බ්රිතාන්යයේ ව්යාපාරිකයන් දැනගත යුතු 2026 Sponsor Licence නීති
2026 දී Sponsor Licence නීති දැඩි වෙයි. ඔබේ ව්යාපාරය ඊට සූදානම්ද? අත්යවශ්ය ලියකියවිලි සහ අවදානම් ගැන සම්පූර්ණ විස්තරයක් මෙන්න.
බ්රිතාන්යයේ ව්යාපාරිකයන් දැනගත යුතු 2026 Sponsor Licence නීති
එක්සත් රාජධානියේ ව්යාපාරයක් දියුණු කරද්දී දක්ෂ සේවකයින් සොයාගැනීම තමයි සාර්ථකත්වය සහ එක තැන පල්වීම අතර තියෙන ප්රධාන වෙනස. විශේෂයෙන්ම වර්ධනය වන ව්යාපාරවලට ගෝලීය දක්ෂතා (Global talent) බඳවා ගැනීමේ හැකියාව ඉතාම තීරණාත්මකයි. 2026 වසර ආරම්භයත් එක්කම Home Office එක Sponsor Licence ලබාදීමේ ක්රියාවලිය වඩාත් දැඩි කරලා තියෙනවා. ඒ නිසා මේ ලියකියවිලි ලැයිස්තුව නිකම්ම "Checklist" එකක් විදියට දකින්නේ නැතුව, ඔබේ ව්යාපාරයේ පැවැත්ම ආරක්ෂා කරන පලිහක් විදියට සලකන එක වැදගත්.
2026 අත්යවශ්ය ලියකියවිලි රාමුව
ලයිසන් එක ලබාගන්න නම් ඔබේ ව්යාපාරය බ්රිතාන්යය තුළ නීත්යානුකූලව ක්රියාත්මක වන "සැබෑ" (Genuine) ආයතනයක් බව ඔප්පු කරන්න ඕන. අලුත් නීතිවලට අනුව විනිවිදභාවය ඉතාම ඉහළ මට්ටමකින් බලාපොරොත්තු වෙනවා. මේ සඳහා අනිවාර්ය මූලික ලියකියවිලි හතරක් ඉදිරිපත් කරන්න සිදුවෙනවා:
- මූල්ය ශක්තිය (Financial Standing): ව්යාපාරයේ ද්රවශීලතාවය (Liquidity) සහ ගනුදෙනු ඉතිහාසය පෙන්වීමට විගණනය කළ ගිණුම් වාර්තා හෝ මාස 3-6ක් පැරණි ව්යාපාරික බැංකු ප්රකාශ (Bank statements).
- නීතිමය පදනම: Companies House මගින් නිකුත් කළ සංස්ථාගත කිරීමේ සහතිකය (Certificate of Incorporation) සහ ව්යාපාරික ස්ථානය තහවුරු කරන බදු ගිවිසුම් හෝ ඔප්පු.
- රෙගුලාසිවලට අනුකූල වීම: අවම වශයෙන් පවුම් මිලියන 5ක ආවරණයක් සහිත Employer’s Liability Insurance සහතිකය සහ අදාළ නම් VAT ලියාපදිංචිය.
- HR යටිතල පහසුකම්: සේවකයින්ගේ "Right to Work" තත්ත්වය, නිවාඩු සහ සම්බන්ධතා තොරතුරු නිසි වෙලාවට යාවත්කාලීන කරන්න පුළුවන් පද්ධතියක් (Systems) ව්යාපාරය තුළ තියෙන බවට ලිඛිත සාක්ෂි.
ප්රධාන නිලධාරීන්ගේ වගකීම
2026 නීතිවල විශේෂත්වය තමයි "Key Personnel" නැත්නම් ප්රධාන නිලධාරීන්ගේ වගකීම ඉහළ දැමීම. Sponsorship Management System (SMS) එක මෙහෙයවන්න ඔබ පත් කරන පුද්ගලයින් ගැන Home Office එක දැඩි අවධානයක් යොමු කරනවා.
මෙහිදී Authorising Officer (AO) තමයි වැදගත්ම පුද්ගලයා. SMS පද්ධතිය පරිහරණය කරන සියලුම දෙනාගේ ක්රියාකාරකම් ගැන වග කියන්න ඕන මෙයායි. ඊට අමතරව Home Office එකත් එක්ක ගනුදෙනු කරන Key Contact කෙනෙක් සහ දෛනික කටයුතු (උදාහරණයක් විදියට CoS නිකුත් කිරීම) කරන Level 1 User කෙනෙක් පත් කරන්න ඕන.
වැදගත්ම දේ තමයි, ඔබේ Authorising Officer බ්රිතාන්ය පුරවැසිභාවය හෝ ස්ථිර පදිංචිය තියෙන කෙනෙක් වීම. මොකද මේ තනතුරේ වෙනසක් වුණොත් දින 10ක් ඇතුළත වාර්තා කරන්න ඕන. එහෙම නොවුණොත් ලයිසන් එක අත්හිටුවන්න ඉඩ තියෙනවා.
ක්රියාවලිය සිදුවන ආකාරය
මේක පියවර තුනක ක්රියාවලියක්:
- ව්යාපාරය තමන්ගේ සුදුසුකම් පෙන්වලා Sponsor Licence එකට ඉල්ලුම් කරනවා.
- ලයිසන් එක ලැබුණට පස්සේ, ව්යාපාරය Certificates of Sponsorship (CoS) ඉල්ලුම් කරනවා. මේවා ඩිජිටල් "Credits" වගේ දෙයක්.
- අදාළ සේවකයා එම CoS එක පාවිච්චි කරලා වීසා එකට ඉල්ලුම් කරනවා.
මෙහිදී සේවකයාගේ හැසිරීම සහ රැකියාවේ වලංගුභාවය ගැන සම්පූර්ණ වගකීම සේවාදායකයා (ව්යාපාරය) විසින් දරන්න ඕන.
කුඩා ව්යාපාරවලට එල්ල වන පීඩනය
මේ වෙද්දී එක්සත් රාජධානියේ ශ්රම වෙළෙඳපොළ "ප්රමාණය" (Volume) මත පදනම් නොවී "වටිනාකම" (Value) මත පදනම් වූ සංක්රමණ ක්රමයකට මාරු වෙමින් පවතිනවා. ශුද්ධ සංක්රමණික සංඛ්යාව පාලනය කරන්න රජයට තියෙන පීඩනය නිසා සේවාදායකයන් මත පැටවෙන බර වැඩි වෙලා. 2026 ඉඳන් ක්රියාත්මක වන ඉහළ වැටුප් සීමාවන් සහ දැඩි B2 ඉංග්රීසි භාෂා අවශ්යතා නිසා කුඩා ව්යාපාරවලට පිටරටින් සේවකයින් ගෙන්වීම අභියෝගයක් වෙලා තියෙනවා.
වියදම සහ අවදානම
Sponsor Licence එකක් හරහා දක්ෂ සේවකයින් ලබාගන්න පුළුවන් වුණත්, ඒකෙන් ඇතිවන අමතර වියදම් සහ අවදානම් ගැන බොහෝ දෙනා කතා කරන්නේ අඩුවෙන්.
- ආර්ථික ආරක්ෂාව: මේ දැඩි නීති නිසා බ්රිතාන්ය ආර්ථිකය ආරක්ෂා වෙන බවත්, දේශීය වැටුප් මට්ටම් පහළ යෑම වැළකෙන බවත් පිරිසක් තර්ක කරනවා.
- SME ගැටළු: අනිත් පැත්තෙන් කුඩා ව්යාපාරවලට මෙය දරාගන්න අමාරුයි. Immigration Skills Charge එක (වසරකට එක් සේවකයෙක් වෙනුවෙන් පවුම් 364 සිට 1000 දක්වා) සහ අයදුම්පත් ගාස්තු (පවුම් 574 සිට 1579 දක්වා) නිසා මෙය "මුදල් තියෙන අයට පමණක් කළ හැකි" දෙයක් බවට පත් වෙලා. විශේෂයෙන්ම අපේ ප්රජාවට අයත් සිල්ලර වෙළඳාම් හෝ ටෙක් (Tech) ස්ටාර්ටප් ව්යාපාරවලට, Home Office එකෙන් කරන හදිසි විගණන (Audits) ලොකු පීඩනයක්. පොඩි ලිපි ලේඛන දෝෂයක් නිසා වුණත් ලයිසන් එක නැති වෙලා මුළු ව්යාපාරයම කඩා වැටෙන්න පුළුවන්.
නොකියවෙන කතාව
ගොඩක් වෙලාවට නොකියවෙන දෙයක් තමයි මේ ක්රියාවලියට යන "Soft costs" නැත්නම් කාලය සහ ශ්රමය. සේවකයෙක් ලිපිනය වෙනස් කළොත් හෝ පඩිපතේ 10%ක වෙනසක් වුණොත් දින 10ක් ඇතුළත රිපෝට් කරන්න වෙනම HR කාලයක් වෙන් කරන්න ඕන.
දැන් ලයිසන් එකක් වසර 10කට වලංගු වුණත්, "බුද්ධි අංශ තොරතුරු" මත පදනම් වෙලා කරන හදිසි පරීක්ෂා කිරීම් වැඩි වෙලා තියෙනවා. විශේෂයෙන්ම අපේ සංස්කෘතියට ආවේණික කුළුබඩු ආනයනය හෝ මාධ්ය නිෂ්පාදන වගේ ක්ෂේත්රවල රැකියා, සම්ප්රදායික SOC කේතවලට හරියටම ගැලපෙන්නේ නැති නිසා "Genuineness Test" එක කොච්චර දැඩිව බලපායිද කියන අවිනිශ්චිතතාව තාමත් තියෙනවා.
මූලාශ්රය (Source): https://axis.lawyer/tier-2-sponsor-licence-checklist-a-complete-guide-for-uk-businesses/