උපාධිය පරදා කුසලතාව රජ වන නූතන රැකියා වෙළඳපොළ
ලොව ප්රධාන සමාගම් රැකියා සඳහා උපාධිය අනිවාර්ය සුදුසුකමක් ලෙස සැලකීම නවතයි.
උපාධිය පරදා කුසලතාව රජ වන නූතන රැකියා වෙළඳපොළ
විශ්වවිද්යාල උපාධියක් නොමැතිව ඉහළ වැටුප් සහිත රැකියාවකට පිවිසීම සිහිනයක්ව පැවති යුගය දැන් අවසන් වෙමින් පවතී. ලොව පුරා ප්රධාන පෙළේ සේවාදායකයින් (Employers) රැකියා සඳහා උපාධිය අනිවාර්ය සුදුසුකමක් ලෙස සැලකීම නිල වශයෙන් අතහැර දමමින් සිටින බව අලුත්ම වාර්තා පෙන්වා දෙයි. මෙය හුදෙක් නීති ලිහිල් කිරීමක් නොව, Skills-Based Hiring (SBH) හෙවත් "කුසලතා පදනම් කරගත් බඳවා ගැනීම්" වෙත සිදු කෙරෙන ව්යුහාත්මක මාරුවකි. සාම්ප්රදායික බාධක මගහැර වෘත්තීය ජීවිතය ජය ගැනීමට බලාපොරොත්තු වන ශ්රී ලාංකික වෘත්තිකයන්ට මෙය සුවිශේෂී අවස්ථාවකි.
ඇයි මේ හදිසි වෙනස?
මෙම වෙනසට ප්රධාන හේතු තුනක් බලපා ඇත:
- සේවක හිඟය (Chronic Labour Shortages): ගෝලීය වශයෙන් පවතින සේවක හිඟය නිසා උපාධියක් ඇති අය පමණක් සොයමින් සිටීමට සමාගම්වලට නොහැකි වී ඇත.
- AI තාක්ෂණයේ දියුණුව: වසර 3ක් තිස්සේ ඉගෙන ගන්නා පරිගණක විද්යා උපාධියකට වඩා, මාස 6ක AI හෝ Cybersecurity සහතිකයක් අද වන විට ප්රායෝගිකව වටිනාකමින් ඉහළ ගොස් ඇත.
- සහතිකවල අගය අඩුවීම: උපාධිධාරීන් බහුල වීමත් සමඟ උපාධියකින් පමණක් කෙනෙකුගේ දක්ෂතාව මැනිය නොහැකි තත්ත්වයක් උදා වී තිබේ.
වෙළඳපොළ දැන් ගමන් කරන්නේ "විභවය" (Potential) සඳහා මුදල් ගෙවීමේ සිට, "ඔප්පු කළ හැකි දක්ෂතා" (Proof) සඳහා මුදල් ගෙවීමේ දිශාවටයි.
ඔබේ වැටුප තීරණය වන්නේ කෙසේද?
වෘත්තිකයෙකු ලෙස ඔබ ඔබේ වැටුප ගැන සාකච්ඡා කරන ආකාරය (Wage Negotiation) මෙමගින් සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් වේ. මීට පෙර වැටුප් වැඩි කර ගැනීමට Masters උපාධියක් ප්රධාන ආයුධයක් විය. නමුත් නව ක්රමය තුළ:
- නව බලය: ඔබේ සාකච්ඡා කිරීමේ බලය ඇත්තේ 3rd-party verification මතයි. AWS Certified Solutions Architect හෝ CIMA වැනි පිළිගත් ආයතනික සහතිකයක් සහ ඔබ කළ ව්යාපෘති ඇතුළත් Portfolio එකක් ඉදිරිපත් කිරීමෙන් උපාධිධාරීන්ට හිමි වන වැටුප් මට්ටම් ඔබටත් ලබා ගත හැකිය.
- අවදානම: හුදෙක් "මට පුළුවන්" හෝ "මට අත්දැකීම් තියෙනවා" යැයි කීම ප්රමාණවත් නොවේ. එය තහවුරු කළ නොහැකි නම් (Unverified), සේවාදායකයින් ඔබව අඩු වැටුපකට බඳවා ගැනීමට හෝ අවදානම් සේවකයෙකු ලෙස සැලකීමට ඉඩ ඇත.
බ්රිතාන්යයේ තත්ත්වය (UK Context)
එක්සත් රාජධානියේ මෙම ප්රවණතාව වේගයෙන් ව්යාප්ත වේ.
- ප්රධාන සමාගම්: Kellogg’s සහ PwC වැනි දැවැන්ත සමාගම් බොහෝ තනතුරු සඳහා උපාධි අවශ්යතාව ඉවත් කර ඇත.
- Visa බලපෑම: බ්රිතාන්ය ස්වදේශ කටයුතු කාර්යාලය (Home Office) තවමත් "Graduate level" කේත භාවිතා කළත්, සේවාදායකයින් අත්යවශ්ය කුසලතා ඇති (උදා: ඉංජිනේරු තාක්ෂණික ශිල්පීන්, සත්කාරක සේවා) අයව, උපාධියක් නැතත් ස්පොන්සර් කිරීමට පෙළඹී ඇත.
නොපෙනෙන පැත්ත සහ අභියෝග
මෙය "කුසලතාවයට තැන දීමක්" ලෙස පෙනුනත්, මෙහි සැඟවුණු අභියෝග ද ඇත. උපාධිය නැති වූ විට අයදුම්පත් විශාල ප්රමාණයක් ලැබෙන නිසා සමාගම් AI Screening Tools භාවිතා කිරීමට පෙළඹේ. මෙවිට ඔබේ CV එකේ නිශ්චිත වචන (Keywords) නොතිබුණොත් එය ස්වයංක්රීයව ප්රතික්ෂේප විය හැකිය.
එමෙන්ම, මෙය Surveillance Hiring හෙවත් දැඩි නිරීක්ෂණ යටතේ බඳවා ගැනීම්වලට මග පාදයි. සම්මුඛ පරීක්ෂණ වලදී ඔබේ දක්ෂතාව මැනීමට දැඩි ප්රායෝගික පරීක්ෂණවලට මුහුණ දීමට සිදුවනු ඇත.
අවසාන වශයෙන්
උපාධිය තවදුරටත් රැකියාවක එකම රන් දොරටුව නොවේ; එය එක් ප්රවේශ මාර්ගයක් පමණි. ඔබ දැනට රැකියාවක් සොයන හෝ උසස්වීමක් බලාපොරොත්තු වන අයෙක් නම්, ඔබේ CV එක නැවත පරීක්ෂා කරන්න. හුදෙක් "දක්ෂයි" කියා සඳහන් කරනවා වෙනුවට, ලෝක පිළිගත් සහතික සහ ප්රායෝගික වැඩ කොටස් (Portfolio) හරහා ඔබේ වටිනාකම තහවුරු කරන්න.
මූලාශ්රය (Source): https://www.forbes.com/topics/enterprise-growth/