GPS නැතිව නගරයේ යන්න රොබෝවරුන්ට ජපානයෙන් විසඳුමක්

GPS නැතිව නගරයේ යන්න රොබෝවරුන්ට ජපානයෙන් විසඳුමක්

London සහ Tokyo වැනි අහස උසට ගොඩනැගිලි පිරුණු නගරවල, ස්වයංක්‍රීය ඩිලිවරි රොබෝවරුන්ට (Autonomous delivery robots) මුහුණ දෙන්න වෙන ලොකුම අභියෝගය තමයි "Urban Canyon" ගැටලුව. නගරයේ උස ගොඩනැගිලි නිසා සැටලයිට් සිග්නල් (GPS/GNSS) අවහිර වීම හෝ පරාවර්තනය වීම (reflect) නිසා, පාර සොයාගන්න බැරිව මේ රොබෝවරු අතරමං වෙන අවස්ථා බහුලයි.

නමුත් මේ ගැටලුවට සාර්ථක තාක්ෂණික විසඳුමක් හඳුන්වා දෙන්න ජපානයේ Meijo විශ්වවිද්‍යාලයේ පර්යේෂකයින් පිරිසක් සමත් වෙලා තියෙනවා. ඔවුන් හඳුන්වා දුන් නව probability-based filtering ක්‍රමවේදය හරහා, සැටලයිට් සිග්නල් දුර්වල අවස්ථාවලදී පවා ඉතා නිවැරදිව තමන් සිටින ස්ථානය හඳුනාගන්න (positioning) මේ ස්වයංක්‍රීය පද්ධතිවලට දැන් හැකියාව ලැබිලා තියෙනවා.

මෙය නිකම්ම Software update එකක් විතරක් නෙවෙයි. නාගරික සැපයුම් ජාලයේ (Urban logistics) මිල අධිකම කොටස වන "last mile" ඩිලිවරි සේවාවෙන් මිනිස් ශ්‍රමය ඉවත් කිරීම වේගවත් කරන ප්‍රධාන හැරවුම් ලක්ෂ්‍යයක් ලෙස මෙය හඳුන්වන්න පුළුවන්.

"Urban Canyon" ගැටලුවට විසඳුම

සාමාන්‍යයෙන් ස්වයංක්‍රීය වාහන තමන් සිටින ස්ථානය සොයාගන්නේ GPS/GNSS තාක්ෂණයෙන්. විවෘත ප්‍රදේශවලදී මෙය හොඳින් වැඩ කළත්, නගර මධ්‍යයේදී වීදුරු සහ කොන්ක්‍රීට් ගොඩනැගිලිවල වැදී සිග්නල් වෙනස් වීම (multipath interference) හෝ අවහිර වීම නිසා රොබෝවරුන්ට නිවැරදි තීරණ ගන්න බැරි වෙනවා. මෙවැනි වෙලාවට රොබෝවරු නතර වීම හෝ දුරස්ථව සිටින පාලකවරයෙකුගේ (Remote operator) සහාය පතන්න සිදු වෙනවා.

Meijo විශ්වවිද්‍යාලයේ සහාය මහාචාර්ය Junichi Meguro සහ ඔහුගේ කණ්ඩායම සංවර්ධනය කළ නව ක්‍රමවේදය හරහා මේ "පරිපූර්ණ සිග්නල්" මත යැපීම අවම කර තිබෙනවා.

• Probability Over Precision: 100% නිවැරදි සැටලයිට් සිග්නල් එකක් එනතුරු බලා සිටිනවා වෙනුවට, සම්භාවිතා ආකෘතියක් (probabilistic model) භාවිතා කරමින් අනවශ්‍ය "noise" සහ පරාවර්තනයන් ඉවත් කිරීමට මෙම පද්ධතියට පුළුවන්.
• Doppler Integration: චලනය නිසා ඇතිවන සංඛ්‍යාත වෙනස්වීම් (Doppler measurements) සහ Kalman filter එකක් ඒකාබද්ධ කරමින්, අහස පැහැදිලිව නොපෙනෙන විටදී පවා වාහනයේ වේගය සහ ගමන් මඟ නිවැරදිව ගණනය කිරීමට මෙයට හැකියාව තිබෙනවා.
• ප්‍රායෝගික ප්‍රතිඵල: Nagoya සහ Tokyo නගරවල කළ පරීක්ෂණවලදී, සාම්ප්‍රදායික ක්‍රම අසාර්ථක වූ තැන්වල පවා මීටරයකටත් වඩා අඩු නිරවද්‍යතාවක් (sub-meter accuracy) ලබා ගැනීමට මෙම පද්ධතිය සමත් වුණා. එය දැනට පවතින විසඳුම්වලට වඩා 30% කින් පමණ ඉදිරියෙන් සිටිනවා.

Logistics ක්ෂේත්‍රයේ රැකියා වෙළඳපොළට බලපෑම

Logistics කර්මාන්තය දෙස බැලුවොත්, සංකීර්ණ නගර මාර්ගවල ධාවනය සඳහා මිනිස් රියදුරන් තබා ගැනීමේ අවශ්‍යතාව මෙම තාක්ෂණය නිසා ක්‍රමයෙන් අඩුවෙන්න පුළුවන්.

1. "Hardest Mile" ස්වයංක්‍රීයකරණය මෙතෙක් කල් නගර මධ්‍යයේ සංකීර්ණ මාර්ගවල ගමන් කිරීමට කුරියර්වරුන් අත්‍යවශ්‍ය වුණා. නමුත් සිග්නල් ගැටලුව විසඳීමත් සමඟ, එක්සත් රාජධානියේ Zone 1 සහ Zone 2 වැනි ප්‍රදේශවල Gig-economy කුරියර් රැකියා සමඟ තරග කිරීමට ස්වයංක්‍රීය ඩිලිවරි පෝඩ්ස් (delivery pods) බහුලව දකින්න ලැබෙයි.

2. කාර්යක්ෂමතාව වැඩිවීම මිනිස් රියදුරන් මෙන් නොව, මේ පද්ධතිවලට විවේක කාලයන් අවශ්‍ය නැහැ. ඒ වගේම එක පෙළට ඉතා ළඟින් ගමන් කිරීමේ (platooning) හැකියාව නිසා මාර්ගයේ ඉඩ කාර්යක්ෂමව භාවිතා කරමින් වැඩි භාණ්ඩ ප්‍රමාණයක් ප්‍රවාහනය කිරීමටත් මේවාට පුළුවන්.

අවදානම සහ ආරක්ෂාව

කාර්යක්ෂමතාව වැඩි වුණත්, සයිබර් ආරක්ෂණ විශේෂඥයින් පෙන්වා දෙන්නේ "probability-based" හෙවත් සම්භාවිතාව මත පදනම් වූ මෙහෙයුම්වල අලුත් අවදානම් තියෙන බවයි. සිග්නල් Spoofing වැනි ප්‍රහාර හරහා මෙවැනි රොබෝවරුන්ගේ පාලනය වෙනත් අයෙකුට ලබා ගැනීමේ යම් ඉඩකඩක් පවතිනවා. එසේම, හදිසි අනතුරක් වැනි සංකීර්ණ අවස්ථාවකදී මිනිස් පාලනයක් නොමැති වීම නිසා ගැටලු ඇතිවෙන්නත් පුළුවන්.

වෘත්තිකයින්ට වැදගත් පණිවිඩයක්

SiBuzz සමඟ රැඳී සිටින Logistics සහ ප්‍රවාහන ක්ෂේත්‍රයේ වෘත්තිකයින්ට මෙය වැදගත් සංධිස්ථානයක්. නගර තුළ හුදෙක් වාහන එළවීම (driving) හෝ ඩිලිවරි කිරීම සඳහා ගෙවන මුදල ඉදිරියේදී අඩුවෙන්න පුළුවන්. අනාගත වටිනාකම රැඳී තිබෙන්නේ තාක්ෂණික අධීක්ෂණය (Technical oversight) මතයි.

ඔබ දැනට කුරියර් සේවාවල නියුතු අයෙක් නම්, Fleet maintenance හෝ Remote dispatch monitoring වැනි අංශ වෙත යොමු වීම (Upskilling) ඉතා වැදගත්. රොබෝවරු පැමිණියත්, ඒවායේ දෘඩාංග (hardware) නඩත්තු කිරීමට සහ මෘදුකාංග හැසිරවීමට මිනිස් හසුරුවන්නන් අත්‍යවශ්‍යයි. සාම්ප්‍රදායික රියදුරු රැකියාවට වඩා ස්ථාවර සහ ඉහළ වැටුප් සහිත වෘත්තීන් බවට මේවා පත්වෙමින් තිබෙනවා.

ඉදිරි මාස 18-24 ඇතුළත මෙම තාක්ෂණය වාණිජ මට්ටමින් ක්‍රියාත්මක වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරෙනවා. විශේෂයෙන් සිග්නල් බාධා බහුල London හි මූල්‍ය දිස්ත්‍රික්ක ආශ්‍රිතව ප්‍රධාන Logistics සමාගම් නුදුරේදීම නියමු ව්‍යාපෘති ආරම්භ කරනු ඇත.

මූලාශ්‍රය (Source): https://www.eurekalert.org/news-releases/1113739