UK වීසා නීති වෙනස් වෙයි: PR ගන්න දැන් අවුරුදු 10ක් යනවා ද?
UK රජය ස්ථිර පදිංචිය සඳහා වන කාලය වසර 5 සිට 10 දක්වා වැඩි කිරීමට සැරසෙයි. ඔබේ වැටුප £50,270ට අඩු නම් මෙය ඔබට බලපාන හැටි කියවන්න.
UK වීසා නීති වෙනස් වෙයි: PR ගන්න දැන් අවුරුදු 10ක් යනවා ද?
බ්රිතාන්යයේ ස්ථිර පදිංචිය (ILR) ලබාගැනීමේ ක්රියාවලිය සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් කිරීමට එරට රජය සැරසෙනවා. මෙතෙක් කල් තිබුණු වසර 5ක කාල සීමාව වෙනුවට, "Earned Settlement" හෙවත් සුදුසුකම් මත පදනම් වූ පදිංචිය ලබාදීමේ ක්රමයක් හඳුන්වා දීමටයි යෝජනා වී ඇත්තේ. මෙම යෝජනාවලට අදාළ මහජන අදහස් විමසීම 2026 පෙබරවාරි 12 වැනිදායින් අවසන් වන අතර, මෙය දශක ගණනාවකට පසු UK ආගමන විගමන නීතිවල සිදුවන විශාලතම වෙනසක් ලෙස හැඳින්විය හැකියි.
UK හි සේවය කරන වෘත්තිකයන්ට සහ පවුල්වලට මෙය ඉතා තීරණාත්මක බලපෑමක් එල්ල කරනවා. සරලවම කිව්වොත්, විශේෂ ඉහළ ආදායම් මට්ටමක් හෝ දායකත්වයක් නොමැති නම්, PR ලබාගැනීමට බලා සිටිය යුතු සාමාන්ය කාලය වසර 5 සිට වසර 10 දක්වා දෙගුණයකින් වැඩි වීමට ඉඩ තිබෙනවා.
මොකක්ද මේ "Earned Settlement" ක්රමය?
නව ක්රමය යටතේ එරට ගත කළ කාලය පමණක් PR ලබාගැනීමට සුදුසුකමක් වන්නේ නැහැ. එය ඔබ රටට ලබාදුන් දායකත්වය මත ලැබෙන "ත්යාගයක්" ලෙසයි සලකනු ලබන්නේ.
- නව මූලික නීතිය: ILR සඳහා සුදුසුකම් ලැබීමට ගතවන සාමාන්ය කාලය වසර 10ක් දක්වා ඉහළ යනු ඇත.
- කාලය අඩු කරගන්නේ කොහොමද?: පහත සුදුසුකම් සපුරාලීමෙන් ඔබට මෙම වසර 10ක කාලය, වසර 5ක් හෝ 3ක් දක්වා අඩු කරගන්න පුළුවන්:
- High Earners: වසර 3ක් පුරා බදු ගෙවිය හැකි ආදායම £50,270 ඉක්මවන්නේ නම් කාලය වසර 5කින් අඩු කරගත හැකියි. (ආදායම £125,140ට වැඩි නම් වසර 7කින් අඩු වේ).
- Public Service: සෞඛ්ය ක්ෂේත්රය (NHS) වැනි අත්යවශ්ය සේවාවල වසර 5ක් සේවය කිරීමෙන් කාලය අඩු කරගත හැකියි.
- ප්රජා දායකත්වය: ස්වේච්ඡා සේවය හෝ ප්රජා වැඩසටහන් හරහා ද යම් සහනයක් ලබාගැනීමට හැකියාව ලැබෙනු ඇත (මේ පිළිබඳ අවසන් තීරණ තවම සාකච්ඡා මට්ටමේ පවතී).
- දඬුවම්: රජයේ පොදු අරමුදල් (Benefits) මාස 12කට වඩා ලබාගතහොත්, ඔබේ PR සිහිනය සැබෑ වීමට වසර 20ක් බලා සිටීමට සිදුවිය හැකියි.
- ඉංග්රීසි දැනුම: අවශ්ය ඉංග්රීසි දැනුම මට්ටම B1 සිට B2 (Upper Intermediate) දක්වා ඉහළ දමා තිබෙනවා. 2026 ජනවාරි 8 සිට Skilled Worker වීසා සඳහා මෙය දැනටමත් ක්රියාත්මකයි.
"Guest Worker" තත්ත්වයට පත්වීමේ අවදානම
මෙහි ඇති මූලික උපායමාර්ගය වන්නේ එක්සත් රාජධානිය තුළ ඉතා නම්යශීලී ශ්රම බලකායක් නිර්මාණය කිරීමයි. PR සඳහා වසර 10ක් ගතවීම හරහා බ්රිතාන්ය රජය effectively "Guest Worker" හෙවත් තාවකාලික සේවක මට්ටමක් නිර්මාණය කරමින් සිටිනවා.
වෘත්තිකයන්ට මෙය ලොකු අවදානමක්. පරණ ක්රමය යටතේ වසර 5කින් ස්ථාවර වෙන්න තිබුනත්, දැන් වසර 7කදී ඔබේ රැකියාව අහිමි වුවහොත් ඔබ දැරූ සියලු මහන්සිය (Sunk cost) අපතේ යා හැකියි. විශේෂයෙන් ශ්රී ලාංකික පවුල්වලට බලපාන බරපතලම කාරණය වන්නේ, යැපෙන්නන් (Dependants) ද ස්වාධීනව සුදුසුකම් ලැබිය යුතු වීමයි. එනම්, ප්රධාන අයදුම්කරුට PR ලැබුණු පමණින් පවුලේ අයට එය ඉබේම ලැබෙන්නේ නැහැ.
ඔබේ මුදල් පසුම්බියට දැනෙන හැටි
වසර 10ක වීසා කාලයක් සඳහා යාමට සිදුවීම ඔබේ ආර්ථිකයට කෙලින්ම බලපානවා:
- වීසා ගාස්තු සහ IHS: පස් දෙනෙකුගෙන් යුත් පවුලක් වසර 10ක මාර්ගයේ යද්දී, වීසා අලුත් කිරීමේ ගාස්තු සහ සෞඛ්ය ගාස්තු (IHS) දෙගුණයකින් ගෙවන්න වෙනවා. මෙය දීර්ඝකාලීනව ඔබේ වියදමට අමතර £15,000 – £20,000 ක පමණ බරක් එකතු කරාවි.
- නිවාස සිහිනය (Mortgage): බොහෝ UK බැංකු සාමාන්ය පොලී අනුපාත යටතේ ණය දෙන්නේ ILR හෝ දිගුකාලීන වීසා ඇති අයට පමණයි. වසර 10ක් බලා ඉන්න වෙනවා කියන්නේ ඔබට වැඩි පොලියට ණය ගන්න වෙනවා හෝ නිවසක් ගන්න තවත් අවුරුදු 5ක් පමා වෙනවා කියන එකයි.
- මුදල් අවදානම: වැඩි කාලයක් "Temporary" මට්ටමේ ඉන්නවා කියන්නේ පවුම් (GBP) අනුපාත වෙනස්වීම්වලට ඔබ වැඩිපුර නිරාවරණය වෙනවා.
අනාගතය කෙබඳු වෙයිද?
මේ ප්රතිපත්තිය සිංගප්පූරුව සහ ඕස්ට්රේලියාව වැනි රටවල් අනුගමනය කරන "Net Contributor" මාදිලියට සමානයි. රජයට අවශ්ය වන්නේ සේවා ලබාගන්නවාට වඩා බදු ගෙවන පිරිසක් රට තුළ රඳවා ගැනීමටයි. £50,270 වැනි ඉහළ වැටුප් සීමාවක් පනවා ඇත්තේ ද මේ නිසායි.
ඔබ දැන් කළ යුත්තේ කුමක්ද? ඔබ දැනට Skilled Worker වීසා එකක ඉන්නවා නම්, ඔබේ වැටුප £50,270 සීමාවේ තිබේදැයි බලන්න. ඊට අඩු නම්, ඉදිරියේදී එළිදක්වන "Public Service" ලැයිස්තුවට ඔබේ රැකියාව අයත් වේ දැයි විමසිලිමත් වන්න. B2 ඉංග්රීසි විභාගය සමත් වී නොමැති නම් හැකි ඉක්මනින් එය සම්පූර්ණ කරගැනීම නුවණට හුරුයි.
මූලාශ්රය (Source): https://commonslibrary.parliament.uk/research-briefings/cbp-10267/