රන් සහ රිදී මිල වාර්තාගත ඉහළට: Bitcoin අගයත් ශීඝ්රයෙන් ඉහළ යයි
රන් අවුන්සයක් $4,632 ක් සහ Bitcoin $95,000 ක් ලෙස වාර්තාගත ඉහළට. ආයෝජකයින් ආරක්ෂිත වත්කම් වෙත යොමු වීමට හේතු සහ එක්සත් රාජධානියේ වෘත්තිකයන්ට මෙහි බලපෑම ගැන සවිස්තරාත්මක විග්රහයක්.
රන් සහ රිදී මිල වාර්තාගත ඉහළට: Bitcoin අගයත් ශීඝ්රයෙන් ඉහළ යයි
2026 ජනවාරි 15 වන දා ගෝලීය වෙළඳපොළ තුළ සුවිශේෂී වෙනසක් සනිටුහන් විය. ආරක්ෂිත ආයෝජන (Defensive assets) ලෙස සැලකෙන රන් සහ රිදී මිල ගණන් කිසිදා නොවූ විරූ ඉහළ අගයක් වාර්තා කළේය. වසර දෙකකට පෙර සිතා ගැනීමටවත් නොහැකි වූ මට්ටමකට ළඟා වෙමින්, රන් අවුන්සයක මිල ඩොලර් 4,632 දක්වාත්, රිදී අවුන්සයක් ඩොලර් 90 දක්වාත් ඉහළ ගියේය. ඊට සමගාමීව Bitcoin අගයද මාස දෙකක උපරිමය වන ඩොලර් 95,000 සීමාව ස්පර්ශ කළේය.
මෙම ත්රිත්වයේ එකවර සිදුවන ඉහළ යෑම ආයෝජකයින්ගේ මානසිකත්වයේ ප්රබල වෙනසක් පෙන්නුම් කරයි. භූ දේශපාලනික අර්බුද හමුවේ, ආයෝජකයින් අවදානම් සහිත කොටස් වෙළඳපොළ (Growth equities) වෙතින් ඉවත් වී, ආරක්ෂිත ආවරණ (Hedging instruments) දෙසට තම ප්රාග්ධනය යොමු කරමින් සිටී.
ආරක්ෂිත ආයෝජන වෙත යොමු වීම (Defensive Rotation)
මෙම මිල ඉහළ යෑම හුදෙක් කෙටි කාලීන ප්රතිචාරයක් නොව, පුළුල් ව්යුහාත්මක ප්රවණතාවක ප්රතිඵලයකි. පසුගිය දශකය පුරා ගෝලීය වශයෙන් ඉහළ ගිය රාජ්ය අයවැය හිඟය (Fiscal deficits) පියවීම සඳහා මහ බැංකු විසින් මුදල් නිකුත් කිරීම දිගින් දිගටම සිදු විය. මෙහි අතුරු ප්රතිඵලයක් ලෙස මුදල්වල ගැනුම් බලය (Purchasing power) ක්රමයෙන් හීන වී ඇත.
බොහෝ ආයෝජකයින් දැන් මෙම වත්කම් දෙස බලන්නේ හුදු භාණ්ඩ ලෙස නොව, මුදල් අවප්රමාණ වීමට එරෙහි රක්ෂණාවරණයක් ලෙසයි. රන්, රිදී සහ Bitcoin අතර පවතින මෙම සහසම්බන්ධතාවය (Correlation) මගින් පෙන්නුම් කරන්නේ වෙළඳපොළ විසින් මේවා රජයේ ණය අවදානම්වලින් තොර "ස්වාධීන වත්කම් පන්තියක්" (Non-sovereign asset class) ලෙස සලකන බවයි.
ආයෝජන ක්රමවේදය: ද්රවශීලතාව සහ පිරිවැය
මෙම ආයෝජන වෙත මාරු වීමට බලාපොරොත්තු වන අය එහි යාන්ත්රණය සහ පිරිවැය ගැන අවබෝධයක් ලබා ගැනීම වැදගත්ය.
- රන් සහ රිදී: භෞතිකව රන් හෝ රිදී මිලදී ගැනීම (Physical ownership) වඩාත් ආරක්ෂිත වුවද, ඊට අමතර ගාස්තු (Premiums) සහ ගබඩා ගාස්තු දැරීමට සිදු වේ. Exchange Traded Funds (ETFs) හරහා ආයෝජනය කිරීම පහසු සහ ලාභදායී (0.1% ට අඩු පිරිවැයක්) වුවද, එහිදී ඔබට හිමිවන්නේ ලෝහය නොව ඒ සඳහා වන අයිතියක් පමණි. මෙය යම් අවදානමක් (Counterparty risk) ගෙන දෙයි.
- Bitcoin: ඩිජිටල් වත්කම් ක්ෂණිකව හුවමාරු කළ හැකි වුවද, ගාස්තු පිළිබඳ සැලකිලිමත් විය යුතුය. කාර්යබහුල වේලාවන්හිදී "Network fees" හෝ "Gas fees" ඉහළ යා හැකි අතර, කුඩා ගනුදෙනු සඳහා එය අවාසිදායක විය හැක. එසේම වෙළඳපොළ අස්ථාවර අවස්ථාවලදී ආයතනික මට්ටමේ හුවමාරු මධ්යස්ථානවල පවා මිල පරතරය (Spread) පුළුල් වීමෙන් ඔබේ ලාභය අඩු විය හැක.
එක්සත් රාජධානියේ ආයෝජකයින්ට බලපාන අයුරු
එක්සත් රාජධානියේ සේවය කරන වෘත්තිකයන්ට මෙය සුවිශේෂී තත්ත්වයකි. රන් සහ රිදී මිල ගණන් තීරණය වන්නේ ඇමරිකානු ඩොලර්වලිනි. ඩොලරය ශක්තිමත් වන විට හෝ පවුම (GBP) දුර්වල වන විට, පවුම්වලින් ගෙවිය යුතු රන් මිල ඩොලර් මිලට වඩා වේගයෙන් ඉහළ යයි.
බ්රිතාන්යයේ සිටින ශ්රී ලාංකික වෘත්තිකයන්ට තම ඉතිරිකිරීම්වලින් කොටසක් මෙම වත්කම්වල රඳවා ගැනීම ක්රම දෙකකින් වාසිදායක වී ඇත: එකක් බ්රිතාන්යයේ උද්ධමනයට (Inflation) එරෙහිව ආරක්ෂාවක් ලෙසත්, අනෙක පවුමේ අස්ථාවරත්වයෙන් ආරක්ෂා වෙමින් ලංකාවට මුදල් යැවීමට හැකි වීමත්ය.
කෙසේ වෙතත්, එක්සත් රාජධානියේ බදු නීති (Capital Gains Tax - CGT) ගැන මෙහිදී අවධානය යොමු කළ යුතුය. Gold Britannias වැනි වලංගු කාසි (Legal tender coins) බොහෝ විට බදු රහිත වුවද, Bitcoin සහ රිදී කුට්ටි (Bullion) විකිණීමේදී ලැබෙන ලාභය බද්දට යටත් විය හැක. මෙය ඔබේ ශුද්ධ ප්රතිලාභය අඩු කිරීමට හේතු වේ.
අවදානම් සහ ප්රතිලාභ: අනෙක් පැත්ත
මෙම ධනාත්මක ප්රවණතාව මධ්යයේ වුවද, අවදානම් පිළිබඳවද සමබර දැක්මක් තිබීම අත්යවශ්යයි. ප්රධානතම අවාසිය නම් මෙම වත්කම්වලින් ස්ථාවර ආදායමක් (Yield) නොලැබීමයි. රන්, රිදී හෝ සාමාන්ය Bitcoin තැන්පතු මගින් ලාභාංශ (Dividends) හෝ පොලියක් හිමි නොවේ.
ඉහළ පොලී අනුපාත පවතින පරිසරයක, ආදායමක් නොලැබෙන වත්කම්වල මුදල් සිරකර තැබීම පාඩුවක් විය හැක. උදාහරණයක් ලෙස, ඔබ ඩොලර් 10,000ක රන් මිලදී ගන්නේ නම්, එම මුදල රජයේ බැඳුම්කරවල හෝ ඉහළ පොලී ඉතුරුම් ගිණුමක ආයෝජනය කිරීමෙන් ලැබිය හැකි පොලිය ඔබට අහිමි වේ. භූ දේශපාලනික ගැටලු සමනය වුවහොත් මෙම "War premium" අගය සීඝ්රයෙන් පහළ වැටී ආයෝජකයින් අසීරු තත්ත්වයකට පත්වීමට ඉඩ ඇත. තවද, රිදී කාර්මික ලෝහයක් බැවින් ගෝලීය ආර්ථික පසුබෑමකදී කර්මාන්ත ඉල්ලුම අඩු වී එහි මිල කඩා වැටීමටද හැකියාව පවතී.
උපායමාර්ගික දැක්ම
මිල ගණන් ඉහළ ගියද, වෙළඳපොළ දත්තවල එක් අඩුවක් පවතී. එනම් මෙම ඉහළ යෑම මෙහෙයවන්නේ විශාල ආයතනික ආයෝජකයින් ද (Institutional), නැතහොත් සිල්ලර ආයෝජකයින්ගේ (Retail) හදිසි උද්යෝගය ද යන්න පැහැදිලි නැත. ආයතනික ආයෝජන සාමාන්යයෙන් දිගුකාලීන වන අතර, සිල්ලර ආයෝජන බොහෝ විට අස්ථාවර වේ.
විශේෂයෙන් 2026 දී Bitcoin සඳහා වන නියාමන පරිසරය තවමත් වෙනස් වෙමින් පවතී. විදේශයන්ට මුදල් යැවීම සඳහා ක්රිප්ටෝ (Crypto) භාවිතා කරන අයට දේශසීමා නීති දැඩි කිරීම බලපෑමක් විය හැක. එබැවින් ආයෝජකයින් වඩාත් ප්රවේශම් විය යුතු අතර, නියාමන පැහැදිලිකම සහ ඉහළ ද්රවශීලතාවයක් (Liquidity) ඇති වත්කම් කෙරෙහි මූලිකත්වය දීම නුවණට හුරුය.
මූලාශ්රය (Source): https://www.investing.com/analysis/gold-and-silver-rise-to-record-highs-as-bitcoin-climbs-to-a-2month-peak-200673235