බ්රිතාන්යයේ PR නීති වෙනස් වෙයි: වසර 10ක බලාපොරොත්තුවක්?
බ්රිතාන්ය රජය ආන්දෝලනාත්මක 'Earned Settlement' වීසා නීති ඉදිරියට ගෙන යයි. ILR සඳහා වසර 10ක් බලා සිටීමට සිදුවන මෙම ක්රමය දැනට වීසා ඇති අයටත් බලපාන ලකුණු.
බ්රිතාන්යයේ PR නීති වෙනස් වෙයි: වසර 10ක බලාපොරොත්තුවක්?
පෙබරවාරි 02 වැනිදා පැවති පාර්ලිමේන්තු විවාදයෙන් අනතුරුව, එක්සත් රාජධානියේ රජය විසින් ආන්දෝලනාත්මක 'Earned Settlement' ක්රමවේදය ඉදිරියට ගෙන යාමට තීරණය කර තිබේ. මෙය එරට වෙසෙන විගමනිකයින්ට Indefinite Leave to Remain (ILR) හෙවත් ස්ථිර පදිංචිය ලබා ගැනීමේ ක්රියාවලිය දැවැන්ත වෙනසකට ලක් කිරීමකි.
මෙහි ඇති වඩාත්ම අවදානම් සහගත කරුණ වන්නේ, මෙම නව නීති දැනටමත් බ්රිතාන්යයේ සේවය කරන වීසා හිමියන්ටත් අතීතයට බලපාන පරිදි (Retrospective) ක්රියාත්මක වීමේ ඉඩකඩයි. රජය විසින් මේ සම්බන්ධයෙන් පැහැදිලි සහතිකයක් ලබා නොදීම නිසා දැනට වසර 5ක මාර්ගයේ (5-year route) සිටින දහස් ගණනක් වෘත්තිකයන් දැඩි අවිනිශ්චිත තත්ත්වයකට මුහුණ පා සිටී.
කාලය පදනම් වූ ක්රමයෙන් 'වටිනාකම' පදනම් වූ ක්රමයට
දශක ගණනාවක් පුරා එංගලන්තයේ ස්ථිර පදිංචිය සඳහා මූලික සුදුසුකම වූයේ නීත්යානුකූලව වසර 5ක් රට තුළ රැඳී සිටීමයි. නමුත් නව 'Earned Settlement' මොඩලය මෙම තර්කය මුළුමනින්ම කණපිට පෙරළයි.
- නව ආරම්භය: ස්ථිර පදිංචිය සඳහා බලා සිටිය යුතු සාමාන්ය කාලය වසර 10ක් දක්වා ඉහළ යයි.
- කාලය අඩු කරගැනීම: මෙම වසර 10ක කාලය නැවත වසර 5ක් හෝ 7ක් දක්වා අඩු කර ගැනීමට නම්, අයදුම්කරුවන් විශේෂ "සුදුසුකම්" (Attributes) පෙන්විය යුතුය. මීට වසරකට පවුම් 50,000 ඉක්මවූ ආදායමක් ලැබීම, NHS හෝ ගුරු වෘත්තිය වැනි අත්යවශ්ය සේවාවල නිරත වීම හෝ පිළිගත් ප්රජා සේවාවල (Volunteering) නිරත වීම ඇතුළත් විය හැකිය.
- දැඩි නිර්ණායක: ඉංග්රීසි භාෂා දැනුම B1 මට්ටමේ සිට B2 මට්ටම දක්වා ඉහළ නැංවීමටත්, යැපෙන්නන් (Dependants) සඳහා දැඩි ආදායම් සීමා පැනවීමටත් යෝජිතය.
විශේෂ සටහන: රජයේ අරමුණ වන්නේ හුදෙක් රටේ රැඳී සිටීම මත පදනම් වූ "ස්වයංක්රීය" පදිංචිය වෙනුවට, රටේ ආර්ථිකයට ඉහළ දායකත්වයක් ලබා දෙන අයට පමණක් ස්ථිර පදිංචිය ලබා දීමයි. විශේෂයෙන්ම IT, ඉංජිනේරු සහ සෞඛ්ය අංශවල සිටින ශ්රී ලාංකික වෘත්තිකයන්ට මෙය තීරණාත්මක වනු ඇත.
පැරණි ක්රමය සහ නව යෝජිත ක්රමය (2026)
| විශේෂාංගය | වත්මන් වසර 5 ක්රමය (පැරණි) | නව "Earned Settlement" (යෝජිත) |
|---|---|---|
| සාමාන්ය කාලය | වසර 5යි | වසර 10යි (මූලික) |
| පදනම | නීත්යානුකූල පදිංචිය + රැකියාව | දායකත්වය + වැටුප + ඒකාබද්ධ වීම |
| කාලය අඩු කිරීම | අදාළ නොවේ | ඉහළ වැටුප් / පොදු සේවා සඳහා වරප්රසාද |
| ඉංග්රීසි මට්ටම | B1 (Intermediate) | B2 (Upper Intermediate) |
දැනට වීසා ඇති අයට ඇති අවදානම
පෙබරවාරි 02 විවාදයේදී මතුවූ බරපතලම කාරණය වන්නේ "සංක්රමණීය විධිවිධාන" (Transitional arrangements) ගැන රජයේ ස්ථාවරයයි. සාමාන්යයෙන් වීසා නීති වෙනස් වූ විට ඒවා බලපාන්නේ අලුතින් පැමිණෙන අයට පමණි. නමුත් මෙවර ආගමන විගමන අමාත්යවරයා දැනට සිටින වීසා හිමියන්ට පැරණි නීති එලෙසම බලපාන බවට (Grandfathering) සහතික වීම ප්රතික්ෂේප කළේය.
- රතු එළියක්: ඔබ දැනට Skilled Worker වීසා කාණ්ඩයේ වසර 3ක් හෝ 4ක් සම්පූර්ණ කර ඇත්නම්, නව "වේගවත්" නිර්ණායක සපුරන්නේ නැතිනම් ඔබටත් වසර 10ක් බලා සිටීමට සිදුවීමේ අවදානමක් පවතී.
- ආරක්ෂිත කලාපය: 2026 අප්රේල් මස නව නීති ක්රියාත්මක වීමට පෙර දැනටමත් ILR සඳහා අයදුම් කර ඇති අය බොහෝ දුරට සුරක්ෂිත වනු ඇත.
ඔබ කළ යුත්තේ කුමක්ද?
එංගලන්තයේ සේවය කරන වෘත්තිකයන් ලෙස මෙම අවිනිශ්චිත කාලය තුළ ඔබේ සූදානම වැදගත් වේ:
- ඔබේ සුදුසුකම් පරීක්ෂා කරන්න: ඔබ පෞද්ගලික අංශයේ රැකියාවක් කරන්නේ නම් සහ ඔබේ වැටුප පවුම් 50,000ට අඩු නම්, ඔබට වසර 10ක් බලා සිටීමට සිදුවිය හැකිය. හැකි නම් වැටුප් වැඩිවීමක් හෝ රැකියා මාරුවක් මගින් මෙම සීමාවට ළඟා විය හැකිදැයි බලන්න.
- ලිපිලේඛන රැස් කරන්න: ප්රජා සේවය (Volunteering) අනාගතයේදී වීසා කාලය අඩු කරගැනීමට උදව් විය හැකිය. ඔබ යම් සමාජ සත්කාරක වැඩක යෙදෙන්නේ නම් ඒවායේ නිල වාර්තා තබා ගන්න.
- 2026 අප්රේල් ඉලක්ක කරන්න: ඔබට දැනටමත් හෝ එළඹෙන අප්රේල් මාසයට පෙර ILR සඳහා සුදුසුකම් ලැබෙන්නේ නම්, කිසිදු හේතුවක් මත අයදුම් කිරීම ප්රමාද නොකරන්න.
රජය විසින් ඉදිරියේදී එක් එක් "සුදුසුකම" සඳහා අඩු කෙරෙන නිශ්චිත කාලය ගැන තාක්ෂණික උපදෙස් මාලාවක් නිකුත් කිරීමට නියමිතය. SiBuzz හරහා එම තොරතුරු ලැබුණු වහාම ඔබ වෙත ගෙන ඒමට අපි සූදානම්.
මූලාශ්රය (Source): https://www.ein.org.uk/news/ilr-earned-settlement-changes-proceed-says-immigration-minister-transitional-arrangements