බ්‍රිතාන්‍ය ආර්ථිකය වසර 2ක ඉහළට: පොලී අනුපාතවලට බලපෑමක්?

බ්‍රිතාන්‍ය ආර්ථිකය වසර 2ක ඉහළට: පොලී අනුපාතවලට බලපෑමක්?

2026 වසරේ ආරම්භයත් සමඟම බ්‍රිතාන්‍ය ආර්ථිකය ගැන බලාපොරොත්තු සහගත පුවතක් වාර්තා වී තිබෙනවා. S&P Global නිකුත් කළ නවතම Flash UK PMI දත්තවලට අනුව, පසුගිය මාස 21ක කාලය තුළ පෞද්ගලික අංශයේ ඉහළම ක්‍රියාකාරීත්වය මේ ජනවාරි මාසයේදී සටහන් වුණා.

බොහෝ දෙනා ආර්ථිකය එක තැන පල්වෙනු ඇතැයි (Stagnation) අනාවැකි පළ කළත්, PMI දර්ශකය 53.9ක් දක්වා ඉහළ යාම ආර්ථික විද්‍යාඥයින්ගේ පවා අවධානය දිනාගත් කාරණයක්. විශේෂයෙන්ම සේවා (Services) සහ නිෂ්පාදන (Manufacturing) යන අංශ දෙකම එකවර වර්ධනය වීම මෙහිදී කැපී පෙනෙනවා.

කෙසේ වෙතත්, ප්‍රතිපත්ති සම්පාදකයින් සහ ආයෝජකයින් මෙම වර්ධනය දකින්නේ "දෙපැත්ත කැපෙන කඩුවක්" ලෙසයි. 2025 අගභාගයේ තිබූ මන්දගාමී ස්වභාවයෙන් ආර්ථිකය ගොඩ එමින් තිබුණත්, ඊට සමාන්තරව ඉහළ යන වියදම් පාලනය කිරීම දැන් අභියෝගයක් වී තිබෙනවා.

ආර්ථිකයේ ව්‍යුහාත්මක වෙනසක්

මෙය හුදෙක් එක් මාසයක සිදුවීමක් පමණක් නොව, බ්‍රිතාන්‍ය ආර්ථිකයේ සිදුවන පුළුල් වෙනසක ආරම්භයක් විය හැකියි. සාම්ප්‍රදායිකව එක්සත් රාජධානිය මූල්‍ය, ආගන්තුක සත්කාර සහ උපදේශන වැනි සේවා අංශ මත දැඩිව යැපෙන රටක්. නමුත් ජනවාරි දත්තවලට අනුව, ගෝලීය වශයෙන් නිෂ්පාදන අංශයේ තිබූ ගැටලු මඟ හැරී බ්‍රිතාන්‍ය නිෂ්පාදන අංශය ද සේවා අංශයට සමාන්තරව "Dual-engine" ක්‍රමවේදයකට බලගැන්වී තිබෙනවා. මෙයින් පෙනී යන්නේ සැපයුම් දාමයන්හි (Supply chains) ස්ථාවරත්වයක් ගොඩනැගෙමින් පවතින බවයි.

වර්ධනයේ සැඟවුණු අවදානම: උද්ධමනය

ප්‍රධාන වර්ධන ඉලක්කම් යහපත් වුවත්, ඊට යටින් දිවෙන ගැටලුව වන්නේ ඉහළ යන නිෂ්පාදන පිරිවැයයි. සේවාදායකයින්ට (Employers) දැරීමට සිදුවන වැටුප් පිරිවැය සහ බලශක්ති මිල ගණන් ඉහළ යාම මීට ප්‍රධාන හේතු වී තිබෙනවා.

• සුබවාදීන්ගේ මතය: මෙම PMI අගයන් ආර්ථික අවපාතයක් (Recession) පිළිබඳ බිය දුරු කරන බව මොවුන් පෙන්වා දෙනවා. 53.9ක අගයක් මගින් කියවෙන්නේ ඉහළ ණය පොලී අනුපාත මධ්‍යයේ වුවද වෙළෙඳපොළ ඉල්ලුම ශක්තිමත් බවයි. මෙය ව්‍යාපාරවලට ආයෝජනය කිරීමට සහ අලුත් බඳවා ගැනීම්වලට ධෛර්යය ලබා දෙනවා.
• විචාරකයින්ගේ මතය: "ඕනෑම මිලක් ගෙවා වර්ධනය වීම" (Growth at any cost) තුළින් නැවතත් උද්ධමනය හිස ඔසවන්නට පුළුවන් බව විචාරකයින් අනතුරු අඟවනවා. ව්‍යාපාරිකයින් තමන්ගේ පාඩුව පියවා ගන්නට මේ වැඩිවන පිරිවැය පාරිභෝගිකයා මත පැටවුවහොත්, උද්ධමනය පහත දැමීමට Bank of England ගෙන යන වැඩපිළිවෙළ අවුල් වීමට ඉඩ තිබෙනවා.

පෞද්ගලික මූල්‍ය තත්ත්වයට බලපාන්නේ කෙසේද?

බ්‍රිතාන්‍යයේ ජීවත් වන ඔබට සහ ශ්‍රී ලංකාව වැනි රටවලට මුදල් යවන අයට මෙම සාර්ව ආර්ථික (Macroeconomic) වෙනස්කම් සෘජුවම බලපාන ආකාරය බලමු.

1. පොලී අනුපාත සහ Mortgages ආර්ථිකය වේගයෙන් වර්ධනය වන විට සහ වියදම් ඉහළ යන විට, Bank of England එක පොලී අනුපාත (Interest Rates) කඩිනමින් අඩු කිරීමට මැලි වෙනවා. ආර්ථිකය අධික ලෙස රත් වීම (Overheating) වැළැක්වීමට ඔවුන් පොලී අනුපාත තවදුරටත් ඉහළ මට්ටමක පවත්වා ගැනීමට ඉඩ තිබෙනවා.

• බලපෑම: Variable-rate mortgages ඇති අයට හෝ 2026 මුලදී ණය නැවත ප්‍රතිව්යුහගත කිරීමට (Refinance) බලාපොරොත්තු වූ අයට, මාසික වාරිකයේ බලාපොරොත්තු වූ සහනය නොලැබී යාමට මෙය හේතු විය හැකියි.

2. මුදල් හුවමාරුව සහ Remittances අනෙක් අතට, ශක්තිමත් ආර්ථිකයක් බොහෝ විට බ්‍රිතාන්‍ය පවුමේ (GBP) අගය ඉහළ නංවනවා. පොලී අනුපාත ස්ථාවරව හෝ ඉහළ මට්ටමක පවතිනු ඇතැයි අපේක්ෂා කරන විට විදේශ විනිමය වෙළෙඳපොළේ පවුමට ඇති ඉල්ලුම වැඩි වෙනවා.

• බලපෑම: ඔබ ලංකාවට මුදල් යවන (LKR) කෙනෙක් නම්, පවුම ශක්තිමත් වීම ඔබට ඉතා වාසිදායකයි. එක්සත් රාජධානිය තුළ ජීවන වියදම ඉහළ ගියත්, මෙම "Exchange rate bonus" එක හරහා යවන මුදලේ වටිනාකම වැඩි කරගැනීමට 2026 වසරේදී අවස්ථාව ලැබෙනවා.

ඉදිරි දැක්ම

ජනවාරි මාසයේ මෙම PMI අගය 2026 වසර සඳහා තීරණාත්මක මිනුම් දණ්ඩක්. මෙම වර්ධනය දිගටම පවත්වා ගත හැකිද යන්න තීරණය වන්නේ, දැඩි මූල්‍ය පාලනයකින් තොරව වියදම් පාලනය කරගත හැකිද යන්න මතයි. යම් හෙයකින් නිෂ්පාදන පිරිවැය දිගටම ඉහළ ගියහොත්, දැනට පවතින මෙම සුබවාදී හැඟීම වසර අග වන විට පාරිභෝගිකයාගේ වියදම් කිරීමේ හැකියාව පිළිබඳ අවිනිශ්චිතතාවයක් බවට පත් වීමට ඉඩ තිබෙනවා.

මූලාශ්‍රය (Source): https://www.ajbell.co.uk/news/articles/uk-private-sector-growth-picks-january-amid-rise-new-orders