බ්‍රිතාන්‍ය පොලී අනුපාත 3.5% දක්වා අඩුවෙයිද? බේලිගෙන් තීරණාත්මක ප්‍රකාශයක්

බ්‍රිතාන්‍ය පොලී අනුපාත 3.5% දක්වා අඩුවෙයිද? බේලිගෙන් තීරණාත්මක ප්‍රකාශයක්

SiBuzz Strategy Team

බ්‍රිතාන්‍ය ආර්ථිකය අස්ථාවර කිරීමට දේශපාලන මැදිහත්වීම් හේතු විය හැකි බවට Bank of England අධිපති ඇන්ඩෘ බේලි (Andrew Bailey) දැඩි අනතුරු ඇඟවීමක් සිදු කර තිබෙනවා. 2026 ජනවාරි 16 වනදා අදහස් දක්වමින් ඔහු කියා සිටියේ, උද්ධමනය (Inflation) පාලනය කිරීමට සහ වෙළඳපොළ විශ්වාසය රැක ගැනීමට නම්, ආණ්ඩුවේ බලපෑම්වලින් තොරව පොලී අනුපාත (Interest Rates) තීරණය කිරීමට මහ බැංකුවට හැකි විය යුතු බවයි.

බ්‍රිතාන්‍ය ආර්ථිකයේ තීරණාත්මක මොහොතක මෙම ප්‍රකාශය සිදු කෙරුණු අතර, මේ වසර අගදී පොලී අනුපාත 3.5% දක්වා අඩු වනු ඇතැයි වෙළඳපොළ මේ වන විට පුරෝකථනය කරමින් සිටිනවා. මෙය ණය ලබාගෙන සිටින අයට සහනදායී පුවතක් වුවත්, මුදල් ඉතිරි කරන්නන්ට සහ ආයෝජකයින්ට සංකීර්ණ තත්ත්වයක් නිර්මාණය කරනු ඇත.

දේශපාලනය සහ ආර්ථිකය අතර ගැටුම

වත්මන් ලෝක ආර්ථික රටාව දෙස බලන විට පෙනී යන්නේ 'Fiscal Dominance' හෙවත් රාජ්‍ය මූල්‍ය ආධිපත්‍යයේ බලපෑම ඉහළ යමින් පවතින බවයි. බොහෝ රජයන් ණය බරින් මිරිකී සිටින නිසා, එම ණය සඳහා ගෙවිය යුතු පොලී මුදල අඩු කර ගැනීමට මහ බැංකුවලට බලපෑම් කිරීමේ ප්‍රවණතාවක් දක්නට ලැබෙනවා.

මෙය ඉතා අවදානම් සහගත තත්ත්වයක්. දේශපාලන බලපෑම්වලට මහ බැංකුව යටත් වුවහොත් උද්ධමනය පාලනයෙන් ගිලිහී යා හැකියි. අනිත් අතට, පොලී අනුපාත තදින් අල්ලාගෙන සිටීමෙන් ආර්ථික වර්ධනය අඩාල වීමේ අවදානමද පවතිනවා.

Mortgage සහන සහ ජීවන වියදම

බ්‍රිතාන්‍යයේ ජීවත් වන අපේ ප්‍රජාවට, විශේෂයෙන්ම නිවාස හිමියන්ට සහ අලුතින් නිවසක් මිලදී ගැනීමට බලාපොරොත්තුවෙන් සිටින අයට මෙම තත්ත්වය ඉතා වැදගත් වෙනවා. පොලී අනුපාත 3.5% දක්වා අඩුවීමේ සම්භාවිතාව නිසා Mortgage ගෙවන්නන් පසුගිය වසර දෙකක කාලය තුළ විඳි පීඩනය දැන් ක්‍රමයෙන් අඩුවෙමින් පවතින බව පෙනෙන්නට තිබෙනවා.

• ණය ලබාගන්නන් (Borrowers): 2026 වසරේදී Remortgage කිරීමට හෝ අලුතින් නිවසක් ගැනීමට බලාපොරොත්තු වන අයට පසුගිය කාලයට වඩා සහනදායී පොලී අනුපාත (Rates) බලාපොරොත්තු විය හැකියි.
• කුලියට සිටින අය (Renters): නිවාස හිමියන්ගේ ණය පිරිවැය (Borrowing costs) ස්ථාවර වීම හරහා ලන්ඩන් ඇතුළු ප්‍රධාන නගරවල වේගයෙන් ඉහළ ගිය කුලී අනුපාත යම් මට්ටමකට පාලනය වනු ඇතැයි අනුමාන කළ හැකියි.

ස්වාධීනත්වය වැදගත් ඇයි?

මහ බැංකුව සතු ප්‍රධානම ආයුධය වන්නේ "Base Rate" එකයි. දේශපාලඥයින් අතට මෙම පාලනය ගියහොත්, මැතිවරණ වාසි ලබා ගැනීම වෙනුවෙන් කෙටි කාලීනව පොලී අනුපාත කෘත්‍රිමව පහත දැමීමට ඔවුන් පෙළඹිය හැකියි. එය කෙටි කාලීන ආර්ථික පිබිදීමක් ඇති කළත්, අවසානයේදී පාලනය කළ නොහැකි උද්ධමනයක් සහ මුදල් ඒකකයේ කඩාවැටීමක් (Currency crash) නිර්මාණය කිරීමට ඉඩ තිබෙනවා. බේලිගේ මෙම ප්‍රකාශය එවැනි අනතුරකින් ආර්ථිකය ආරක්ෂා කර ගැනීමේ උත්සාහයක් ලෙස දැකිය හැකියි.

අවධානය යොමු කළ යුතු අවදානම්

පොලී අනුපාත අඩු වීම සැමටම එක ලෙස වාසිදායක වන්නේ නැහැ. මේ ගැන සමබරව සිතීම වැදගත්.

• ඉතිරි කිරීම්වලට පාඩුවක්: පොලී අනුපාත 3.5% දක්වා අඩු වීම ඉතිරි කරන්නන්ට (Savers) අවාසිදායකයි. බැංකු තැන්පතු සඳහා ඉහළ ප්‍රතිලාභ ලැබුණු කාලය අවසන් වෙමින් පවතින නිසා, උද්ධමනය පරාජය කිරීමට නම් වෙනත් ආයෝජන මාර්ග ගැන සිතීමට සිදුවනු ඇත.
• පවුම් අනුපාතය (GBP): ඇමරිකාවට හෝ යුරෝපයට වඩා වේගයෙන් එංගලන්තය පොලී අනුපාත අඩු කළහොත් පවුමේ වටිනාකම අඩු වීමේ අවදානමක් තිබෙනවා.
• ලංකාවට මුදල් යැවීම: පවුමේ අගය අඩු වීම යනු ඔබ ලංකාවට යවන මුදලට ලැබෙන රුපියල් ප්‍රමාණය අඩු වීමයි. Mortgage සහන ලැබුණත්, Remittance හරහා ලැබෙන වාසිය අඩු විය හැකියි.

අවිනිශ්චිතතාවයන්

වෙළඳපොළ 3.5% ක අගයක් බලාපොරොත්තු වුවත්, මහ බැංකුව එය තවම නිල වශයෙන් තහවුරු කර නැහැ. ගෝලීය ඉන්ධන මිල ඉහළ යාම හෝ වේතන වර්ධනය (Wage growth) දිගටම ඉහළ මට්ටමක පැවතුණහොත්, ස්වාධීනත්වය රැක ගැනීම වෙනුවෙන් බලාපොරොත්තු වනවාට වඩා වැඩි කාලයක් පොලී අනුපාත ඉහළ මට්ටමක තබා ගැනීමට බේලි තීරණය කිරීමටද ඉඩ තිබෙනවා.

SiBuzz Strategic Takeaway: 2026 වසරේදී ඔබේ මූල්‍ය උපාය මාර්ග වෙනස් කර ගැනීම වැදගත්. දැන් "Cash ඉතිරි කිරීමේ" (Hiding in cash) කාලය අවසන් වී "ණය කළමනාකරණය කිරීමේ" (Managing debt) කාලය එළඹෙමින් තිබෙනවා. අඩු පොලී අනුපාතවලට Mortgage එකක් Lock කර ගැනීමට මෙය හොඳ කාලයක් විය හැකි අතරම, ඉහළ පොලී අනුපාත යටතේ මුදල් ආයෝජනය කිරීමට තිබූ අවස්ථාව ක්‍රමයෙන් ගිලිහී යන බවත් මතක තබා ගන්න.

මූලාශ්‍රය (Source): https://www.theguardian.com/business/live/2026/jan/16/uk-housing-highest-level-ftse-100-falls-commodity-market-business-live-news