නිවාස හිමියන් බිය කළ 'පදිංචිකරුවන්ගේ පනත' තාවකාලිකව නවතී!

නිවාස හිමියන් බිය කළ 'පදිංචිකරුවන්ගේ පනත' තාවකාලිකව නවතී!

ලංකාවේ ඉඩමක් හෝ නිවසක් හිමි ඔබට අද තරමක් සැනසුම්දායක ආරංචියක් තියෙනවා. දේපළ හිමියන්, විශේෂයෙන්ම විදෙස්ගත ශ්‍රී ලාංකිකයින් දැඩි ලෙස කලබලයට පත් කළ "පදිංචිකරුවන් ආරක්ෂා කිරීමේ පනත් කෙටුම්පත" (Protection of Occupants Bill) තාවකාලිකව අත්හිටුවන්න රජය තීරණය කර තිබෙනවා.

නීතිපතිවරයා ඊයේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයට දැනුම් දුන්නේ, විවිධ පාර්ශවවලින් එල්ල වුණු දැඩි විරෝධය නිසා මෙම පනත නැවත පූර්ණ සමාලෝචනයකට ලක් කිරීමට රජය තීරණය කළ බවයි. මෙය නිකම්ම නිකන් පොඩි වෙනසක් (Minor tweak) නොවෙයි; නීති විශාරදයින්, ව්‍යාපාරික ප්‍රජාව සහ මහජනතාවගේ විරෝධය හමුවේ රජයට මේ ගැන නැවත මුල සිට සිතන්නට සිදු වී තිබෙනවා.

ඇයි මේ ගැන මෙතරම් බියක් ඇති වුණේ?

බොහෝ දෙනෙකුට ලංකාවේ දේපළක් කියන්නේ විශ්‍රාම කාලයට තියෙන ආයෝජනයක්. ඒත් මේ යෝජිත නව නීතිය හරහා දේපළ හිමියන්ට ලොකු අවදානමක් මතු වුණා. යෝජිත පනතේ අඩංගු වූ මතභේදාත්මක කරුණු කිහිපයක් මෙන්න:

• මාස 3 රීතිය: කෙනෙක් ඔබේ නිවසේ මාස තුනකට වඩා පදිංචි වී සිටියොත්, ඔවුන් නීත්‍යානුකූල "පදිංචිකරුවෙක්" (Occupant) ලෙස වර්ගීකරණය වෙනවා. ඉන්පසු ඔවුන්ව ඉවත් කරන්නට නම් දිගු කාලයක් උසාවි යන්න වෙනවා.
• විදුලිය/ජලය විසන්ධි තහනම්: කුලිය නොගෙව්වත් (Rent), විදුලිය හෝ ජලය විසන්ධි කරලා ඔවුන්ව පීඩනයට පත් කරන්න නිවාස හිමියාට නීතියෙන් අවසර ලැබෙන්නේ නැහැ.
• සිර දඬුවම් සහ දඩ: කුලී නිවැසියෙක්ව බලහත්කාරයෙන් යවන්නට පීඩනයක් එල්ල කළොත්, නිවාස හිමියාට වසරක් දක්වා සිර දඬුවමක් හෝ රුපියල් ලක්ෂ 5ක (Rs. 500,000) දඩයක් නියම වීමට ඉඩ තිබුණා.

වෙළඳපොළට දැනුනු බලපෑම

කොළඹ ඇතුළු නාගරික ප්‍රදේශවලින් මේ පනතට ලොකු විරෝධයක් එල්ල වුණා. හිටපු අධිකරණ අමාත්‍ය අලි සබ්රි මහතා පවා අනතුරු ඇඟවූයේ මෙම නීතිය නිසා කුලී නිවාස වෙළඳපොළ (Rental Market) කඩා වැටිය හැකි බවයි. මොකද තමන්ගේ ගෙදර ආපහු ගන්න බැරි වෙයි කියන බයට මිනිස්සු ගෙවල් කුලියට දෙන එක නවත්වනවා.

දැනටමත් මෙහි බලපෑම පෙනෙන්නට තිබුණා. විදෙස් ආයෝජකයින් පසුබසින බවට වාර්තා වූ අතර, මෑතකදී බදුල්ලේ ආපදා තත්ත්වයන් නිසා අවතැන් වූ පවුල්වලට කුලියට ඉන්න තැන් හොයාගන්න අමාරු වුණේ, ගෙවල් අයිතිකාරයින් අලුත් ගිවිසුම් අත්සන් කරන්නට බිය වුණු නිසයි.

දැන් සිදුවන්නේ කුමක්ද?

රජය මෙම පනත සම්පූර්ණයෙන්ම ඉවත් කරගෙන නැහැ. නමුත් පෙබරවාරි 3 වෙනිදා සිට ක්‍රියාත්මක වන පරිදි එක් මසක කාලයක් මහජන අදහස් ලබා ගැනීමට විවෘත කර තිබෙනවා. නීතිඥ සංගමය සහ අධිකරණ අමාත්‍යාංශයේ විශේෂ කමිටුවක් මේ ගැන සොයා බලලා, කුලී නිවැසියන්ව ආරක්ෂා කරන අතරතුර දේපළ හිමියන්ගේ මූලික අයිතිවාසිකම් රැකෙන සමබර විසඳුමක් සොයන්නට නියමිතයි.

SiBuzz මතය: මෙය රජය නීතියක් සම්මත කිරීමට පෙර මහජන හඬට කන් දුන් අවස්ථාවක්. දැනට ඔබේ දේපළ ආයෝජනය ආරක්ෂිතයි. නමුත් ඔබ මේ වසරේ ඔබේ නිවස හෝ ඇනෙක්සියක් කුලියට දීමට බලාපොරොත්තු වෙනවා නම්, ලබන මාසයේ එන සංශෝධිත පනත ගැන අවධානයෙන් සිටින්න.

ඔබේ ආරක්ෂාවට කළ හැකි දේ:

• වත්මන් තත්ත්වය: පනත ක්‍රියාත්මක වීම තාවකාලිකව අත්හිටුවා ඇත.
• නීතිමය තත්ත්වය: ඔබ තවමත් පාලනය වන්නේ පවතින සාමාන්‍ය නීතිය යටතේයි (උදාහරණයක් ලෙස 2023 Possession Act). එය දේපළ හිමියන්ට වඩාත් සාධාරණයි.
• ගිවිසුම්: කට වචනයට (Verbal agreements) ගෙවල් කුලියට දීමෙන් වළකින්න. අනිවාර්යයෙන්ම නීත්‍යානුකූල, ලිඛිත බදු ගිවිසුමක් (Lease Agreement) අත්සන් කරන්න වග බලා ගන්න.

මූලාශ්‍රය (Source): https://www.dailymirror.lk/latest-news/342