බ්‍රිතාන්‍ය වෙළඳපොළට එන්න ලංකාවේ ඇඟලුම්වලට පූර්ණ තීරු බදු නිදහසක්

බ්‍රිතාන්‍ය වෙළඳපොළට එන්න ලංකාවේ ඇඟලුම්වලට පූර්ණ තීරු බදු නිදහසක්

SiBuzz Strategic Desk වෙතින්

ශ්‍රී ලංකාවේ ඩොලර් බිලියන 5ක වටිනාකමක් ඇති ඇඟලුම් ක්ෂේත්‍රයට අතිශය තීරණාත්මක ආරංචියක් ලන්ඩන් නුවරින් වාර්තා වෙනවා. පසුගිය ජනවාරි 13 සිට 15 දක්වා පැවති Source Fashion London ප්‍රදර්ශනයේදී ශ්‍රී ලංකාව පළමු වරට තමන්ගේම රට නියෝජනය වන පරිදි විශේෂ කුටියක් (Country Pavilion) විවෘත කළේ බ්‍රිතාන්‍යයේ ක්‍රියාත්මක වන නව වෙළඳ ප්‍රතිපත්තියෙන් (Developing Countries Trading Scheme - DCTS) උපරිම ප්‍රයෝජන ගැනීමේ අරමුණ ඇතිවයි.

2026 ජනවාරි 01 සිට බලාත්මක වූ මෙම නව ප්‍රතිපත්තිය හුදෙක් වෙළඳ ප්‍රදර්ශනයකට සීමා වූ කාරණයක් නෙවෙයි. මෙය අපේ ඇඟලුම් කර්මාන්තයේ අනාගතය තීරණය කරන මූලික ව්‍යුහාත්මක වෙනසක්. ශ්‍රී ලංකාවට හිමි වී තිබෙන මෙම "Enhanced Framework" තත්ත්වය නිසා, අඩු නිෂ්පාදන පිරිවැයක් ඇති බංග්ලාදේශය සහ වියට්නාමය වැනි තරඟකරුවන් සමඟ කරට කර සිටීමට අපේ අපනයනකරුවන්ට දැන් හැකියාව ලැබී තිබෙනවා.

"Double Transformation" බාධකය ඉවත් වීම

මෙතෙක් කල් GSP+ වැනි ක්‍රමවේද හරහා බදු සහන ලබා ගැනීමට නම් ශ්‍රී ලංකාවේ නිෂ්පාදකයින්ට "Double Transformation" නීතියට යටත් වීමට සිදු වුණා. සරලව කිව්වොත්, බදු රහිතව භාණ්ඩයක් යැවීමට නම් එහි නූල් කැටීමේ සිට රෙදි විවීම දක්වා පියවර දෙකක්ම දේශීයව හෝ කලාපීයව සිදු කළ බව ඔප්පු කරන්නට ඔවුන්ට සිදු වුණා.

නමුත් 2026 සිට ක්‍රියාත්මක වන DCTS හරහා ලැබෙන නව වාසි මෙසේයි:

• අමුද්‍රව්‍ය ඕනෑම තැනකින්: දැන් අපේ නිෂ්පාදකයින්ට චීනයෙන් හෝ කොරියාවෙන් උසස් තත්ත්වයේ කෘතිම රෙදි (Synthetic fabrics) 100%ක්ම ආනයනය කිරීමට අවසර තිබෙනවා.
• Zero Tariffs: අවසාන නිමි ඇඳුම මැසීම (Cut and sew) ශ්‍රී ලංකාව තුළ සිදු කරන්නේ නම්, එය බ්‍රිතාන්‍යයට ඇතුළු වන්නේ කිසිදු බද්දක් නොමැතිවයි.
• වියදම් අඩුවීම: මින් පෙර පිටරටින් ගෙන්වන ලද තාක්ෂණික රෙදි සඳහා ගෙවන්නට වූ බදු බර ඉවත් වීම නිසා, Activewear සහ Lingerie වැනි ඉහළ වටිනාකමක් ඇති ඇඟලුම් නිෂ්පාදනයේදී මිල ගණන් අතින් තරඟකාරී වීමට ලංකාවට හැකි වෙනවා.

ආයෝජකයින්ට තිබෙන අවස්ථා මොනවාද?

බ්‍රිතාන්‍යයේ වෙසෙන වෘත්තිකයින්ට සහ ආයෝජකයින්ට මෙය හුදෙක් ප්‍රවෘත්තියක් පමණක් නොව, සැපයුම් ජාලය (Supply Chain) ආශ්‍රිත නව ව්‍යාපාරික අවස්ථාවක්.

විශේෂයෙන්ම විශාල ඇඟලුම් කර්මාන්තශාලා (MAS, Brandix වැනි) සතුව තමන්ගේම සැපයුම් ජාලයන් තිබුණත්, කුඩා හා මධ්‍ය පරිමාණ (SME) නිෂ්පාදකයින්ට පිටරටින් අමුද්‍රව්‍ය ගෙන්වා ගැනීමේදී මූල්‍යමය හා ලොජිස්ටික් ගැටලු පවතිනවා. ලන්ඩන් ප්‍රදර්ශනයට එක් වූ මෙවැනි SME ආයතන 12ක් ඉලක්ක කරගෙන විශේෂිත රෙදිපිළි ආනයනය කර දීමේ සේවා හෝ Equity ආයෝජන සඳහා යොමු වීමට ඩයස්පෝරා ආයෝජකයින්ට හැකියාව තිබෙනවා.

මුදල් ආපසු ගෙන්වා ගැනීම (Repatriation): මෙහිදී "නව ආයෝජන" සහ "පරම්පරාවෙන් ලැබුණු දේපළ" අතර වෙනස පැහැදිලිව හඳුනා ගැනීම වැදගත්. වර්තමාන BOI රෙගුලාසි අනුව, Inward Investment Accounts හරහා විදේශ මුදලින් කරන නව ආයෝජනවල ලාභ සහ ලාභාංශ නැවත බ්‍රිතාන්‍යයට ගෙන්වා ගැනීමට (Repatriate) බාධාවක් නැහැ. නමුත් පරම්පරාවෙන් ලැබුණු දේපළ විකුණා මුදල් ගෙන ඒමට උත්සාහ කරන අයට පවතින සීමාවන් (Migration Allowance caps) මෙයට අදාළ නොවන බව සිහි තබා ගත යුතුයි.

අවදානම් සහ අභියෝග

මෙම වාසියත් සමඟම යම් යම් අභියෝග ද මතු විය හැකියි.

• දේශීය රෙදි නිෂ්පාදකයින්ට පහරක්: තීරු බදු රහිතව චීනයෙන් ලාභ රෙදි ගෙන්වීමට හැකි වීම නිසා දේශීය රෙදි මෝල්වලට (Textile mills) ලැබෙන ඇණවුම් අඩුවීමේ අවදානමක් පවතිනවා.
• Compliance වියදම්: මෙම බදු සහනය දිගටම පවත්වා ගැනීමට නම් මානව හිමිකම් සහ කම්කරු නීති 33කට අනුකූල විය යුතුයි. විශාල ආයතනවලට මෙය ගැටලුවක් නොවුණත්, කුඩා නිෂ්පාදකයින්ට මෙම ප්‍රමිතීන් පවත්වාගෙන යාම දැඩි මූල්‍යමය බරක් විය හැකියි.

කෙසේ වෙතත්, ලෝක ආර්ථිකය දැන් "ලාභම මිල" (Cheapest Price) වෙනුවට "විශ්වාසවන්තභාවය" (Reliability) දෙසට යොමු වෙමින් පවතින මොහොතක, ශ්‍රී ලංකාවේ "Garments Without Guilt" ප්‍රතිරූපය හරහා මෙම බදු සහන උපරිමයෙන් භාවිතා කළොත්, එය අපේ රටේ ඩොලර් ආදායමට වගේම රැකියා සුරක්ෂිතතාවයටත් විශාල පිටිවහලක් වේවි.

මූලාශ්‍රය (Source): https://www.newswire.lk/2026/01/16/sri-lanka-debuts-with-first-country-pavilion-at-source-fashion-london-2026/