බටහිර වෙළඳපොළ අල්ලන චීනයේ දැවැන්තයින්ගේ අලුත්ම උපාය
චීනයේ නිෂ්පාදනය කරනවා වෙනුවට, චීන සමාගම් දැන් තමන්ගේ සැපයුම් ජාලයම බටහිරට ගෙන එමින් සිටී. මෙය බ්රිතාන්යයේ වාහන මිල අඩු කිරීමට හේතු වුවත්, දේශීය රැකියා වලට එල්ල කරන තර්ජනය සුළුපටු නොවේ.
බටහිර වෙළඳපොළ අල්ලන චීනයේ දැවැන්තයින්ගේ අලුත්ම උපාය
"Made in China" කියන ලේබලය වෙනුවට දැන් ලෝක වෙළඳපොළට එන්නේ ඊට වඩා සංකීර්ණ සහ බලවත් "Made by China" රැල්ලක්. මේ වෙනස 2026 වසරේදී ගෝලීය ව්යාපාරික ලෝකය මුළුමනින්ම උඩු යටිකුරු කරන්න සූදානම් වෙනවා.
විශේෂයෙන්ම BYD වැනි විද්යුත් වාහන (EV) නිෂ්පාදකයින්, බැටරි තාක්ෂණයේ දැවැන්තයා වන CATL, සහ ඩිජිටල් වෙළඳපොළ හොල්ලන Shein සහ Temu වැනි සමාගම් දැන් ක්රියාත්මක කරන්නේ සාම්ප්රදායික අපනයන ක්රමවේදයක් නෙවෙයි. බටහිර රටවල් විසින් පනවන බදු සහ වෙළඳ බාධක මගහරින්න ඔවුන් තමන්ගේ නිෂ්පාදන ජාලයම (Supply Chains) ප්රතිනැව්ගත කරමින් සිටිනවා. හංගේරියාව, මෙක්සිකෝව සහ මොරොක්කෝව වැනි රටවල කර්මාන්තශාලා අරඹමින්, එතැන් සිට බ්රිතාන්ය සහ යුරෝපා වෙළඳපොළට භාණ්ඩ එවීමට ඔවුන් කටයුතු කරන්නේ "ඇතුළතින් පහර දීමේ" උපායමාර්ගයක් ලෙසයි.
බ්රිතාන්ය ආර්ථිකයට මෙය දෙපැත්ත කැපෙන කඩුවක් වගේ. එක පැත්තකින් Cost-of-living crisis එකෙන් පීඩා විඳින ජනතාවට අඩු මිලට හයි-ටෙක් භාණ්ඩ ලැබීම සහනයක්. හැබැයි අනිත් පැත්තෙන් දේශීය කර්මාන්ත වලට මේක දරාගන්න බැරි තරම් ලොකු තරඟයක්.
අපනයනයේ සිට "Glocalization" වෙත
මේ ක්රියාවලිය හඳුන්වන්නේ "Defensive Localization" නැත්නම් ආරක්ෂිත දේශීයකරණයක් විදිහටයි. ඉස්සර Globalization කියන්නේ චීනයේ අඩුවට හදලා ලෝකෙටම බෙදන එකට. හැබැයි දැන් භූ-දේශපාලනික ගැටුම් එක්ක ඒක වෙනස් වෙලා. දැන් චීන සමාගම් කරන්නේ තමන්ගේ පාරිභෝගිකයා ඉන්න රට ඇතුළේ හෝ ඊට ආසන්නයේම නිෂ්පාදනය කරන එකයි (Local-for-local). මෙය හුදෙක් ව්යාපාර පුළුල් කිරීමක් නෙවෙයි, දේශපාලන අවදානම් වලින් බේරීමට ගත් උපාය මාර්ගික පියවරක්.
දැවැන්තයින්ගේ නැගිටීම
මේ සමාගම්වල වර්ධනය හිතාගන්නත් බැරි තරම් වේගවත්. වාර්තා වලට අනුව ගෝලීය විකුණුම් පරිමාවෙන් BYD සමාගම දැනටමත් Tesla අභිබවා ගිහින්. ලිතියම් පතලේ සිට නැව්ගත කිරීම දක්වාම ඔවුන් සතු "Vertically integrated" මොඩලය නිසා කාටවත් ඔවුන් එක්ක තරඟ කරන්න අමාරුයි. ඒ වගේම Temu වැනි වේදිකාවන් AI තාක්ෂණය යොදාගෙන සැපයුම් දාමය පාලනය කරන නිසා ලෝකයේ ඕනෑම තැනකට ඉතාම අඩු මිලට භාණ්ඩ යවන්න ඔවුන්ට පුළුවන්.
මීට පෙර දශකවල අඩු මිලට බඩු හදපු චීන සමාගම් වගේ නෙවෙයි, මේ අලුත් පරම්පරාව තාක්ෂණිකව ඉතා ඉහළයි:
- Green Tech: බ්රිතාන්යයේ Net Zero ඉලක්ක වලට අත්යවශ්ය සූර්ය බලශක්ති සහ බැටරි තාක්ෂණය පාලනය කරන්නේ ඔවුන්.
- Digital Retail: අතරමැදියන් නැතිව කෙලින්ම පාරිභෝගිකයාට විකුණන (C2M) ක්රමය නිසා සාම්ප්රදායික බටහිර සන්නාමයන් ලොකු අර්බුදයකට මුහුණ දීලා ඉන්නේ.
බදු මගහරින "Price Undertaking" උපාය
බොහෝ දෙනා නොදන්න, නමුත් ඉතාම වැදගත් කාරණයක් තමයි "Price Undertakings" ක්රමවේදය. යුරෝපය හෝ බ්රිතාන්යය චීන වාහන වලට 30% ක බද්දක් ගැහුවොත්, මේ සමාගම් කරන්නේ ඒ බද්ද ගෙවනවා වෙනුවට වාහනයේ මිල නීතිමය සීමාවට අනුකූලව ඉහළ දාන එකයි.
මෙහි ඇති පුදුම සහගත වාසිය නම්, බද්දක් ලෙස රජයට ගෙවන්න තිබුණ මුදල සමාගමේ ලාභයක් ලෙස ඉතිරි වීමයි. ඔවුන් ඒ මුදල් නැවතත් පර්යේෂණ (R&D) සහ අලුත් කර්මාන්තශාලා හදන්න යොදවනවා. කෙටි කාලීනව නීතිවලට ගරු කරනවා වගේ පෙනුනට, දිගු කාලීනව ඔවුන්ගේ තරඟකාරීත්වය තවත් වැඩි වෙනවා.
බ්රිතාන්ය ජනතාවට සහ රැකියා වලට වන බලපෑම
Inflation හෙවත් උද්ධමනය නිසා හෙම්බත් වෙලා ඉන්න බ්රිතාන්ය පාරිභෝගිකයාට මෙය සෘජුවම බලපානවා.
- වාසිය (මිල ගණන්): BYD හෝ MG වැනි චීන වාහන ජර්මානු හෝ කොරියානු වාහන වලට වඩා සැලකිය යුතු ලෙස ලාභයි. මෙය සාමාන්ය පවුලකට හරිත ප්රවාහනයට (Green transport) යොමු වෙන්න ලොකු සහනයක්.
- අවදානම (රැකියා): පාරිභෝගිකයාට වාසියක් වුනාට, දේශීය නිෂ්පාදන කර්මාන්තයට මෙය මරු පහරක් වෙන්න පුළුවන්. දේශීය සමාගම්වලට මේ දැවැන්ත චීන සමාගම් එක්ක තරඟ කරන්න බැරි වුනොත්, සාම්ප්රදායික ඉංජිනේරු සහ සිල්ලර වෙළඳාම් අංශවල රැකියා කප්පාදු හෝ වැටුප් වර්ධනය අඩාල වෙන්න පුළුවන්.
නොපෙනෙන අවදානම්
මේ ජයග්රහණය පෙනුනත්, සැඟවුණු අවදානම් කීපයක් තියෙනවා:
- නියාමන බාධක: TikTok තහනම් කළා වගේ, අනාගතයේදී "දත්ත ආරක්ෂාව" (Data security) මුල් කරගෙන බටහිර රජයන් මේ වාහනවල මෘදුකාංග තහනම් කරන්න ඉඩ තියෙනවා. නූතන වාහනයක් කියන්නේ "රෝද සහිත පරිගණකයක්". සොෆ්ට්වෙයා තහනම් වුනොත් වාහනය විකුණන්න බැරි වෙනවා.
- ණය බර: මේ වේගවත් ව්යාප්තිය පිටුපස තියෙන්නේ රාජ්ය අනුග්රහය ලබන දැවැන්ත ණය මුදල්. යම් හෙයකින් ඉල්ලුම අඩු වුනොත්, මෙය ආර්ථික බුබුලක් ලෙස පුපුරා යන්න ඉඩ තියෙනවා.
බ්රිතාන්යය දැන් ඉන්නේ දෙලොවක් අතර. 2030 සහ 2050 දේශගුණික ඉලක්ක සපුරා ගන්න නම් චීන බැටරි තාක්ෂණය අත්යවශ්යයි. ඒවා අවහිර කළොත් හරිත ඉලක්ක පරක්කු වෙනවා; ඒවාට ඉඩ දුන්නොත් දේශීය කර්මාන්ත කඩා වැටෙනවා. ඒ නිසා බොහෝ දුරට බ්රිතාන්ය රජය "මැද මාවතක්" තෝරා ගනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරෙනවා. එනම්, නිමි භාණ්ඩ ආනයනය කරනවාට වඩා, බ්රිතාන්ය තුළම කර්මාන්තශාලා පිහිටුවා රැකියා උත්පාදනය කිරීමට චීන සමාගම් දිරිමත් කිරීමයි.
How Chinese Brands Are Winning Overseas
මූලාශ්රය (Source): https://www.economist.com/business/2026/01/13/a-new-generation-of-chinese-companies-is-expanding-around-the-world