රුපියලට හොඳ කලක්: විදෙස් ආයෝජකයින් පොරකන්නේ ඇයි?

රුපියලට හොඳ කලක්: විදෙස් ආයෝජකයින් පොරකන්නේ ඇයි?

ඔබ විනිමය අනුපාත ගැන හෝ රටේ ආර්ථික පුවත් ගැන අවධානයෙන් සිටින කෙනෙක් නම්, යම් වෙනසක් සිදුවෙමින් පවතින බව ඔබට දැනෙන්නට ඇති. පසුගිය වසර දෙකකට වැඩි කාලයකට පසුව පළමු වරට, විදෙස් ආයෝජකයින් හුදෙක් උත්සාහ කර බැලීමකින් එහාට ගොස්, ශ්‍රී ලංකාවේ රුපියල් බැඳුම්කර (Rupee bonds) වෙළෙඳපොළට ඉතා උනන්දුවෙන් නැවත පිවිසෙමින් සිටිනවා.

මේ සිදුවන්නේ කුමක්ද? පළපුරුදු ආයෝජකයින් නැවතත් ශ්‍රී ලංකාව කෙරෙහි විශ්වාසය තබන්නේ ඇයි? මෙය පවුම් (GBP) උපයන අපට වැදගත් වෙන්නේ කොහොමද? අපි ඒ ගැන විමසා බලමු.

ඉලක්කම් කියන කතාව

පසුගිය සතියේ නිකුත් වූ දත්ත මූල්‍ය ලෝකයේ කාගේත් අවධානය දිනාගත්තා. ශ්‍රී ලංකා රජයේ සුරැකුම්පත්වල (Government Securities) විදෙස් ආයෝජන ප්‍රතිශතය මාස 28 කට පසුව වාර්තා වූ ඉහළම අගයට ළඟා වී තිබෙනවා.

• විශාල ආයෝජන ගලා ඒමක්: එක් සතියක් තුළ පමණක් රුපියල් බිලියන 7.4 ක (ආසන්න වශයෙන් ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 24.2 ක) මුදලක් වෙළෙඳපොළට ගලා ආවා.
• නොකඩවා සිදුවන වර්ධනයක්: මෙය හුදකලා සිදුවීමක් නොවෙයි. පසුගිය සති 23 තුළ විදෙස් ආයෝජකයින් ශුද්ධ ගැනුම්කරුවන් (net buyers) බවට පත් වූ 16 වැනි සතිය මෙයයි.
• පණිවිඩය: ශ්‍රී ලංකාවේ ණය ප්‍රතිව්‍යුහගතකරණ වැඩපිළිවෙළ ගැන ගෝලීය අරමුදල්වලට (Global Funds) ශක්තිමත් විශ්වාසයක් ගොඩනැගෙමින් පවතින බව මින් පැහැදිලි වෙනවා.

ඇයි මේ හදිසි උනන්දුව?

ඇමරිකාවේ හෝ යුරෝපයේ වඩාත් ආරක්ෂිත ආයෝජන අවස්ථා තිබියදීත්, ගෝලීය ආයෝජකයින් අවදානම් සහගත යැයි සැලකෙන රුපියල් ණයකරවල මුදල් ආයෝජනය කරන්නේ ඇයි?

1. ඉහළ ප්‍රතිලාභ (High Yields) බ්‍රිතාන්‍යයේ බැංකුවකින් ලැබෙන පොලියට සාපේක්ෂව ශ්‍රී ලංකාවේ භාණ්ඩාගාර බිල්පත් සහ බැඳුම්කර මගින් ලැබෙන ප්‍රතිලාභය ඉතා ඉහළයි. මුදල් ඒකකය ස්ථාවරව පවතින්නේ නම්, උද්ධමනය තිබියදීත් මෙයින් ලැබෙන නාමික ප්‍රතිලාභය (nominal return) ආයෝජකයින්ට ඉතා ආකර්ෂණීයයි.

2. IMF සහ ආර්ථික ස්ථාවරත්වය ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ (IMF) වැඩපිළිවෙළ යටතේ ශ්‍රී ලංකා ආර්ථිකය ස්ථාවර වෙමින් පවතින බවට ජාත්‍යන්තර වෙළෙඳපොළ විශ්වාස කරන බව මෙමගින් පෙනී යනවා. අස්ථාවරත්වය පිළිබඳ තිබූ බිය අඩුවී, ගණනය කළ අවදානමක් (calculated bet) ගැනීමට ආයෝජකයින් පෙළඹී සිටිනවා.

ආයෝජනයට සුදුසුම කාලයද?

වෝල් ස්ට්‍රීට් සහ ගෝලීය හෙජ් ෆන්ඩ්ස් (Hedge Funds) මෙලෙස ආයෝජනය කරන විට, ඔබත් මහන්සියෙන් උපයාගත් පවුම් රුපියල් ස්ථාවර තැන්පතු හෝ බිල්පත්වල ආයෝජනය කළ යුතුද?

මේ ගැන සරලව සිතා බලමු:

වාසි සහගත පැත්ත (The Bull Case)

• රුපියල ශක්තිමත් වීම: විදෙස් ආයෝජන ගලා ඒම සාමාන්‍යයෙන් රුපියල ශක්තිමත් වීමට හේතු වෙනවා. රුපියල ස්ථාවර නම්, ඔබ පසුව ඔබේ මුදල් නැවත පවුම්වලට හරවන විට හෝ වියදම් කරන විට අවාසියක් සිදුවන්නේ නැහැ.
• ප්‍රකෘතියට පෙර අවස්ථාව: සාමාන්‍යයෙන් ආර්ථිකයක් සම්පූර්ණයෙන්ම යථා තත්ත්වයට පත්වීමට පෙර වත්කම් මිල ගණන් (asset prices) ඉහළ යනවා. ආයෝජකයින් උත්සාහ කරන්නේ එම වාසිය කල් තියා ලබා ගැනීමටයි.

යථාර්ථය (The Risk Factors)

නමුත් මෙය තවමත් "Emerging Market" ආයෝජනයක් බව අප අමතක නොකළ යුතුයි.

• "Hot Money" අවදානම: මේ ආකාරයට වේගයෙන් ගලා එන විදෙස් මුදල්, දේශපාලන වෙනස්කම් හෝ ප්‍රතිපත්තිමය කම්පනයකදී ඉතා වේගයෙන් ආපසු ඇදී යා හැකියි.
• ණය මත යැපීම: පරණ ණය ගෙවීමට අලුත් ණය ගැනීම තිරසාර විසඳුමක් නොවන බව ආර්ථික විශ්ලේෂකයින් පෙන්වා දෙනවා. දිගුකාලීනව ආර්ථිකය ගොඩනැගීමට නම් අපනයන සහ සංචාරක ව්‍යාපාරය හරහා සැබෑ ඩොලර් ආදායමක් රටට ලැබිය යුතුයි.
• ද්‍රවශීලතාව (Liquidity): ඔබට හදිසියේම ඔබේ මුදල් නැවත ලබා ගැනීමට අවශ්‍ය වුවහොත්, අර්බුදකාරී අවස්ථාවලදී ද්විතියික වෙළෙඳපොළ තුළ එය අපහසු විය හැකියි.

අවධානයෙන් සිටින්න

කෙසේ වෙතත්, මෙය සාර්ව ආර්ථිකයට (Macro Economy) ඉතා යහපත් සලකුණක්. ණය ගෙවීම පැහැර හැරීමේ (default) අඳුරු මතකය ජාත්‍යන්තර ණයහිමියන්ගේ මනසින් ක්‍රමයෙන් ඈත්ව යමින් පවතින බව මෙයින් ගම්‍ය වෙනවා.

ලංකාවට මුදල් යවන හෝ ආයෝජනය කිරීමට බලාපොරොත්තුවෙන් සිටින අයට මෙය වැදගත් පණිවිඩයක්. විදෙස් ආයෝජන වර්ධනය වීම ඉදිරි කාලයේදී මුදල් ඒකකයේ යම් ස්ථාවරත්වයක් ඇති වීමට හේතු විය හැකියි.

මීළඟ මහ බැංකු වෙන්දේසිය ගැන අවධානයෙන් සිටින්න. මේ ප්‍රවණතාව දිගටම පැවතුනොත්, එය රුපියලට නව පරිච්ඡේදයක ආරම්භයක් වන්නට පුළුවන්.

මූලාශ්‍රය (Source): https://economynext.com/sri-lankas-new-imf-loan-fx-debt-addiction-exposes-fragility-of-monetary-regime-260223/