ඩ්රෝන තාක්ෂණයට Zipline වෙතින් ඩොලර් මිලියන 600ක දැවැන්ත ආයෝජනයක්
ඩ්රෝන ඩිලිවරි තාක්ෂණය දැන් අනාගත සිහිනයක් නෙවෙයි. Zipline හි නව ඩොලර් මිලියන 600 ආයෝජනයත් සමඟ ලොජිස්ටික්ස් ලෝකයම වෙනස් වෙන්නයි යන්නේ.
ඩ්රෝන තාක්ෂණයට Zipline වෙතින් ඩොලර් මිලියන 600ක දැවැන්ත ආයෝජනයක්
ජාත්යන්තර ලොජිස්ටික්ස් ක්ෂේත්රයේ නව පෙරළියක් සනිටුහන් කරමින් Zipline සමාගම ඩොලර් මිලියන 600කට අධික නව අරමුදලක් රැස් කරගෙන තිබෙනවා. මෙම ආයෝජනයත් සමඟ සමාගමේ වටිනාකම ඩොලර් බිලියන 7.6ක් දක්වා ඉහළ ගොස් ඇති අතර, මෑතකදී ඔවුන් වාණිජ මට්ටමේ ඩිලිවරි (Commercial deliveries) මිලියන 2ක සන්ධිස්ථානය පසු කළා.
මෙමඟින් තහවුරු වන්නේ ස්වයංක්රීය ගුවන් ප්රවාහනය යනු තවදුරටත් අනාගත අත්හදා බැලීමක් නොව, ප්රායෝගිකව ක්රියාත්මක කළ හැකි වාණිජ යටිතල පහසුකමක් බවයි.
නව ආයෝජනය මූලිකවම යොදවන්නේ Zipline හි නවතම "Platform 2" (P2) පද්ධතිය ව්යාප්ත කිරීමටයි. නාගරික ප්රදේශවලට ඉතා නිවැරදිව භාණ්ඩ බෙදා හැරිය හැකි මෙම ඩ්රෝන ජාලය, සාම්ප්රදායික "එක් පාර්සලයකට එක් වෑන් රථයක්" (Van-for-every-parcel) කියන මාදිලිය වෙනස් කිරීමට සැරසෙනවා.
යටිතල පහසුකම්වල නව ප්රවණතාවය
පසුගිය දශකයේ ඩ්රෝන ඩිලිවරි සේවාවන් නියමු ව්යාපෘතිවලට පමණක් සීමා වී තිබුණා. නමුත් Zipline සමාගමේ නව වටිනාකම පෙන්වා දෙන්නේ මෙම තාක්ෂණය දැන් අත්යවශ්ය යටිතල පහසුකමක් (Critical infrastructure) බවට පත්ව ඇති බවයි.
මෙහි ඇති ප්රධානතම වෙනස වන්නේ ශ්රමය සහ ප්රවාහනය අතර ඇති සම්බන්ධය ලිහිල් වීමයි. සාම්ප්රදායික ක්රමයේදී එක් වාහනයකට එක් රියදුරෙක් අවශ්ය වුවත්, ස්වයංක්රීය ජාලයන් (Autonomous networks) හරහා එක් ක්රියාකරුවෙකුට ගුවන් යානා රාශියක් එකවර අධීක්ෂණය කළ හැකියි. මෙය ඩිලිවරි පිරිවැය අඩු කිරීමටත්, රියදුරු හිඟයට විසඳුමක් ලෙසත් යොදාගත හැකියි.
"Droid" තාක්ෂණය ක්රියාත්මක වන ආකාරය
මෙම ව්යාප්තියේ හදවත වන්නේ Zipline හි "Platform 2" (P2) තාක්ෂණයයි. එය "අවසාන අඩි 10" (Last 10 feet) ගැටලුව විසඳන්නේ මෙහෙමයි:
- ප්රධාන යානය (Mother Ship): ස්වයංක්රීයව පියාසර කරන යානය පොළොවේ සිට අඩි 300ක් ඉහළින් ඉතා නිහඬව ගමන් කරනවා.
- ඩ්රොයිඩ් යන්ත්රය (The Droid): පැරණි ක්රමවලදී මෙන් පැරෂුට් මගින් බඩු බිම දානවා වෙනුවට, මේ යානය එක තැනක රැඳී සිටිමින් කුඩා "ඩ්රොයිඩ්" යන්ත්රයක් කම්බියක් ආධාරයෙන් පහළට එවනවා.
- නිරවද්යතාව: මෙම ඩ්රොයිඩ් යන්ත්රය ඔබේ මිදුලේ මේසයක් මතට හෝ දොරකඩටම ඉතා නිවැරදිව පාර්සලය තබා නැවත තත්පර ගණනක් තුළ ඉහළට ඇදගන්නවා.
බ්රිතාන්යයට සහ NHS වෙත ඇති බලපෑම
Zipline ඇමරිකානු සමාගමක් වුවත්, එය බ්රිතාන්යයේ සෞඛ්ය අංශයට ඍජුවම සම්බන්ධයි. NHS වෛද්යවරුන් විසින් ආරම්භ කරන ලද Apian නම් වෛද්ය ලොජිස්ටික්ස් සමාගම හරහා මෙය ක්රියාත්මක වෙනවා.
- NHS හවුල්කාරිත්වය: දැනටමත් Northumbria සහ දකුණු ලන්ඩනයේ (South West London) රෝහල් අතර රුධිර සාම්පල සහ ව්යාධිවේද වාර්තා ප්රවාහනයට මෙම තාක්ෂණය යොදා ගන්නවා.
- 2026 නීති රෙගුලාසි: 2026 ජනවාරි 1 සිට ක්රියාත්මක වන එක්සත් රාජධානියේ නව ඩ්රෝන නීති හරහා දෘෂ්ටි පථයෙන් ඔබ්බට (BVLOS) පියාසර කිරීම පහසු වෙනවා. Zipline සතු ආරක්ෂක දත්ත මෙම අනුමැතිය ලබා ගැනීමට විශාල පිටිවහලක් වේවි.
රැකියා වෙළඳපොළේ වෙනසක්
බ්රිතාන්යයේ බොහෝ දෙනෙකුට Uber හෝ Amazon Flex වැනි Gig economy රැකියා ආදායම් මාර්ගයක් වී තිබෙනවා. මෙම තාක්ෂණය එම ආදායම් මාර්ගවලට දිගුකාලීන බලපෑමක් එල්ල කළ හැකියි.
සාම්ප්රදායික ඩිලිවරි සඳහා එක් වාහනයකට එක් අයෙක් අවශ්ය වුවත්, Zipline පද්ධති හරහා එක් කාර්මික ශිල්පියෙකුට ඩ්රෝන 10ක් 60ක් අතර ප්රමාණයක් අධීක්ෂණය කළ හැකියි. ඒ නිසා කුඩා පාර්සල් බෙදා හැරීමට මිනිස් ශ්රමය (Human couriers) සඳහා ඇති ඉල්ලුම අඩුවිය හැකියි.
නමුත් මෙතැනදී සිදුවන්නේ රැකියා නැතිවීමට වඩා රැකියා ස්වභාවය වෙනස් වීමයි (Migration of jobs). රිය පැදවීමට වඩා නඩත්තු කිරීම සහ තාක්ෂණික අධීක්ෂණය සඳහා ඉල්ලුම වැඩි වෙනවා. Fleet operations සහ Drone maintenance වැනි ක්ෂේත්රවල උසස් රැකියා අවස්ථා නිර්මාණය වෙමින් පවතිනවා. ලොජිස්ටික්ස් ක්ෂේත්රයේ රැකියා කරන අය මේ තාක්ෂණික පැත්තට යොමු වීම අනාගතයට වැදගත්.
අවදානම් සහ අභියෝග
මෙහි වාසි වගේම අවධානය යොමු කළ යුතු ගැටළු කිහිපයක් ද තිබෙනවා:
- පුද්ගලිකත්වය සහ ශබ්දය: ඩ්රෝන යානා නිවාස වලට ඉහළින් ගමන් කිරීමේදී ඇතිවන ශබ්දය සහ Privacy ගැටළු ගැන විවේචන පවතිනවා.
- අහසේ තදබදය (Sky Congestion): Wing සහ Amazon Prime Air වැනි තරඟකරුවන් ද මේ ක්ෂේත්රයට පිවිසීමත් සමඟ අහසේ වාහන තදබදය පාලනය කිරීම සංකීර්ණ විය හැකියි.
- රැකියා අසමතුලිතතාව: මෙම තාක්ෂණයෙන් ඉංජිනේරු රැකියා නිර්මාණය වුවත්, සාමාන්ය ඩිලිවරි රියදුරන්ට ඒ සඳහා අවශ්ය සුදුසුකම් නොතිබිය හැකියි.
කෙසේ වෙතත්, ව්යාපාරිකයන් සහ සේවකයින් තේරුම් ගත යුත්තේ කුඩා භාණ්ඩ සඳහා මෑනුඑල් ඩිලිවරි (Manual delivery) ක්රමය ක්රමයෙන් අඩුවෙමින් පවතින බවයි. ස්වයංක්රීය සැපයුම් දාමයකට (Autonomous supply chain) සූදානම් වීම දැන් සිටම ආරම්භ කළ යුතුයි.
මූලාශ්රය (Source): https://www.therobotreport.com/zipline-raises-over-600m-in-funding-surpasses-2m-commercial-drone-deliveries/