2026 ආර්ථික පෙරනිමිති: ණය අවදානම යළිත් - ඩොලරය 330ට යයි ද?
ආර්ථික අර්බුදයේ "බ්රේකින් නිව්ස්" කාලය ඉවරයි. දැන් එන්නේ අමාරුම කාලයයි. 2026 දී ඩොලරය 330ට යයිද? පොලී අනුපාත ඉහළට? First Capital ආයතනයේ නවතම පුරෝකථනය මෙන්න.
2026 ආර්ථික පෙරනිමිති: ණය අවදානම යළිත් - ඩොලරය 330ට යයි ද?
ශ්රී ලංකාවේ ආර්ථික පුනර්ජීවනය දැන් අලුත් සහ සංකීර්ණ අදියරකට පිවිසෙමින් තිබෙන බව First Capital Holdings ආයතනය සිය නවතම වාර්තාව මගින් පෙන්වා දෙනවා. 2026 වසර ගැන ඔවුන් නිකුත් කළ මෙම උපාය මාර්ගික අනතුරු ඇඟවීමට (Strategic Caution) අනුව, මෙතෙක් තිබූ වේගවත් වර්ධනය අඩාල වීමත් සමඟ රටේ ණය බර පිළිබඳ ගැටලු නැවතත් කරළියට පැමිණීමේ අවදානමක් මතුවෙමින් තිබෙනවා.
ආයෝජකයින්ට සහ විදෙස්ගත ශ්රී ලාංකිකයින්ට මෙය ඉතා වැදගත් පණිවිඩයක්: ආර්ථික අර්බුදයේ "බ්රේකින් නිව්ස්" (Breaking News) කාලය දැන් අවසන්. දැන් අප සිටින්නේ දීර්ඝකාලීන ස්ථාවරත්වය පවත්වා ගැනීමේ අසීරු සටනකයි. පශ්චාත්-අර්බුද කාලයේ තිබූ වේගවත් වර්ධනය සාමාන්ය තත්ත්වයට පත්වෙද්දී, IMF එකඟතා මත පදනම් වූ මූල්ය විනය පවත්වා ගැනීම රජයට වඩාත් වේදනාකාරී වනු ඇති බව මෙම වාර්තාව පෙන්වා දෙනවා.
ප්රධාන අභියෝගය: වර්ධනය සහ ණය බර
First Capital වාර්තාවට අනුව ශ්රී ලංකාවේ ආර්ථික ගමනේ තීරණාත්මක ඝර්ෂණයක් (Friction point) නිර්මාණය වෙමින් පවතිනවා. 2023-2025 කාලයේ ආර්ථිකය කඩාවැටුණු තැනින් ඉහළට එද්දී (Base effect) සංඛ්යාලේඛනවල ලොකු වර්ධනයක් පෙන්නුම් කළා.
නමුත් 2026 දී මේ වේගය අඩුවන ලකුණු පහළ වෙලා. First Capital සහ ලෝක බැංකුව (World Bank) පුරෝකථනය කරන පරිදි 2026 ආර්ථික වර්ධනය 3.1% – 3.5% දක්වා සීමා විය හැකියි. ගැටලුව වන්නේ, දැඩි මූල්ය පාලනයක් (Austerity) නැතිව රටේ ණය කන්දරාව ස්වභාවිකව දිය කර හැරීමට මෙම වර්ධන වේගය ප්රමාණවත් නොවීමයි.
අවදානමේ ස්වභාවය:
- ප්රසාරණයේ ගැටලුව (Denominator Effect): ණය ප්රතිශතය අඩු කර ගැනීමට නම්, ණය ප්රමාණයට වඩා වේගයෙන් ආර්ථිකය (GDP) වර්ධනය විය යුතුයි. වර්ධනය වේගය අඩාල වුවහොත්, ණය බර එලෙසම පවතිනවා.
- පොලී අනුපාත ඉහළට: 2026 දෙවන භාගය වන විට ව්යාපාර ණය සඳහා වන ප්රමුඛ පොලී අනුපාතය (AWPR) 10% – 11% දක්වා ඉහළ යනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරෙනවා.
- හිඟය පුළුල් වීම: අයවැය හිඟය 2025 දී තිබූ 4.5% මට්ටමේ සිට 5.1% දක්වා ඉහළ යා හැකි බවට අනාවැකි පළ වෙනවා. මීට හේතු ලෙස කාලගුණික බලපෑම් සහ ප්රතිසංස්කරණ ක්රියාවලියේ මන්දගාමී වීම ("Reform fatigue") පෙන්වා දිය හැකියි.
උපාය මාර්ගික බලපෑම: මෙය ඔබට දැනෙන්නේ කෙසේද?
විශේෂයෙන්ම දේශසීමා හරහා මූල්ය කටයුතු හසුරුවන SiBuzz පාඨකයන්ට 2026 වසරේ උපාය මාර්ග වෙනස් කිරීමට සිදුවනු ඇති.
| ක්ෂේත්රය | 2026 පුරෝකථනය | ගතයුතු පියවර |
|---|---|---|
| විනිමය අනුපාතය (LKR) | රුපියල අවප්රමාණය විය හැකියි | First Capital ඇස්තමේන්තුවට අනුව ඩොලරය රු. 310–330 අතර අගයකට යා හැකියි. බ්රිතාන්යයේ සිට මුදල් එවන අයට වාසිදායක වුවත්, ලංකාවේ ආනයනික භාණ්ඩ මිල ඉහළ යනු ඇත. |
| දේශීය ආයෝජන | ප්රතිලාභ (Yields) ඉහළට | රජයේ සුරැකුම්පත්වල ඵලදායිතාව ඉහළ යා හැකියි. පොලී අනුපාත තවදුරටත් ඉහළ යන ප්රවණතාවක් ඇති නිසා දිගුකාලීන ආයෝජනවලට (Lock-in) හදිසි නොවී සිටීම නුවණට හුරුයි. |
| ව්යාපාරික කටයුතු | ණය ලබා ගැනීම අසීරුයි | AWPR අගය ඉහළ යාම නිසා දේශීයව ණය ගැනීම මිල අධික වේවි. සුළු හා මධ්ය පරිමාණ ව්යාපාරවලට (SMEs) මුදල් ප්රවාහ ගැටලු ඇතිවිය හැකියි. |
විනය සහ ජීවන වියදම අතර ගැටුම
"දැඩි මූල්ය විනය අත්යවශ්යයි" යනුවෙන් First Capital පවසද්දී, එහි සාමාන්ය ජනතාවට දැනෙන බලපෑම දෙසත් අවධානය යොමු කළ යුතුමයි.
මූල්ය විනය පවත්වා නොගතහොත් IMF වැඩසටහන පීලි පැනීමට ලක්වී, විදෙස් ආධාර නැවතී, නැවතත් 2022 වැනි අර්බුදයකට යාමේ අවදානම තිබෙනවා. කෙසේ වෙතත්, ආර්ථිකය මන්දගාමී වී ඇති මොහොතක දැඩි බදු සහ රජයේ වියදම් කප්පාදුව "තිරිංගයක්" ලෙස ක්රියා කරනවා. සාමාන්ය පවුලකට මෙය දැනෙන්නේ ස්ථාවරත්වයක් ලෙස නොව, "එකතැන පල්වීමක්" (Stagnation) ලෙසයි. ආදායම් වැඩි නොවන අතරේ බලශක්තිය සහ ප්රවාහන වියදම් ඉහළ මට්ටමක පැවතීම මීට හේතුවයි.
එහෙත් ජනප්රියතාවය වෙනුවෙන් රජය මූල්ය පාලනය ලිහිල් කළහොත්, උද්ධමනය ක්ෂණිකව ඉහළ ගොස් ජනතාවගේ සැබෑ ආදායම (Real income) ඊටත් වඩා වේගයෙන් දියවී යා හැකියි.
බ්රිතාන්යයේ සිටින ඔබට
මෙය ශ්රී ලංකාවේ ප්රතිපත්තිමය කතාවක් වුවත්, එහි තරංග එක්සත් රාජධානියේ සිටින ඔබටත් දැනෙනවා.
රුපියල 330 දෙසට ගමන් කිරීමේදී ඔබ එවන පවුම් (GBP) වලට ලංකාවේදී වැඩි රුපියල් ප්රමාණයක් ලැබෙනවා. නමුත් මතක තබා ගන්න, ලංකාවේ භාණ්ඩ මිල ඉහළ යාම (Inflation) නිසා ඒ වැඩිපුර ලැබෙන මුදලේ ක්රය ශක්තිය අඩුවීමට ඉඩ තිබෙනවා.
කොටස් වෙළඳපොළ (ASPI) දැනට ඒකක 21,000–22,000 අතර "සාධාරණ අගයක" (Fairly valued) පවතින බවයි විශ්ලේෂකයින් කියන්නේ. තාක්ෂණික හෝ අපනයන කේන්ද්රීය සමාගම් හැරුණු විට, විදෙස් මුදල් ආයෝජකයින්ට කෙටි කාලීනව කොටස් වෙළඳපොළෙන් විශාල ලාභයක් අපේක්ෂා කිරීම අපහසු විය හැකියි.
මූලාශ්රය (Source): https://www.ft.lk/front-page/First-Capital-Holdings-cautions-debt-concerns-re-emerging/44-757700