චීන සේවා අංශය හැකිලෙයි: ලෝක ආර්ථිකයට රතු එළියක්

චීන සේවා අංශය හැකිලෙයි: ලෝක ආර්ථිකයට රතු එළියක්

2022 අගභාගයේ Zero-Covid ප්‍රතිපත්තිවලින් ඉවත් වූ පසුව පළමු වතාවට චීනයේ සේවා අංශය (Services Sector) සැලකිය යුතු පසුබෑමකට ලක්ව තිබෙනවා. 2026 ජනවාරි අග නිකුත් වූ නිල දත්තවලට අනුව චීනයේ නිෂ්පාදන නොවන අංශයේ ගැනුම්කරුවන්ගේ දර්ශකය හෙවත් PMI අගය 49.4ක් දක්වා පහත වැටී තිබීම මීට හේතුවයි.

ලෝකයේ දෙවැනි විශාලතම ආර්ථිකය හිමි චීනයේ මෙම මන්දගාමී ස්වභාවය දැන් එරට අභ්‍යන්තර පාරිභෝගික ජාලයටත් (Consumer services) බලපෑම් කරමින් තිබෙන බව මෙයින් පැහැදිලි වෙනවා. මෙය ගෝලීය ආර්ථිකයටත් තීරණාත්මක සංඥාවක්.

ආර්ථිකය වෙනස් වන ලකුණු

මෙම පසුබෑම හුදෙක් තාවකාලික සිදුවීමකට වඩා දීර්ඝකාලීන ආර්ථික ව්‍යුහයේ වෙනසක් පෙන්නුම් කරනවා. දශක ගණනාවක් තිස්සේ චීනය සිය ආර්ථික වර්ධනය සඳහා භාවිතා කළේ දේපළ වෙළඳාම් (Real Estate) සහ යටිතල පහසුකම් සංවර්ධනයයි. නමුත් දේපළ වෙළඳපොළේ ඇතිවූ අර්බුදයත් සමඟ බලධාරීන් උත්සාහ කළේ දේශීය පරිභෝජනය (සංචාරක, සිල්ලර වෙළඳාම) හරහා ආර්ථිකය ගොඩගන්නයි.

PMI අගය 49.4ට වැටීමෙන් පෙනෙන්නේ එම උත්සාහයත් අඩාල වී ඇති බවයි. නිවාස මිල ගණන් පහළ යාම නිසා ඇතිවූ "Wealth Effect" එකේ කඩා වැටීමත් සමඟ, ජනතාව වියදම් කරනවා වෙනුවට මුදල් ඉතිරි කිරීමට පෙළඹී තිබෙනවා.

PMI දර්ශකය කියවන්නේ කොහොමද?

Purchasing Managers' Index (PMI) යනු ආර්ථික අංශවල සෞඛ්‍යය මනින මිම්මක්.

• 50ට වැඩි නම්: පෙර මාසයට වඩා වර්ධනයක් (Expansion).
• 50ට අඩු නම්: ආර්ථික කටයුතුවල හැකිලීමක් (Contraction).

මෙතැනදී වැදගත් කාරණය නම්, නිෂ්පාදන අංශය (Manufacturing) බොහෝ විට ගෝලීය ඉල්ලුම මත වෙනස් වුණත්, සේවා අංශය (Non-manufacturing) මගින් පෙන්නුම් කරන්නේ රටේ අභ්‍යන්තර විශ්වාසයයි. මිනිසුන් එළියට ගිහින් කන්න බොන්න, සංචාරය කරන්න හෝ සේවාවන් මිලදී ගන්න අකමැති නම් එයින් කියවෙන්නේ දේශීය ආර්ථික විශ්වාසය පිරිහී ඇති බවයි.

එක්සත් රාජධානියේ ඔබේ මුදල් පසුම්බියට බලපාන්නේ කොහොමද?

චීනයේ සිදුවන මෙම අභ්‍යන්තර ආර්ථික මන්දගාමීත්වය එක්සත් රාජධානියේ ජීවත්වන වෘත්තිකයන්ට සහ නිවාස හිමියන්ට ආකාර දෙකකින් බලපාන්න පුළුවන්.

1. බඩු මිල සහ නිවාස ණය (Mortgages) සඳහා වාසියක් මන්දගාමී චීන ආර්ථිකයක් යනු ඛනිජ තෙල්, තඹ සහ බලශක්තිය සඳහා ඇති ගෝලීය ඉල්ලුම අඩු වීමයි. මෙය ලෝක වෙළඳපොළේ බඩු මිල අඩු කිරීමට හේතු වෙනවා. බලශක්තිය සහ භාණ්ඩ විශාල වශයෙන් ආනයනය කරන බ්‍රිතාන්‍යයට මෙය උද්ධමනය (Inflation) පාලනය කරගන්න ලොකු පිටිවහලක්.

• වාසිය: අඩු ගෝලීය මිල ගණන් නිසා බ්‍රිතාන්‍යයේ උද්ධමනය වේගයෙන් පහළ ගියොත්, Bank of England එකට පොලී අනුපාත ඉහළ මට්ටමක තබා ගැනීමට ඇති පීඩනය අඩු වෙනවා. මෙය 2026 වසරේදී බලාපොරොත්තු වූවාටත් වඩා ඉක්මනින් නිවාස ණය පොලී අනුපාත (Mortgage rates) අඩු කිරීමට හේතු විය හැකියි.

2. රැකියා සහ මුදල් හුවමාරු අවදානම අනිත් පැත්තෙන්, දුර්වල චීන ආර්ථිකයක් බ්‍රිතාන්‍ය සේවාවන් මිලදී ගැනීම අඩු කරනවා. මෙය උසස් අධ්‍යාපන (විශ්වවිද්‍යාල), මූල්‍ය සේවා සහ සුඛෝපභෝගී වෙළඳාම වැනි ක්ෂේත්‍රවලට පහරක් වෙන්න පුළුවන්.

• අවදානම: ගෝලීය වෙළඳාම අඩාල වන විට බොහෝ ආයෝජකයින් ආරක්ෂිත පියවරක් ලෙස ඇමෙරිකානු ඩොලරය වෙත යොමු වෙනවා. එවිට පවුම (GBP) දුර්වල විය හැකියි. ඔබ ලංකාවට මුදල් යවනවා නම්, පවුම දුර්වල වීම හරහා යවන මුදලේ වටිනාකම අඩුවීමේ අවදානමක් තිබෙනවා.

කාසියේ අනිත් පැත්ත: නව අවස්ථාවක්?

සමහර ආර්ථික විශ්ලේෂකයින් පවසන්නේ මෙම 49.4 අගය බීජිං පාලනයට දේශපාලනිකව ඉතා සංවේදී අගයක් බවයි. මෙය 2026 ආර්ථික ඉලක්ක සපුරා ගැනීම සඳහා විශාල මූල්‍ය දිරිගැන්වීම් (Stimulus packages) ලබා දීමට චීන රජය පෙළඹවිය හැකියි.

තවද, චීනයේ මන්දගාමීත්වය නිසා ද්‍රවකෘත ස්වභාවික වායු (LNG) සඳහා ගෝලීය තරඟය අඩු වෙනවා. මෙය යුරෝපයේ සහ බ්‍රිතාන්‍යයේ බලශක්ති බිල්පත් පහළ මට්ටමක තබා ගැනීමට වක්‍රාකාරව උදව් වෙනවා.

සැලකිලිමත් විය යුතු කරුණු

මෙම දත්තවලට Lunar New Year උත්සව සමයේ බලපෑමක් තිබිය හැකි බව අමතක නොකළ යුතුයි. ජනවාරි සහ පෙබරවාරි මාසවල චීන දත්ත බොහෝ විට උත්සව නිවාඩු හේතුවෙන් විචලනය වෙනවා. සැබෑ ආර්ථික ප්‍රවණතාවය නිවැරදිවම තහවුරු කරගන්න පුළුවන් වෙන්නේ මාර්තු මාසයේ දත්ත ලැබුණාට පසුවයි.

කෙසේ වෙතත්, මේ මොහොතේ ගෝලීය ආර්ථික අවධානය "උද්ධමනයට එරෙහි සටනේ" සිට "ආර්ථික වර්ධනය පිළිබඳ ගැටළු" වෙත මාරු වී තිබෙනවා. අපනයන මත යැපෙන රැකියාවල නිරත වන්නන් මේ ගැන විමසිලිමත් වීම වැදගත්. නිවාස හිමියන්ට නම් මෙය උද්ධමනය අඩුවීම සහ අනාගත ණය පොලී අනුපාත පහළ යාම ගැන යම් බලාපොරොත්තුවක් ගෙන දෙන පුවතක්.

මූලාශ්‍රය (Source): https://tradingeconomics.com/china/non-manufacturing-pmi