රොබෝවරු සහ පැය 24 සේවාව: එංගලන්තයේ නව පිළිකා සැලැස්ම

රොබෝවරු සහ පැය 24 සේවාව: එංගලන්තයේ නව පිළිකා සැලැස්ම

එක්සත් රාජධානියේ සෞඛ්‍ය හා සමාජ සත්කාර දෙපාර්තමේන්තුව විසින් වසර 10ක ජාතික පිළිකා මර්දන සැලැස්ම නිල වශයෙන් එළිදක්වා තිබේ. 2026 පෙබරවාරි 4 වනදා නිකුත් කළ මෙම නව උපායමාර්ගයේ මූලික අරමුණ වන්නේ NHS සේවාව නවීන තාක්ෂණය සමඟ ඒකාබද්ධ කිරීමයි. මෙහි ප්‍රධාන ඉලක්කය වන්නේ 2035 වන විට පිළිකා රෝගීන්ගෙන් 75%ක් වසර පහකට වඩා වැඩි කාලයක් ජීවත් කරවීමයි (Long-term survival).

සාම්ප්‍රදායිකව පැවති "GP ගෙන් රෝහලට" (GP-to-Hospital) යන දීර්ඝ ක්‍රියාවලිය වෙනුවට, වේගවත් සහ කාර්මීකරණය වූ රෝග විනිශ්චය ක්‍රමවේදයක් (Industrialised model) හඳුන්වා දීම මෙහි විශේෂත්වයයි.

මූලික පොරොන්දුව: පරීක්ෂණ ක්‍රියාවලිය නවීකරණය කිරීම

වයසට යන ජනගහනයක් සමඟ පවතින පැරණි ක්‍රමවේදයන් තවදුරටත් එංගලන්තයට ප්‍රායෝගික නොවන බව රජය පිළිගනී. මේ නිසා ශ්‍රම මූලික (manual) ක්‍රමවල සිට අධි තාක්ෂණික ක්‍රමවේදයන් වෙත මාරු වීමට රජය තීරණය කර ඇත.

පැරණි ක්‍රමය සහ නව සැලැස්ම අතර වෙනස

• රෝග විනිශ්චය (Diagnostics):
• පැරණි ක්‍රමය: රෝහල් තුළ උදේ 9-5 අතර ක්‍රියාත්මක විය. හදිසි අවස්ථා (Emergency intakes) නිසා කලින් වෙන් කරගත් පරීක්ෂණ නිතර අවලංගු විය.
• නව ක්‍රමය (2026-2035): සාප්පු සංකීර්ණ සහ ප්‍රධාන මධ්‍යස්ථානවල පිහිටුවා ඇති ප්‍රජා රෝග විනිශ්චය මධ්‍යස්ථාන (CDCs) හරහා දවසේ පැය 24 පුරාම සේවාව ලබා දේ. මේවා හදිසි ප්‍රතිකාර ඒකකවලින් වෙන්ව පවතී.
• ශල්‍යකර්ම:
• පැරණි ක්‍රමය: ශල්‍ය වෛද්‍යවරයාගේ දෑතේ හුරුව මත පදනම් වූ, සුව වීමට කල් ගතවන විවෘත සැත්කම් (Open surgeries).
• නව ක්‍රමය: සංකීර්ණ රෝග තත්ත්වයන් (උදා: පුරස්ථි ග්‍රන්ථි, නාරිවේද) සඳහා Robot-Assisted Surgery මූලික කරගැනීම.
• ප්‍රවේශය:
• පැරණි ක්‍රමය: GP යොමු කිරීම් (Referral letters) සහ ලිපි ලේඛන මත පදනම් විය.
• නව ක්‍රමය: NHS App හරහා ඍජුවම සායනික අත්හදා බැලීම් (Clinical trials) සඳහා ලියාපදිංචි වීමට සහ පත්වීම් නිරීක්ෂණය කිරීමට (Tracking) අවස්ථාව ලැබේ.

රොබෝ විප්ලවය (The Robot Revolution)

මෙහිදී රජයේ ප්‍රධාන ආයෝජනය සිදුවන්නේ ගොඩනැගිලිවලට වඩා යන්ත්‍ර සූත්‍රවලටයි. 2035 වන විට රොබෝ තාක්ෂණය යොදාගෙන සිදු කරන සැත්කම් ප්‍රමාණය වාර්ෂිකව 70,000 සිට 500,000 දක්වා ඉහළ නැංවීමට සැලසුම් කර ඇත.

මෙමඟින් වෛද්‍යවරුන් ඉවත් කිරීමක් සිදු නොවේ. Da Vinci වැනි රොබෝ පද්ධති හරහා ශල්‍ය වෛද්‍යවරුන්ට ත්‍රිමාණ කැමරා (3D cameras) සහ මිනිස් අතකට වඩා නම්‍යශීලී උපකරණ භාවිතයෙන් ඉතා සියුම්ව සැත්කම් කිරීමට හැකි වේ.

• රෝගියාට ඇති වාසිය: කැපුම් තුවාල කුඩා වීම නිසා රුධිර වහනය අවම වේ. ආසාදන අවදානම අඩු බැවින් රැකියා කරන අයට (Wage-earners) ඉතා ඉක්මනින් නැවත සේවයට වාර්තා කළ හැකිය.
• පද්ධතියට ඇති වාසිය: රෝගීන් දින ගණනක් කලින් රෝහලෙන් පිටව යන නිසා ඇඳන් හිඟයට විසඳුමක් ලැබේ.

මිනිසුන් වෙනුවට මැෂින්? (Capital vs. Labour)

එංගලන්තය දැනට Radiologist සහ Oncologist වරුන්ගේ දැඩි හිඟයකට මුහුණ දී සිටී. මෙය විගමනික ශ්‍රමිකයන් (Migration) හෝ පුහුණු කිරීම් මගින් පමණක් ඉක්මනින් විසඳිය නොහැක. රජයේ උපායමාර්ගය වී ඇත්තේ කාර්ය මණ්ඩලය වැඩිකරනවා වෙනුවට, යන්ත්‍ර සූත්‍ර සහ ස්වයංක්‍රීයකරණය (Automation) හරහා ඵලදායිතාව ඉහළ නැංවීමයි.

ක්‍රමෝපායික අවදානම: "Ghost Centres"

කෙසේ වෙතත්, මෙම සැලැස්ම ක්‍රියාත්මක කිරීමේදී පවතින ප්‍රධාන අභියෝගය වන්නේ කාර්ය මණ්ඩල ධාරිතාවයි (Workforce capacity).

• විවේචන: Royal College of Radiologists පෙන්වා දෙන්නේ "මැෂින් තනිවම වැඩ නොකරන" බවයි. දැනටමත් Radiologist ක්ෂේත්‍රයේ 29% ක පමණ හිඟයක් පවතී.
• අවදානම: මෙම 24/7 මධ්‍යස්ථාන පවත්වාගෙන යාමට අවශ්‍ය තාක්ෂණික ශිල්පීන් පුහුණු නොකළහොත්, රාත්‍රී 8න් පසු ක්‍රියාත්මක කිරීමට කෙනෙකු නොමැති "Ghost Centres" බවට මේවා පත්වීමේ අවදානමක් පවතී.
• වියදම් ගැටළුව: මෙම වාර්තාව මගින් ප්‍රාග්ධන වියදම් (Capex) ගැන පුළුල්ව කතා කළද, අතිකාල දීමනා සහ රාත්‍රී වැඩ මුර සඳහා අවශ්‍ය මෙහෙයුම් වියදම් (Opex) ගැන පැහැදිලි සඳහනක් නොමැත.

ඔබේ ජීවන රටාවට බලපාන අයුරු

එක්සත් රාජධානියේ සේවය කරන ශ්‍රී ලාංකික වෘත්තිකයන්ට සහ පවුල්වලට මෙම වෙනස වැදගත් වන්නේ ඇයි?

• වැටුප් ආරක්ෂාව: CDCs සතියේ දින 7 පුරා පැය 12ක් ක්‍රියාත්මක වීම නිසා, ස්කෑන් පරීක්ෂණ සඳහා තවදුරටත් නිවාඩු (Unpaid leave) ලබා ගැනීමේ අවශ්‍යතාවක් නැත. ඔබට සවස් කාලයේ හෝ සති අන්තයේ වේලාවක් වෙන් කරවා ගත හැක.
• ප්‍රායෝගික උපදෙස්: ඔබට හෝ පවුලේ අයෙකුට ස්කෑන් පරීක්ෂණයක් නියම වුවහොත්, Community Diagnostic Centre (CDC) එකකින් වේලාවක් ලබා ගත හැකිදැයි ඔබේ GP ගෙන් විමසන්න. රෝහල්වලට වඩා මෙහි පොරොත්තු කාලය (Wait times) අඩු අතර හදිසි රෝගීන් නොපැමිණෙන නිසා ඔබේ appointment එක අවලංගු වීමේ ඉඩකඩද ඉතා අඩුය.

දැන්ම කරන්න පුළුවන් දේ

ඔබේ NHS App එක විවෘත කර අලුතින් එක් කර ඇති "Research and Trials" කොටස පරීක්ෂා කරන්න. විශේෂඥයෙකු ඔබට ආරාධනා කරන තෙක් බලා නොසිට, සායනික අත්හදා බැලීම් (Clinical trials) සඳහා ඍජුවම ලියාපදිංචි වීමට මෙම යාවත්කාලීන කිරීම මගින් රෝගීන්ට අවස්ථාව ලබා දේ.

මූලාශ්‍රය (Source): https://www.gov.uk/government/news/three-in-four-cancer-patients-to-survive-long-term-under-new-plan