2025 දී අපනයන ආදායම ඩොලර් බිලියන 17.2ක වාර්තාවක් තබයි

2025 දී අපනයන ආදායම ඩොලර් බිලියන 17.2ක වාර්තාවක් තබයි

ශ්‍රී ලංකාවේ අපනයන ක්ෂේත්‍රය 2025 වසරේදී තීරණාත්මක කාර්යසාධනයක් පෙන්නුම් කරමින් සමස්ත ඉපැයීම් ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 17.2 සීමාව ඉක්මවා ගොස් තිබේ.

අපනයන සංවර්ධන මණ්ඩලය (EDB) 2026 ජනවාරි අග භාගයේ නිකුත් කළ දත්තවලට අනුව මෙය පෙර වසරට සාපේක්ෂව 5.6% ක වර්ධනයකි. වසර ගණනාවක් තිස්සේ පැවති අස්ථාවරත්වයෙන් පසුව රටේ වෙළඳ කටයුතු යම් ස්ථාවර මට්ටමකට පැමිණෙමින් තිබෙන බව මෙයින් ගම්‍ය වේ. විශේෂයෙන්ම එක්සත් රාජධානියේ සිට ශ්‍රී ලංකාවේ ආයෝජනය කර ඇති වෘත්තිකයන්ට මෙය රටේ සාර්ව ආර්ථික සෞඛ්‍යය (Macroeconomic health) සහ මුදල් ඒකකයේ ස්ථාවරත්වය පිළිබඳව ඉතා වැදගත් දර්ශකයකි.

ආර්ථික පුනර්ජීවනයේ එන්ජිම

මෙම වර්ධනයේ ප්‍රධානතම ගාමක බලවේගය බවට පත්ව ඇත්තේ ඇඟලුම් ක්ෂේත්‍රයයි (Apparel Sector). ගෝලීය සැපයුම් ජාලයන්හි (Supply chain) සිදුවූ වෙනස්කම් සහ බටහිර වෙළඳපොලවල ඉල්ලුමේ විචලනයන් මධ්‍යයේ වුවද, ඇඟලුම් ක්ෂේත්‍රය ජාතික ආර්ථිකයට ඩොලර් බිලියන 5 ක පමණ දායකත්වයක් ලබා දී ඇත.

2020 දශකයේ මැද භාගයේ දක්නට ලැබුණු ඉහළ මෙහෙයුම් පිරිවැය සහ බලශක්ති මිල ප්‍රතිසංස්කරණ හමුවේ වුවද ශ්‍රී ලාංකික අපනයනකරුවන් සාර්ථකව ඒවාට මුහුණ දී ඇති බව මෙම 5.6% ක වර්ධනයෙන් පැහැදිලි වේ. ඩොලර් බිලියන 17 සීමාව පසු කිරීම හුදෙක් සංඛ්‍යාත්මක ජයග්‍රහණයක් පමණක් නොවේ; එය විදේශ ණය පියවීමට සහ අත්‍යවශ්‍ය ද්‍රව්‍ය ආනයනය කිරීමට අවශ්‍ය විදේශ විනිමය ගලා ඒමේ ස්තූල වර්ධනයක් පෙන්නුම් කරන්නකි.

Forex සහ ආයෝජන සුරක්ෂිතතාව

විදේශගත ශ්‍රී ලාංකික වෘත්තිකයන්ට සහ ආයෝජකයින්ට මෙම අපනයන වර්ධනය විදේශ විනිමය වෙළඳපොලේ ද්‍රවශීලතාව (Liquidity) සමඟ සෘජුවම සම්බන්ධ වේ.

• Forex Liquidity: ඉහළ අපනයන ආදායමක් ලැබීම හරහා මහ බැංකුවට ණය මත පමණක් යැපෙන්නේ නැතුව සංචිත ගොඩනගා ගැනීමේ හැකියාව ලැබේ.
• Repatriation Ease: අපනයන වර්ධනය අඛණ්ඩව පවත්වා ගැනීම තුළින් කාලයත් සමඟ ප්‍රාග්ධන පාලනයන් (Capital controls) ලිහිල් කිරීමට අවකාශ ලැබේ. මෙය ලාභාංශ හෝ ප්‍රාග්ධනය නැවත එක්සත් රාජධානියට ගෙන ඒමට බලාපොරොත්තු වන ආයෝජකයින්ට වාසිදායක වාතාවරණයක් නිර්මාණය කරයි.

අපනයනකරුවන් ඩොලර් (හෝ පවුම්/යුරෝ) උපයන විට එම මුදල් දේශීය බැංකු පද්ධතියට ඇතුළු වේ. දේශීය වියදම් සහ වැටුප් ගෙවීමට ඉන් කොටසක් රුපියල්වලට පරිවර්තනය කරන විට රුපියල සඳහා ඉල්ලුම වැඩි වේ. මෙය විනිමය අනුපාතය ස්ථාවර කිරීමටත්, තියුණු ලෙස රුපියල අවප්‍රමාණය වීම වැළැක්වීමටත් හේතු වන අතර ආයෝජකයින් සතු රුපියල් වත්කම්වල වටිනාකම ආරක්ෂා කරයි.

අවදානම් කලාපය: තනි ක්ෂේත්‍රයක් මත යැපීම

මෙම ඉලක්කම් ධනාත්මක වුවද, ගැඹුරු විග්‍රහයකදී යම් ව්‍යුහාත්මක දුර්වලතා හඳුනාගත හැකිය. මුළු අපනයනවලින් 30% කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් ඇඟලුම් මත රඳා පැවතීම ආර්ථිකය තනි ක්ෂේත්‍රයක අවදානමකට ලක් කිරීමකි.

එක්සත් රාජධානියේ හෝ යුරෝපා සංගමයේ ආර්ථික පසුබෑමක් (Recession) නිසා විලාසිතා සඳහා ඇති ඉල්ලුම අඩු වුවහොත්, මෙම ඩොලර් බිලියන 5න් සැලකිය යුතු කොටසක් අහිමි වීමේ අවදානමක් පවතී. එමෙන්ම, EDB වාර්තාව තුළ "ශුද්ධ අපනයන ප්‍රතිලාභය" (Net export benefit) පැහැදිලිව සඳහන් නොවේ. ඇඟලුම් කර්මාන්තය සඳහා රෙදි සහ අමතර කොටස් විශාල වශයෙන් ආනයනය කරන බැවින්, රට තුළ ඉතිරි වන සැබෑ විදේශ විනිමය ප්‍රමාණය දළ අගයට වඩා බෙහෙවින් අඩු විය හැකිය.

වාර්තාවේ මගහැරුණු කරුණු:

• ICT සහ BPO දත්ත: මෙම දත්ත මූලිකවම භාණ්ඩ අපනයනය (Merchandise) කෙරෙහි අවධානය යොමු කර ඇත. අපනයන කූඩය නවීකරණය කිරීමට අත්‍යවශ්‍ය ICT/BPO ක්ෂේත්‍රයේ කාර්යසාධනය පිළිබඳ දත්ත මෙහි අඩංගු නොවීම දීර්ඝකාලීන තක්සේරුවකට බාධාවකි.
• ආනයන වියදම්: 2025 වසරේ ආනයන වියදම් පිළිබඳ දත්ත නොමැතිව වෙළඳ හිඟය සැබැවින්ම පටු වී ඇත්ද යන්න තීරණය කිරීම අපහසුය.

2025 කාර්යසාධනය පශ්චාත් අර්බුද "ස්ථාවර වීමේ අදියරේ" (Stabilization phase) අවසානය සහ තීරණාත්මක සංක්‍රාන්තියක ආරම්භය සනිටුහන් කරයි. ශ්‍රී ලංකාවට "ශ්‍රමය මූලික කරගත්" අපනයනවල සිට (ඇඟලුම්, තේ) "දැනුම මූලික කරගත්" අපනයන (තාක්ෂණ, ඉංජිනේරු සේවා) වෙත මාරු විය හැකිද යන්න දැන් පවතින ප්‍රධානතම අභියෝගයයි.

බ්‍රිතාන්‍ය-ශ්‍රී ලංකා ව්‍යාපාර සඳහා මෙම දත්ත මගින් සැපයුම් ජාලයන් ශක්තිමත්ව පවතින බව තහවුරු කරයි. කෙසේ වෙතත්, ඉදිරියේදී එන එක්සත් රාජධානියේ කාබන් දේශසීමා ගැලපීම් (Carbon border adjustments) සහ සදාචාරාත්මක මිළදී ගැනීමේ ප්‍රමිතීන් (Ethical sourcing standards) හමුවේ, මෙම ඩොලර් බිලියන 5ක වෙළඳපොල රැක ගැනීමට නම් දේශීය නිෂ්පාදකයින්ට හරිත අනුකූලතාව (Green compliance) සඳහා විශාල ආයෝජනයක් කිරීමට සිදුවනු ඇත.

මූලාශ්‍රය (Source): https://www.newswire.lk/2026/01/26/sri-lankas-export-performance-exceeded-us-17-2-billion-in-2025/