ව්‍යාපාර පැවැත්ම තීරණය කරන AI බෙදීම: මැකින්සි නවතම දත්ත

ව්‍යාපාර පැවැත්ම තීරණය කරන AI බෙදීම: මැකින්සි නවතම දත්ත

දිනය: 2026 ජනවාරි 17

මූලාශ්‍රය: McKinsey Global Survey / Global Strategy Group

ගෝලීය ව්‍යාපාරික ක්ෂේත්‍රයේ ප්‍රබල බෙදීමක් නිර්මාණය වී තිබේ. 2026 ජනවාරි 15 වන දින නිකුත් වූ මැකින්සි (McKinsey) සමීක්ෂණ වාර්තාවට අනුව, AI තාක්ෂණය සාර්ථකව තම ව්‍යාපාරයට බද්ධ කරගත් සමාගම් ("Transformers") සහ තවමත් මූලික අත්හදා බැලීම් පමණක් සිදුකරන සමාගම් ("Tinkerers") අතර පරතරය තවදුරටත් හුදෙක් නවෝත්පාදනය පිළිබඳ ප්‍රශ්නයක් නොවේ; එය ව්‍යාපාරයක පැවැත්ම තීරණය කරන ප්‍රධාන සාධකය බවට පත්ව ඇත.

එක්සත් රාජධානියේ වෙසෙන ව්‍යාපාරිකයන්ට මෙය තීරණාත්මක අවස්ථාවකි. ඊමේල් ලිවීමට ChatGPT භාවිතා කරමින් "අත්හදා බැලීම්" සිදුකල කාලය දැන් අවසන් වී ඇත. වෙළඳපොළ දැන් ජයග්‍රහණය කරන්නේ ස්වයංක්‍රීය ඒජන්තවරුන් (Autonomous Agents) හරහා තම මෙහෙයුම් ව්‍යුහයම නැවත සකස් කරගත් ආයතනයි.

වටිනාකම තීරණය කරන ප්‍රධාන බෙදීම

දත්තවලට අනුව ආයතනවලින් 88%ක් පමණ කුමන හෝ මට්ටමකින් AI භාවිතා කළත්, එහි "ගැඹුර" අනුව පැහැදිලි බෙදීමක් දැකිය හැකිය:

• The Tinkerers (අත්හදා බලන්නන්): බහුතරයක් සමාගම් තවමත් "Pilot Paralysis" හෙවත් මූලික ව්‍යාපෘතිවල සිරවී සිටිති. ඔවුන් AI භාවිතා කරන්නේ අලෙවිකරණ ලිපි ලිවීම වැනි සරල කාර්යයන් සඳහා පමණක් වන අතර, ඉන් ලැබෙන ප්‍රතිලාභ ඉතා අල්පය.
• The Transformers (පරිවර්තකයින්): 10%කටත් අඩු පිරිසක් "Agentic AI" වෙත මාරු වී ඇත. මිනිස් මැදිහත්වීමකින් තොරව සංකීර්ණ කාර්යයන් සැලසුම් කර ක්‍රියාත්මක කළ හැකි මෘදුකාංග මොවුන් සතුය. මොවුන් ව්‍යාපාරික පරිවර්තනයක් අපේක්ෂා කිරීමට 3.6 ගුණයකින් වැඩි සම්භාවිතාවක් ඇති අතර, තම EBIT (බදු පෙර ලාභය) අගයෙන් 5%ක් පමණ සෘජුවම AI හරහා උපයා ගනී.

වැදගත් කරුණක්: මෙහි වෙනස ඇත්තේ අයවැය මත නොව "Workflow Re-engineering" මතයි. Transformers කරන්නේ අලුත් මෘදුකාංග මිලදී ගැනීම පමණක් නොවේ; ඔවුන් යන්ත්‍රවලට වැඩ කළ හැකි පරිදි තම ව්‍යාපාරික ව්‍යුහයම වෙනස් කරයි.

එක්සත් රාජධානියේ වෙළඳපොළට බලපෑම

UK හි කුඩා හා මධ්‍යම පරිමාණ ව්‍යාපාර (SMEs) සඳහා මෙය දැඩිව බලපායි. බ්‍රිතාන්‍ය සමාගම්වලින් 39%ක් පමණ AI වෙත යොමු වී සිටියත්, බොහෝ දෙනා මූලික පරිපාලන කටයුතුවලට පමණක් සීමා වී සිටිති.

ලොජිස්ටික්ස්, සත්කාරක සේවා (Care) හෝ වෘත්තීය සේවා අංශවල නියැලෙන ව්‍යාපාරිකයන්ට ඇති ලොකුම අභියෝගය වන්නේ මිල තීරණය කිරීමේ බලය (Pricing Power) අහිමි වීමයි. ඔබේ තරඟකරුවෙකු ඉන්වොයිසි නිකුත් කිරීමේ සිට කාර්ය මණ්ඩල කළමනාකරණය දක්වා සියල්ල "Agentic AI" මගින් ස්වයංක්‍රීය කළහොත්, ඔවුන්ට වෙළඳපොළ මිලට වඩා 15-20%ක් අඩු මිල ගණන් යටතේ සේවාවන් සැපයිය හැකිය. මෙය 2026 දී ඔබට මුහුණ දීමට සිදුවන යථාර්ථයයි.

ව්‍යවසායකයින් උගත යුතු පාඩම්

1. "Co-Pilot" මානසිකත්වයෙන් මිදෙන්න "AI උදව්වෙන් මම කොහොමද මේක ලේසියෙන් කරන්නේ?" කියා සිතනවා වෙනුවට, "AI ඒජන්තවරයෙකුට මේ මුළු ක්‍රියාවලියම තනිවම කළ හැකිද?" කියා සිතන්න.

• උදාහරණයක්: සේවාදායකයෙකුට ඊමේල් එකක් යවන්න AI භාවිතා කරනවා වෙනුවට, පාරිභෝගිකයා සොයා ගැනීමේ සිට යෝජනාවලිය (Proposal) යැවීම සහ රැස්වීම් වේලාවන් වෙන්කර ගැනීම දක්වා සියල්ල ස්වයංක්‍රීයව කරන පද්ධති නිර්මාණය කරන්න.

2. "සූදානම්" යැයි රැවටීම (Readiness Illusion) විශාල මෘදුකාංග බලපත්‍රයක් (Enterprise License) මිලදී ගත් පමණින් ඔබේ ආයතනය AI සඳහා සූදානම් යැයි සිතීම වැරදිය.

• ක්‍රියාමාර්ගය: අලුත් මෘදුකාංග ගැනීමට පෙර ඔබේ දත්ත ගබඩා කර ඇති ආකාරය පරීක්ෂා කරන්න. පාරිභෝගික දත්ත පැතුරුම්පත් (Spreadsheets) වල හෝ සටහන් පොත්වල විසිරී ඇත්නම්, AI ඒජන්තවරයෙකුට ක්‍රියාත්මක විය නොහැක.

අවදානම් කළමනාකරණය

මෙහි අවාසි සහගත පැත්ත දෙසද අවධානය යොමු කළ යුතුය.

• මුදල් නාස්තියේ අවදානම: MIT පර්යේෂකයන් පෙන්වා දෙන පරිදි, මුල් කාලීන GenAI ව්‍යාපෘති වලින් 95%ක්ම අපේක්ෂිත ප්‍රතිලාභ (ROI) ලබා දී නැත. කුඩා ව්‍යාපාරවලට එවැනි අසාර්ථක ආයෝජනයක් දරාගත නොහැක. එවැනි තත්වයකදී "Tinkerer" කෙනෙකු ලෙස සිටීම ආරක්ෂිත විය හැක.
• වැරදි තීරණ: AI පද්ධතියක් වැරදි තීරණයක් ගෙන (Hallucinations), භාණ්ඩ අඩු මිලට විකිණුවහොත් සිදුවන පාඩුව ක්ෂණිකය. ස්වයංක්‍රීයකරණය වැඩි වන තරමට මෙම අවදානම ඉහළ යයි.

ඔබේ ව්‍යාපාරය රැකගන්නේ කෙසේද?

SiBuzz පාඨකයන්ට ඇති ප්‍රධානම ගැටළුව වන්නේ ව්‍යාපාරික පොදු කාර්ය පිරිවැය (Overheads) ඉහළ යාමයි. ඔබ "Tinkerer" මට්ටමේ රැඳී සිටියහොත්, උද්ධමනය සහ වැටුප් වියදම් හමුවේ ඔබේ ලාභ සීමා (Margins) අඩු වනු ඇත. නමුත් "Transformers" සමාගම් AI භාවිතා කරන්නේ තම මෙහෙයුම් වියදම් අඩු කර ගැනීමටයි. ඔබේ ආයතනයේ වැඩිපුරම කාලය සහ මුදල් වැය වන එක් ක්‍රියාවලියක් තෝරාගෙන (උදා: ණය අයකර ගැනීම), මෙම කාර්තුව තුළ එය සම්පූර්ණයෙන්ම ස්වයංක්‍රීය කිරීමට පියවර ගන්න.

වාර්තාවෙන් මගහැරුණු කරුණු

මැකින්සි වාර්තාව සමාගම්වල කාර්යක්ෂමතාව ගැන කතා කළත්, BPO (Business Process Outsourcing) ක්ෂේත්‍රයේ රැකියා අහිමි වීම ගැන ප්‍රමාණවත් අවධානයක් යොමු කර නැත. මෙය ශ්‍රී ලංකාව ඇතුළු දකුණු ආසියානු රටවලට ප්‍රධාන වශයෙන් බලපාන ගැටළුවකි. "Agentic AI" හි වර්ධනයත් සමඟ සාම්ප්‍රදායික දැනුම මත පදනම් වූ රැකියා (Knowledge worker roles) අභියෝගයට ලක්විය හැකි අතර, එය දිගුකාලීනව විදෙස් ප්‍රේෂණ (Remittances) සඳහාද බලපෑ හැකිය.

මූලාශ්‍රය (Source): https://www.mckinsey.com/featured-insights/week-in-charts