නව විදුලි ප්‍රතිපත්ති කෙටුම්පතට ව්‍යාපාරිකයන්ගෙන් රතු එළියක්

නව විදුලි ප්‍රතිපත්ති කෙටුම්පතට ව්‍යාපාරිකයන්ගෙන් රතු එළියක්

ශ්‍රී ලංකාවේ ආර්ථිකයේ ප්‍රධානතම කුළුණු බඳු ආයතන කිහිපයක් එකමුතු වී රජයේ නව Draft National Electricity Policy හෙවත් ජාතික විදුලිබල ප්‍රතිපත්ති කෙටුම්පත පිළිබඳව දැඩි අනතුරු ඇඟවීමක් සිදු කර තිබෙනවා.

ලංකා වාණිජ මණ්ඩලය (CCC), ඒකාබද්ධ ඇඟලුම් සංගම් සංසදය (JAAF) සහ SLASSCOM වැනි ප්‍රබල කර්මාන්ත එකමුතුවන් පෙන්වා දෙන්නේ, යෝජිත නව ප්‍රතිපත්තිය තුළ පුනර්ජනනීය බලශක්තිය (Renewable Energy) දිරිගැන්වීම සහ කාබන් විමෝචනය අඩු කිරීම සම්බන්ධව බරපතල අඩුපාඩු පවතින බවයි. මෙම අඩුපාඩු වහාම නිවැරදි නොකළහොත් විදේශීය ආයෝජකයින් මෙම ව්‍යාපෘති සඳහා මුදල් යෙදවීම ප්‍රතික්ෂේප කරනු ඇති අතර, එය රටේ හරිත ආර්ථික ඉලක්ක අඩාල කිරීමට හේතු විය හැකි බව ඔවුන් අවධාරණය කරනවා.

ගැටුමේ මූලික හේතුව: ආයෝජන සුරක්ෂිතතාව

කර්මාන්ත මණ්ඩල පෙන්වා දෙන පරිදි, මෙම කෙටුම්පත මගින් ආයෝජකයින්ට තිබූ ආරක්ෂිත දැල ඉවත් කර තිබෙනවා. මෙහි ප්‍රධාන ගැටලු කිහිපයක් තිබෙනවා:

• වන්දි රහිත කප්පාදුව (Uncompensated Curtailment): පද්ධතියට දරාගත නොහැකි අවස්ථාවලදී පුද්ගලික බලාගාරවලින් විදුලිය ලබාගැනීම නැවැත්වීමට රජයට හැකි බව මෙහි සඳහන් වෙනවා. නමුත් ඊට අදාළව කිසිදු වන්දි ගෙවීමක් සිදු නොවනු ඇත. මෙය ආයෝජකයෙකුට තම ආදායම ගැන නිශ්චිතව ගණනය කළ නොහැකි අවදානමක් (Risk) මතු කරනවා.
• Feed-in Tariffs ඉවත් කිරීම: සහතික කළ මිල ගණන් ක්‍රමය වෙනුවට තරඟකාරී ලංසු තැබීමේ ක්‍රමයකට යාමට යෝජනා කර තිබුණත්, ඊට අවශ්‍ය වෙළඳපොළ ව්‍යුහය තවමත් සකස් වී නැහැ.
• Rooftop Solar සඳහා නව නීති: කුඩා පරිමාණ සූර්ය බලශක්ති පද්ධති හිමිකරුවන්ට කාර්යබහුල වේලාවන්හිදී (Peak hours) වැඩි මිලක් ගෙවීමට සිදුවන අතර, ඔවුන් නිපදවන විදුලියට ලැබෙන්නේ අඩු මිලක්. මෙය කුඩා ව්‍යාපාර සහ නිවාස සඳහා අවාසිදායකයි.

මෙය ඔබේ ව්‍යාපාරයට සහ එදිනෙදා ජීවිතයට බලපාන්නේ කෙසේද?

මෙය හුදෙක් තාක්ෂණික ප්‍රශ්නයක් පමණක් නොව, ඔබේ පසුම්බියටත් ඩොලරයටත් කෙලින්ම බලපාන කරුණක්.

1. අපනයන කර්මාන්තයට එල්ල වන පීඩනය ශ්‍රී ලංකාවේ ඇඟලුම් සහ තාක්ෂණික ක්ෂේත්‍රයේ (JAAF සහ SLASSCOM නියෝජනය කරන) අපනයනකරුවන්ට යුරෝපීය සහ බ්‍රිතාන්‍ය ගැණුම්කරුවන්ගෙන් "හරිත නිෂ්පාදන" සඳහා දැඩි ඉල්ලුමක් තිබෙනවා. රජයේ ප්‍රතිපත්ති නිසා ජාතික විදුලිබල පද්ධතිය තවදුරටත් ෆොසිල ඉන්ධන මතම රැඳී සිටියහොත්, ලෝක ප්‍රකට සන්නාම (Brands) ශ්‍රී ලංකාව අතහැර වියට්නාමය හෝ බංග්ලාදේශය වෙත යොමු වීමේ අවදානමක් පවතිනවා.

2. ඩොලර් අර්බුදය සහ ජීවන වියදම අපනයන ඇණවුම් අඩුවීම යනු රටට ලැබෙන ඩොලර් ප්‍රමාණය අඩු වීමයි. එවිට රුපියල අවප්‍රමාණය වී ඉන්ධන, බෙහෙත් සහ ආහාර වැනි ආනයනික භාණ්ඩවල මිල ඉහළ යා හැකියි.

"Green Conditionality" යනු කුමක්ද?

ලෝක වෙළඳපොළේ අලුත්ම ප්‍රවණතාවය මෙයයි. බටහිර රටවල් දැන් භාණ්ඩ මිලදී ගන්නේ ලාභයට පමණක් නොවේ; ඒවා පරිසර හිතකාමීද යන්නත් ඔවුන් සොයා බලනවා. EU හි කාබන් බදු පනත (CBAM) සහ එක්සත් රාජධානියේ තිරසාරත්ව නීති (SDR) වැනි රෙගුලාසි නිසා, රටක බලශක්ති ප්‍රතිපත්තිය දැන් එහි වෙළඳ ප්‍රතිපත්තිය බවට පත්වෙලා. විශ්වාසවන්ත හරිත සැලැස්මක් නැති වීම යනු හුදෙක් පරිසර ප්‍රශ්නයක් නොව, වාණිජමය වශයෙන් රටට පාඩුවක්.

රජයේ උභතෝකෝටිකය

කෙසේ වෙතත්, රජයේ පාර්ශවයෙන් ඇති යථාර්ථයත් අප තේරුම් ගත යුතුයි. IMF කොන්දේසි වලට අනුව විදුලිබල මණ්ඩලය (CEB) තවදුරටත් ණය වීමේ ඉඩක් නැහැ. ස්ථාවර මිල ගණන් යටතේ දිගුකාලීන ගිවිසුම් ගැසීම අනාගතයේදී රජයට පාඩුවක් විය හැකි බව ඔවුන් තර්ක කරනවා. එසේම, බැටරි තාක්ෂණය සහ සම්ප්‍රේෂණ පද්ධති දියුණු නොකර පුනර්ජනනීය බලශක්තිය වේගයෙන් පද්ධතියට එකතු කිරීම තාක්ෂණිකව ගැටලු සහගත බව විද්වතුන් පෙන්වා දෙනවා.

සාරාංශය: මෙම කෙටුම්පත සම්මත වුවහොත්, පුනර්ජනනීය බලශක්ති ක්ෂේත්‍රයේ ආයෝජන අවිනිශ්චිත විය හැකි අතර, එය දිගුකාලීනව රටේ අපනයන ආදායමටත් බලපෑම් කළ හැකියි.

මූලාශ්‍රය (Source): http://www.adaderana.lk/news/117186/industry-bodies-flag-gaps-in-draft-national-electricity-policy