UK රැකියා නීති උඩු යටිකුරු වෙයි: වන්දි සීමා ඉවතට
UK රජය රැකියා නීති උඩු යටිකුරු කරයි. සේවයෙන් පහකිරීමේ වන්දි සීමාව (Cap) ඉවත් කෙරේ. සේවක අයිතිවාසිකම් ලැබෙන කාලය මාස 6 දක්වා අඩු වෙයි.
UK රැකියා නීති උඩු යටිකුරු වෙයි: වන්දි සීමා ඉවතට
එක්සත් රාජධානියේ රැකියා ක්ෂේත්රයේ නීති රීති මූලික වශයෙන් වෙනස් කරමින් බ්රිතාන්ය රජය විශාල පෙරළියක් සිදු කිරීමට සැරසෙනවා. ඉදිරි දශක කිහිපය තුළ සේවකයන් බඳවා ගැනීමේ සහ සේවයෙන් ඉවත් කිරීමේ ක්රියාවලිය සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් කරන ප්රධාන තීරණ දෙකක් රජය විසින් තහවුරු කර තිබෙනවා.
මෙහිදී සිදුවන ප්රධානම වෙනස්කම් වන්නේ, අසාධාරණ ලෙස සේවයෙන් පහකිරීමේදී (Unfair Dismissal) ගෙවන වන්දි මුදලේ උපරිම සීමාව (Compensation Cap) සම්පූර්ණයෙන්ම ඉවත් කිරීම සහ සේවක අයිතිවාසිකම් සඳහා සුදුසුකම් ලැබීමට ගතවන කාලය වසර දෙකේ සිට මාස 6 දක්වා අඩු කිරීමයි.
විශේෂයෙන්ම එක්සත් රාජධානියේ වෙසෙන ඉහළ වෘත්තිකයන්ට සහ ව්යාපාර හිමියන්ට මෙය හුදෙක් නීතිමය යාවත්කාලීන කිරීමක් පමණක් නොව, ඔබේ මූල්යමය අනාගතයට සෘජුවම බලපාන තීරණාත්මක වෙනසක්.
අලුත් නීතිය ක්රියාත්මක වන හැටි
Employment Rights Act යටතේ ගෙන එන මෙම නව නීති 2027 වසරේ මුල භාගයේ සිට ක්රියාත්මක වීමට ඉඩ ඇති නමුත්, ඒ සඳහා සූදානම් වීම දැන් සිටම ආරම්භ කළ යුතුයි. පැරණි සහ නව නීති අතර වෙනස පහත පරිදියි.
| විශේෂාංගය | පැරණි නීතිය (දැනට පවතින) | නව නීතිය (තහවුරු කරන ලද) |
|---|---|---|
| සුදුසුකම් ලැබීමේ කාලය | අසාධාරණ ලෙස සේවයෙන් පහකිරීමක් ගැන පැමිණිලි කිරීමට වසර 2ක් සේවය කර තිබිය යුතුයි. | සේවයට බැඳී මාස 6ක් ඇතුළත මෙම ආරක්ෂාව හිමි වේ. |
| වන්දි සීමාව (Cap) | පවුම් 115,000 කට ආසන්න මුදලක් හෝ වසරක වැටුප යන දෙකෙන් අඩු මුදලට සීමා විය. | සීමාවක් නැත (Uncapped). සේවාදායකයාට අසීමිත වගකීමක් පැවරේ. |
| අවදානම | සේවයෙන් පහකිරීමේදී දැරීමට සිදුවන වියදම සේවාදායකයාට කල්තියා ගණනය කළ හැකි විය. | අවදානම ඉහළයි. ඉහළ වැටුප් ලබන සේවකයෙකු ඉවත් කිරීමේදී විශාල වන්දියක් ගෙවීමට සිදුවිය හැකියි. |
දෙපැත්ත කැපෙන කඩුවක්: කාටද වාසි? කාටද අවාසි?
1. වෘත්තිකයන්ට: රැකියා සුරක්ෂිතතාවයට විශාල රක්ෂණයක්
වසරකට පවුම් 100,000කට වඩා උපයන ජ්යෙෂ්ඨ ඉංජිනේරුවන්, වෛද්යවරුන් සහ IT ක්ෂේත්රයේ ප්රධානීන් (Tech Leads) වැනි අයට පැවති ක්රමය එතරම් වාසිදායක වුණේ නැහැ. අසාධාරණ ලෙස රැකියාව අහිමි වුවහොත් ලැබෙන වන්දියට සීමාවක් තිබූ නිසා, නැවත රැකියාවක් සොයා ගැනීමට කල් ගත වුවහොත් ඔවුන්ට මූල්යමය පාඩු සිදුවුණා.
වෙනස: නව නීතිය යටතේ වන්දි සීමාව ඉවත් වීම නිසා, අසාධාරණ ලෙස සේවයෙන් පහකළහොත් ඔබට සිදුවන සම්පූර්ණ මූල්ය අලාභය (Full financial loss) ඉල්ලා සිටීමේ හැකියාව ලැබෙනවා. මෙය ඔබේ රැකියාවට ලැබෙන ඉතා වටිනා "රක්ෂණ ආවරණයක්" වැනියි.
2. ව්යාපාර හිමියන්ට: පරිවාස කාලය (Probation) තීරණාත්මකයි
සුළු හා මධ්ය පරිමාණ ව්යාපාර හිමියන්ට (SME Owners) මෙය රතු එළියක්. මීට පෙර සේවකයෙකු බඳවාගෙන වසර දෙකක් ඇතුළත නීතිමය ගැටලුවකින් තොරව ඔවුන්ව ඉවත් කිරීමට තිබූ "ආරක්ෂිත කාල සීමාව" (Safety net) දැන් අහෝසි වෙනවා.
අවදානම: අලුතින් බඳවා ගන්නා සේවකයෙකු ඔබේ ආයතනයට ගැළපෙනවාද යන්න තීරණය කිරීමට දැන් ඔබට ලැබෙන්නේ මාස 5ක් පමණයි (මාසයක දැනුම් දීමේ කාලය ඇතුළුව). මාස 6 පසුවූ පසු සේවකයෙකු ඉවත් කිරීම විශාල නීතිමය සහ මූල්යමය ගැටලුවක් විය හැකි නිසා "Probation" කාලය තවදුරටත් නිකම්ම නිකම් ලියවිල්ලකට සීමා නොකළ යුතුයි.
යුරෝපීය ආකෘතිය දෙසට හැරීමක්
මෙම පියවර මගින් එක්සත් රාජධානියේ මෙතෙක් පැවති නම්යශීලී (Flexible) කම්කරු වෙළෙඳපොළ, ප්රංශය හෝ ජර්මනිය වැනි දැඩි රැකියා සුරක්ෂිතතාවක් ඇති යුරෝපීය ආකෘතියකට මාරු වෙමින් පවතින බව පෙනී යනවා. රජයේ අරමුණ වන්නේ රැකියා වෙළෙඳපොළේ නම්යශීලී භාවයට වඩා සේවකයාගේ සුරක්ෂිතතාවය (Job Security) තහවුරු කිරීමයි.
ඔබට ගත හැකි ක්රියාමාර්ග
- සේවාදායකයින් (Employers) සඳහා: වහාම ඔබේ සේවක ගිවිසුම් (Contracts) නැවත පරීක්ෂා කරන්න. පරිවාස කාලය (Probation) තුළදී කෙටි දැනුම් දීමකින් සේවය අවසන් කිරීමට හැකි වන පරිදි ගිවිසුම් සකස් කර ඇති බව තහවුරු කරගන්න.
- සේවකයින් (Employees) සඳහා: ඔබ රැකියාවෙන් ඉවත් කිරීමේ (Redundancy or Dismissal) සාකච්ඡාවක සිටින්නේ නම්, වහාම Settlement Agreement එකකට අත්සන් කිරීමෙන් වළකින්න. නව නීතිමය තත්ත්වය යටතේ ඔබට ලැබිය හැකි වන්දි මුදලේ වටිනාකම පෙරට වඩා බෙහෙවින් ඉහළ විය හැකියි.
මූලාශ්රය (Source): https://www.pinsentmasons.com/out-law/news/uk-confirms-unfair-dismissal-compensation-cap-will-be-lifted