධතියේ ස්ථාවරත්වය ගැන බලාගෙන ඉන්න අයට මෙය අනිවාර්යයෙන්ම "Green Light" එකක්.
මූලාශ්රය (Source): http://www.adaderana.lk/hot-news/