CBL සමූහය ඩොලර් මිලියන 25ක ආයෝජනයකින් ඉන්දුනීසියාවට පිවිසෙයි

CBL සමූහය ඩොලර් මිලියන 25ක ආයෝජනයකින් ඉන්දුනීසියාවට පිවිසෙයි

ශ්‍රී ලංකාවේ ආහාර නිෂ්පාදන ක්ෂේත්‍රයේ යෝධයෙකු වන CBL සමූහය (CBL Group), ලෝකයේ විශාලතම පොල් නිෂ්පාදකයා වන ඉන්දුනීසියාව තුළ සිය අණසක පැතිරවීමට සමත්ව තිබේ. මෙය හුදෙක් අපනයන ව්‍යාපාරයෙන් ඔබ්බට ගිය, පරිණත ආයතනික උපාය මාර්ගයක (Corporate Strategy) ආරම්භයයි.

CBL සමූහය විසින් ඉන්දුනීසියාවේ ප්‍රධාන පොල් සැකසුම් සමාගමක් වන PT Tri Jaya Tangguh (TJT) අත්පත් කර ගැනීම පසුගියදා සාර්ථකව අවසන් කරන ලදී. ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය සංස්ථාවේ (IFC) පූර්ණ සහාය ඇතිව සිදුවූ මෙම ඩොලර් මිලියන 25ක ආයෝජනය (ආසන්න වශයෙන් රුපියල් බිලියන 7.5ක් පමණ), හුදෙක් වත්කම් මිලදී ගැනීමකට එහා ගිය ක්‍රමෝපායික පියවරකි. එය දේශීය කෘෂිකාර්මික විචල්‍යතාවන්ට එරෙහිව සැපයුම් දාමයන් ආරක්ෂා කර ගැනීම සඳහා ගනු ලැබූ "Geographic Hedging" හෙවත් භූගෝලීය අවදානම් කළමනාකරණ තීරණයකි.

ගනුදෙනුව සිදුවූ ආකාරය

මෙම ගනුදෙනුව හරහා CBL සමූහය ඉන්දුනීසියාවේ සේවකයින් 800කට අධික පිරිසක් සේවය කරන TJT සමාගමේ පාලනය තමන් සතු කර ගනී. මෙහිදී විශේෂම කාරණය වන්නේ ලෝක බැංකු සමූහයට අයත් IFC ආයතනයේ මැදිහත්වීමයි. ශ්‍රී ලංකාව තුළ පවතින විදේශ විනිමය අභියෝග හමුවේ, මෙවැනි දේශසීමා හරහා සිදුවන සංකීර්ණ මූල්‍ය ගනුදෙනුවක් සාර්ථක කර ගැනීමට මෙම ජාත්‍යන්තර සහාය තීරණාත්මක සාධකයක් විය.

ඉන්දුනීසියාවම තෝරා ගත්තේ ඇයි?

• සැපයුම් සුරක්ෂිතතාව: ලෝකයේ අංක එකේ පොල් නිෂ්පාදකයා ඉන්දුනීසියාවයි. ශ්‍රී ලංකාවේ කාලගුණික විපර්යාස හෝ පොහොර ප්‍රතිපත්තියේ වෙනස්කම් නිසා පොල් හිඟයක් ඇති වුවහොත්, ව්‍යාපාරය අඩාල නොවී පවත්වාගෙන යාමට ඉන්දුනීසියානු කම්හල හරහා CBL සමූහයට හැකියාව ලැබේ.
• වෙළෙඳ වාසි: යුරෝපය සහ ඇමරිකාව වැනි වෙළෙඳපොළවල් සමඟ ඉන්දුනීසියාවට ඇති වෙළෙඳ ගිවිසුම්, ශ්‍රී ලංකාවට වඩා වෙනස් විය හැකිය. මෙමගින් CBL සමූහයට එම වෙළෙඳ වාසි ලබා ගැනීමේ අවස්ථාව හිමි වේ.
• පරිමාණය (Scale): ලොව පුරා වේගයෙන් වර්ධනය වන පැළෑටි පාදක කිරි නිෂ්පාදන (Plant-based dairy) වෙළෙඳපොළ තුළ පොල්කිරි සඳහා ඇත්තේ විශාල ඉල්ලුමකි. එම ඉල්ලුමට සරිලන සැපයුමක් ලබා දීමට මෙම පුළුල් කිරීම ඉවහල් වේ.

උපාය මාර්ගික විග්‍රහය: රටින් පිටට ගොස් රටට සෙවීම

බොහෝ විට දේශීය සමාගමක් විදේශයක ආයෝජනය කරන විට එය "ප්‍රාග්ධන පලා යාමක්" (Capital Flight) ලෙස විවේචනයට ලක්විය හැකිය. එහෙත් ව්‍යාපාරික දෘෂ්ටිකෝණයකින් බලන කල, මෙය දේශීය ආර්ථිකයට ඩොලර් උපයා දෙන එන්ජිමක් ලෙස ක්‍රියා කරයි.

විදේශයක ලාභ උපයන මධ්‍යස්ථානයක් පිහිටුවීම මගින්, එම විදේශ විනිමය නැවත ශ්‍රී ලංකාවට ගෙන්වා ගැනීමේ (Repatriation of profits) මාර්ගයක් නිර්මාණය වේ. ටාටා හෝ සැම්සුන් වැනි සමාගම් ගෝලීයව ව්‍යාප්ත වූයේද මෙම ක්‍රමවේදය හරහාය. මෙහි ඇති ප්‍රධාන අභියෝගය වන්නේ කළමනාකරණයයි; එනම් ඉන්දුනීසියානු කම්කරු නීති යටතේ විදේශීය ශ්‍රම බලකායක් මෙහෙයවීම CBL කළමනාකාරීත්වයට යම් පරීක්ෂණයක් වනු ඇත.

නව ප්‍රවණතාව: "Vertical Integration" හෙවත් සිරස් ඒකාබද්ධතාව

2025-2026 කාලසීමාව තුළ ගෝලීය ආහාර සමාගම් අනුගමනය කරන ප්‍රධාන ප්‍රවණතාවක් වන්නේ Vertical Integration ක්‍රමවේදයයි. දේශගුණික විපර්යාස නිසා කෘෂිකාර්මික අස්වැන්න අනපේක්ෂිත වන විට, සමාගම්වලට හුදෙක් අමුද්‍රව්‍ය මිලදී ගැනීම පමණක් ප්‍රමාණවත් නොවේ; ඔවුන්ට ගොවිබිම් සහ සැකසුම් මධ්‍යස්ථානවල අයිතියද අවශ්‍ය වේ.

ඩැනෝන් (Danone) හෝ නෙස්ලේ (Nestlé) වැනි ගෝලීය දැවැන්තයින් සමඟ තරඟ කිරීමට නම්, ශ්‍රී ලාංකීය සන්නාමයන්ටද සැපයුම් ස්ථාවරත්වය සහතික කර ගත යුතු බව මෙමගින් පසක් කරයි.

මුදල් සොයා ගත්තේ කෙසේද?

ඩොලර් හිඟයක් පවතින අවස්ථාවක දේශීය සමාගමක් ඩොලර් මිලියන 25ක් ආයෝජනය කරන්නේ කෙසේද? මෙහිදී බොහෝ විට භාවිතා වන්නේ "Mirror financing" වැනි ක්‍රමවේදයන් හෝ IFC ණය පහසුකම්ය. බොහෝ විට මෙම ණය මුදල කෙලින්ම අදාළ විදේශීය සමාගම වෙත (Offshore entity) නිකුත් කරන අතර, එය පියවනු ලබන්නේ එම විදේශීය කම්හලෙන් උපයන ඩොලර් ආදායමෙනි. එමනිසා, මෙම ගනුදෙනුව මගින් ශ්‍රී ලංකාවේ විදේශ සංචිතවලට හෝ රුපියලට පීඩනයක් එල්ල නොවේ.

දේශීය ගොවියාට බලපෑමක් වේවිද?

මෙම ගනුදෙනුව පිළිබඳව දෙපැත්තක් තිබිය හැකිය.

• සමාගමේ තර්කය: මෙය CBL හි ගෝලීය වෙළෙඳපොළ කොටස ආරක්ෂා කරන අතර, එමගින් සමාගමේ පැවැත්ම තහවුරු වී ශ්‍රී ලංකාවේ රැකියා දහස් ගණනක් සුරක්ෂිත වේ.
• විවේචකයින්ගේ ප්‍රශ්නය: ඉන්දුනීසියාවෙන් ලාභදායී පොල් ලැබේ නම්, කුරුණෑගල හෝ ගම්පහ ගොවීන්ගෙන් පොල් මිලදී ගැනීම අඩු කරයිද?
• පිළිතුර: CBL සමූහය ප්‍රකාශ කර ඇත්තේ තමන් ශ්‍රී ලංකාව තුළද ධාරිතාව දෙගුණ කරමින් සිටින බවයි. මෙය "Lanka + 1" උපාය මාර්ගයක් ලෙස හැඳින්විය හැකිය. එනම්, වර්ධනය වන අතිරික්ත ඉල්ලුම ඉන්දුනීසියාවෙන් සපුරා ගන්නා අතර, ශ්‍රී ලංකාව ප්‍රමිතියෙන් ඉහළ (Premium) නිෂ්පාදන මධ්‍යස්ථානය ලෙස දිගටම පවතී.

අවසාන වශයෙන්: ආර්ථික ස්ථාවරත්වය

ශ්‍රී ලංකාවේ ආර්ථිකයට මෙහි ඇති ප්‍රධාන වාසිය වන්නේ ස්ථාවරත්වයයි. රටේ ප්‍රධාන බදු ගෙවන්නෙකු සහ සේවාදායකයෙකු (Employer) වන CBL වැනි සමාගමක් සිය අවදානම කළමනාකරණය කර ගැනීම, දිගුකාලීනව දේශීය ආර්ථිකයට වාසිදායකය. යම් හෙයකින් දේශීය පොල් අස්වැන්න අසාර්ථක වුවද, සමාගම කඩා නොවැටී පවත්වාගෙන යාමට මෙම විදේශීය ආයෝජනය පිටිවහලක් වනු ඇත.

ඔබ ආයෝජකයෙකු හෝ ව්‍යාපාර හිමිකරුවෙකු නම්: ඔබේ ව්‍යාපාරයේ අවදානම කළමනාකරණය කිරීමට (Risk Diversification) ඔබට ගත හැකි පියවර මොනවාදැයි සිතා බැලීමට මෙය හොඳම කාලයයි.

මූලාශ්‍රය (Source): https://www.newswire.lk/business/cbl-group-announces-strategic-acquisition-of-indonesian-coconut-company-tjt/