බදු රහිතව බ්රිතාන්ය වෙළඳපොළ දිනන්න ලංකාවේ අපනයනකරුවන්ට දැන් අලුත් පාරක්
බ්රිතාන්යය වෙළඳ නීති වෙනස් කරයි! රෙදි පිටරටින් ගෙනාවත්, ඇඳුම ලංකාවේ මැසුවොත් බදු නෑ. මෙය ලංකාවේ සුළු හා මධ්ය පරිමාණ ව්යාපාරිකයන්ට ඩොලර් හොයන්න ලැබුණු රන් අවස්ථාවක්.
බදු රහිතව බ්රිතාන්ය වෙළඳපොළ දිනන්න ලංකාවේ අපනයනකරුවන්ට දැන් අලුත් පාරක්
ලන්ඩන් — බ්රිතාන්යය සහ ශ්රී ලංකාව අතර වෙළඳාම සම්බන්ධයෙන් පසුගිය සතියේ ලන්ඩනයේ පැවති ඉහළ පෙළේ ව්යාපාරික හමුවකදී, බ්රිතාන්ය රජයේ වෙළඳ දූත (Trade Envoy) ලෝඩ් ජෝන් හැන්ට් මහතා අපේ රටේ ව්යාපාරිකයන්ට ඉතා වැදගත් පණිවිඩයක් ලබා දුන්නා. ඔහු අවධාරණය කළේ බ්රිතාන්ය රජය හඳුන්වා දී ඇති Developing Countries Trading Scheme (DCTS) වැඩසටහන හරහා ශ්රී ලංකාවට ලැබී ඇති විශේෂ වරප්රසාදවලින් අපේ අපනයනකරුවන් උපරිම ප්රයෝජන ගත යුතු බවයි.
බ්රිතාන්යයේ සිටින ශ්රී ලාංකික ව්යාපාරිකයන්ට සහ ලංකාවේ සුළු හා මධ්ය පරිමාණ ව්යාපාරිකයන්ට (SMEs) මෙය හුදෙක් රාජ්ය තාන්ත්රික සුබ පැතුමක් නෙවෙයි; මෙය ඔබේ ව්යාපාරය දියුණු කරන්න ලැබුණු සැබෑ "Operational Green Light" එකක්. විශේෂයෙන්ම බ්රිතාන්යයට භාණ්ඩ යැවීමේදී අනුගමනය කළ යුතු "Rules of Origin" (භාණ්ඩයේ සම්භවය පිළිබඳ නීති) ලිහිල් කිරීම හරහා බදු රහිතව (Duty-Free) භාණ්ඩ යැවීමේ ලොකු අවස්ථාවක් දැන් උදා වෙලා තියෙනවා.
ප්රධාන වෙනස: "Double Transformation" බාධකය ඉවතට
බොහෝ දෙනාට මඟ හැරුණු, නමුත් වැදගත්ම තාක්ෂණික කාරණය තමයි මේ Rules of Origin වල සිදුවූ වෙනස.
මීට පෙර පැවති GSP වැනි ක්රම යටතේ, ලංකාවේ ඇඟලුම් ව්යාපාරිකයන්ට බදු සහන ගන්න නම් "Double Transformation" (ද්විත්ව පරිවර්තනය) කියන නීතියට යටත් වෙන්න සිද්ධ වුණා. ඒ කියන්නේ ඇඳුමක් මහන්න ගන්න රෙදිත් ලංකාවේම (හෝ සීමිත කලාපයක) නිෂ්පාදනය කරන්න ඕන, ඒ වගේම ඇඳුම මහන්නෙත් ලංකාවේ වෙන්න ඕන. මේ නිසා චීනය හෝ වියට්නාමය වැනි රටවලින් අඩු මිලට හොඳ රෙදි ගෙනත් ඇඳුම් මහලා බ්රිතාන්යයට යවද්දී බදු සහන ගන්න බැරි වුණා.
DCTS යටතේ ලැබුණු අලුත් වාසිය:
- අමුද්රව්ය ඕනෑම තැනකින්: දැන් ශ්රී ලංකාවට පුළුවන් "Asia Regional Cumulation Group" එකට අයත් රටවලින් හෝ ලෝකයේ වෙනත් තැනකින් අමුද්රව්ය (උදාහරණයකට රෙදි) ආනයනය කරන්න.
- එක පියවරයි: අවසාන භාණ්ඩය නිෂ්පාදනය කිරීම (එලෙස ගෙන්වන රෙදිවලින් ඇඳුම් මැසීම) ශ්රී ලංකාව තුළ සිදු වෙනවා නම්, එම භාණ්ඩය බ්රිතාන්යයට යවද්දී 0% ක බදු සහනයක් හිමි වෙනවා.
- වාසිය: මෙය අපේ නිෂ්පාදකයින්ට තමන්ගේ ප්රධාන දක්ෂතාවය වන "High-quality Assembly" සහ සදාචාරාත්මක නිෂ්පාදන ක්රියාවලිය (Ethical Manufacturing) ගැන විතරක් අවධානය යොමු කරන්න ලැබුණු ලොකු නිදහසක්.
එක්සත් රාජධානියේ සිටින ව්යාපාරිකයන්ට (Diaspora) විශේෂ අවස්ථාවක්
SiBuzz පාඨකයන් වන බ්රිතාන්යයේ වෙසෙන ශ්රී ලාංකික වෘත්තිකයන්ට සහ ව්යාපාරිකයන්ට මෙතන විශේෂ ව්යාපාරික අවස්ථාවක් (Arbitrage Opportunity) තියෙනවා.
"Compliance Bridge" මොඩලය: භාණ්ඩ බදු (Tariffs) ඉවත් වුණාට, වෙනත් බාධක (Non-Tariff Barriers) එන්න එන්නම වැඩි වෙනවා. විශේෂයෙන්ම බ්රිතාන්ය ගැනුම්කරුවන් පරිසරය සහ සේවක අයිතිවාසිකම් (ESG Standards) ගැන ලොකු අවධානයක් යොමු කරනවා.
- හිඩැස (The Gap): ලංකාවේ කුඩා ව්යාපාරවලට (SMEs) හොඳ භාණ්ඩ හදන්න පුළුවන් වුණාට, බ්රිතාන්ය වෙළඳපොළට අවශ්ය සංකීර්ණ සහතික (Certifications) සහ ලේඛන කටයුතු (Paperwork) කරගන්න අපහසුයි.
- ඔබේ කාර්යභාරය: ඔබට පුළුවන් මේ දෙපිරිස යා කරන "Compliance Bridge" එකක් විදිහට කටයුතු කරන්න. ලංකාවේ නිෂ්පාදකයා වෙනුවෙන් බ්රිතාන්ය පැත්තේ නීතිමය සහ ප්රමිතිකරණ වැඩ ටික භාර ගැනීම (De-risking) හරහා ඔබට අතරමැදියෙකු ලෙස සාර්ථක වෙන්න පුළුවන්.
මුදල් ගනුදෙනු සහ අවදානම් කළමනාකරණය
මේ වෙළඳාමෙන් ලැබෙන ලාභ කළමනාකරණය කිරීමේදී විනිමය නීති ගැන සැලකිලිමත් වෙන්න ඕන.
- මුදල් ගෙන්වීම: "Inward Investment Accounts" (IIA) හරහා ව්යාපාර සඳහා විදේශ මුදල් ලංකාවට යැවීම පහසුයි.
- අවදානම: ඓතිහාසිකව බැලුවොත්, ආර්ථික අර්බුද කාලවලදී ලංකාවෙන් පිටතට මුදල් ගෙන ඒමේදී (Repatriation) සීමා පැනවෙන්න පුළුවන්. ඒ නිසා, හැකි සෑම විටම ඔබේ ආදායමෙන් කොටසක් පවුම් (GBP) ලෙසම බ්රිතාන්ය බැංකු ගිණුමක තබා ගැනීමට කොන්ත්රාත් සකස් කරගැනීම නුවණට හුරුයි.
සැඟවුණු අවදානම් (The Hidden Risks)
මේ කතාවේ හොඳ පැත්ත වගේම, නිල නිවේදනවල බොහෝ විට සඳහන් නොවන අවදානම් ගැනත් අපි දැනුවත් වෙන්න ඕන.
- "තනි තීරණ" උගුල (Unilateral Trap): DCTS කියන්නේ නිදහස් වෙළඳ ගිවිසුමක් (FTA) නෙවෙයි. මෙය බ්රිතාන්ය රජය තනිවම දෙන සහනයක් (Unilateral Scheme). හෙට දවසේ බ්රිතාන්ය දේශපාලනය වෙනස් වුණොත්, ලංකාවෙන් අහන්නේ නැතුවම මේ සහනය නවත්තන්න ඔවුන්ට පුළුවන්.
- ප්රමිතීන්ගේ තාප්පය: තීරු බදු අයින් කළාට, කම්කරු අයිතිවාසිකම් සහ පරිසර නීති ගැන බ්රිතාන්යය හරිම තදයි. ලංකාවේ එක ෆැක්ටරියක හරි සේවක අයිතීන් කඩ වුණොත්, මුළු සහනයම තාවකාලිකව අත්හිටුවන්න ඉඩ තියෙනවා.
Trend Lens: ලෝකයේ අලුත් රැල්ල "China+1"
මේ පුවත නිකම්ම සිද්ධියක් නෙවෙයි, මෙය "China+1" කියන ලෝක ආර්ථික රැල්ලේ කොටසක්. බටහිර රටවල් දැන් උත්සාහ කරන්නේ සියලුම දේ චීනයෙන් පමණක් ගන්න එක නවත්තලා, ලංකාව වගේ රටවල් හරහා තමන්ගේ සැපයුම් ජාලය (Supply Chain) ශක්තිමත් කරගන්නයි.
ඊළඟ පියවර (Next Step)
ඔබ බ්රිතාන්යයේ සිටින ව්යවසායකයෙක් නම්: ඔබේ දැනුම සහ සම්බන්ධතා පාවිච්චි කරන්න. ලංකාවේ තේ, කුළුබඩු හෝ ඇඟලුම් ව්යාපාර කරන ඔබේ මිතුරෙක් හෝ හිතවතෙක් ඉන්නවා නම්, ඔවුන් දැනට අමුද්රව්ය ආනයනය කරන නිසා බද්දක් (Tariff) ගෙවනවාද කියලා සොයා බලන්න. එහෙම නම්, මේ අලුත් DCTS නීති යටතේ ඔවුන්ට වහාම ඒ බද්දෙන් නිදහස් වෙන්න පුළුවන් බව දැනුවත් කරන්න.
මූලාශ්රය (Source): https://www.newswire.lk/2026/02/02/uk-sri-lanka-trade-ties-in-focus-at-london-forum/