අනිවාර්ය ඩිජිටල් හැඳුනුම්පත් යෝජනාව හකුලා ගනී - වීසා හිමියන්ට සහනයක්
බ්රිතාන්ය රජය අනිවාර්ය ඩිජිටල් හැඳුනුම්පත් සැලැස්ම හකුලා ගනී. මෙය එක්සත් රාජධානියේ වීසා හිමියන්ට සහ වෘත්තිකයන්ට බලපාන්නේ කෙසේද? ඔබ දැනගත යුතු සියල්ල මෙන්න.
අනිවාර්ය ඩිජිටල් හැඳුනුම්පත් යෝජනාව හකුලා ගනී - වීසා හිමියන්ට සහනයක්
එක්සත් රාජධානියේ රැකියා සහ නිවාස කුලියට ගැනීමේදී අනිවාර්ය කිරීමට යෝජිතව තිබූ මධ්යගත 'Digital Identity Card' හෙවත් 'BritCard' සැලැස්ම අත්හිටුවීමට රජය තීරණය කර තිබෙනවා.
මෙම යෝජනාවට එල්ල වූ දැඩි විරෝධය හමුවේ අගමැති Keir Starmer ගේ රජය මෙම තීරණය ගෙන තිබේ. ඒ අනුව, 2025 සැප්තැම්බර් මාසයේදී ප්රකාශයට පත් කළ අලුත් ඩිජිටල් හැඳුනුම්පත වෙනුවට, දැනට පවතින e-Visas සහ biometric passports වැනි ක්රමවේදයන් හරහාම තවදුරටත් කටයුතු කිරීමට Home Office එක ඉඩ ලබා දෙනු ඇත.
එක්සත් රාජධානියේ සිටින සංක්රමණික වෘත්තිකයන්ට මෙය නිලධාරිවාදී ගැටලු (bureaucracy) අවම කරන පියවරක් වුවත්, ඩිජිටල් ආරක්ෂාව පිළිබඳව කල්පනාකාරී වීම අත්යවශ්යයි.
වෙනස් වූ ප්රතිපත්තිය: පෙර සහ පසු
මෙහිදී රජය සිදු කර ඇත්තේ ඩිජිටල් පරීක්ෂා කිරීම් (digital checks) මුළුමනින්ම නතර කිරීමක් නොව, 'එක් අනිවාර්ය වේදිකාවක්' (single mandatory platform) භාවිත කිරීමේ යෝජනාව අත්හැරීමයි.
| අංගය | යෝජිත සැලැස්ම (අත්හිටුවන ලද) | වර්තමාන තත්ත්වය (ක්රියාත්මක වන) |
|---|---|---|
| අවශ්යතාවය | රැකියා අයිතිය තහවුරු කිරීමට 'BritCard' නමින් නව මධ්යගත ඩිජිටල් හැඳුනුම්පතක් ලබා ගත යුතුව තිබුණි. | දැනට පවතින e-Visas, Share Codes හෝ Biometric Passports භාවිත කළ හැක. |
| බලපෑම | වීසා බලපත්රයට අමතරව තවත් ලියාපදිංචියක් අවශ්ය වීම නිසා අනවශ්ය පමාවීම් සිදුවිය හැකිව තිබුණි. | Status Quo: ඔබේ e-Visa හෝ Share Code එක ප්රමාණවත්ය. |
වර්තමාන තත්ත්වය: 2026 ජනවාරි 15 වන දින සිට රැකියාවක් හෝ නිවසක් සොයා ගැනීමේදී රජයේ නව ID app එකක් download කිරීමේ අවශ්යතාවයක් නොමැත. නිවාස හිමියන් සහ සේවාදායකයින් (employers) සුපුරුදු පරිදි Share Codes හෝ biometric passport scans පිළිගත යුතුය.
රැකියා සුරක්ෂිතතාවය සහ ප්රායෝගික බලපෑම
මෙම ප්රතිපත්ති වෙනස සංක්රමණික වෘත්තිකයන් මුහුණ දිය හැකිව තිබූ "ද්විත්ව බාධකයක්" (double hurdle) ඉවත් කර ඇත. යෝජිත ක්රමය ක්රියාත්මක වූයේ නම්, වලංගු වීසා බලපත්රයක් තිබුණද, නව ඩිජිටල් පද්ධතියේ ලියාපදිංචි නොවූ පිරිසට රැකියා අහිමි වීමේ අවදානමක් තිබුණි.
- වාසිය: නව අයදුම්පතක් පිරවීමට හෝ ඒ සඳහා පෝලිම්වල සිටීමට අවශ්ය නැත. ඔබේ Right to Work අයිතිය තීරණය වන්නේ ඔබේ ආගමන විගමන තත්ත්වය (immigration status) මත මිස අමතර හැඳුනුම්පතක් මත නොවේ.
- අවවාදයයි: මෙය භෞතික ලියකියවිලි (physical documents) නැවත පැමිණීමක් නොවේ. එක්සත් රාජධානිය තවමත් ක්රියාත්මක කරන්නේ "Digital by Default" උපාය මාර්ගයයි. BRP කාඩ්පත් භාවිතයෙන් ඉවත් කර ඇති නිසා, ඔබේ UKVI ගිණුමේ දත්ත නිවැරදිව තිබීම අතිශයින්ම වැදගත්ය. ඩිජිටල් දත්තවල දෝෂයක් ඇති වුවහොත් පෙන්වීමට වෙනත් "backup" ලියකියවිලි දැන් නොමැති බව සිහි තබා ගන්න.
ගෝලීය ප්රවණතාවය සහ දේශපාලන පසුබිම
මෙම පුවත රාජ්ය කාර්යක්ෂමතාව සහ පුද්ගලිකත්ව අයිතිවාසිකම් (privacy rights) අතර පවතින ගෝලීය ගැටුම මනාව පෙන්නුම් කරයි. යුරෝපා සංගමයේ Digital Wallet සිට ඉන්දියාවේ Aadhaar දක්වා බොහෝ රටවල් මධ්යගත ඩිජිටල් හැඳුනුම්පත් දෙසට ගමන් කරද්දී, එක්සත් රාජධානිය නැවතත් "federated model" එකකට මාරු වී තිබේ. තනි මධ්යගත දත්ත ගබඩාවක් (centralized database) පවත්වාගෙන යාම දේශපාලනිකව අවාසිදායක බව රජය වටහාගෙන ඇති බව මෙයින් පෙනේ.
කාසියෙ අනිත් පැත්ත: අවාසි සහ අවදානම්
මධ්යගත පද්ධතිය අත්හැරීම විවේචනය කරන ආරක්ෂක අංශ පෙන්වා දෙන්නේ, තනි ස්ථිර හැඳුනුම්පතක් නොමැති වීම නිසා නීතිවිරෝධී සංක්රමණිකයන්ට රැකියා ලබා ගැනීමේ (shadow economy) ඉඩකඩ වැඩි විය හැකි බවයි. මෙය පාලනය කිරීමට අනාගතයේදී වඩාත් දැඩි ආගමන විගමන වැටලීම් සිදු විය හැකිය.
එමෙන්ම, පවුම් බිලියන 1.8 ක මෙම ව්යාපෘතිය ඉලක්ක කරගෙන සිටි තාක්ෂණික සමාගම්වලට මෙය විශාල පාඩුවකි. Share Code ක්රමවේදය app එකක් තරම් පහසු නොවන බවට ඇතැම් නිවාස හිමියන් මැසිවිලි නැගීමට ද ඉඩ තිබේ.
රජය නොකියන කතාව
සිරස්තලවල "ID කාඩ්පත අහෝසි කරයි" යනුවෙන් සඳහන් වුවද, 2029 වන විට 100% ඩිජිටල් පරීක්ෂා කිරීම් ඉලක්කය රජය වෙනස් කර නොමැත. වෙනස් වී ඇත්තේ ක්රමවේදය (කාඩ්පත) මිස ප්රතිපත්තිය (ඩිජිටල්කරණය) නොවේ.
එමෙන්ම, ඉදිරියේදී බැංකු කටයුතු හෝ NHS සේවාවන් ඉක්මනින් ලබා ගැනීමට මෙම ඩිජිටල් හැඳුනුම්පත වක්රාකාරව අනිවාර්ය (de facto necessary) විය හැකි බවටද වාර්තා පළ වේ. එවිට ඩිජිටල් ID නැති අයට සේවාවන් ලබා ගැනීමේදී ප්රමාදයන්ට මුහුණ දීමට සිදුවනු ඇත.
ඔබ කළ යුත්තේ කුමක්ද?
අනිවාර්ය කාඩ්පත ඉවත් කළ නිසා, Share Code ක්රමවේදය ඔබේ මූලික මෙවලම ලෙස පවතී:
- Generate: ඔබේ UKVI ගිණුමට පිවිස රැකියා හෝ කුලී නිවාස සඳහා අදාළ අක්ෂර 9 කින් යුත් "Share Code" එකක් ලබා ගන්න.
- Share: එම කේතය සහ ඔබේ උපන් දිනය සේවාදායකයාට හෝ නිවාස හිමියාට ලබා දෙන්න.
- Verify: ඔවුන් එය Home Office වෙබ් අඩවිය හරහා පරීක්ෂා කර ඔබේ ඡායාරූපය සහ අයිතිවාසිකම් තහවුරු කර ගනු ඇත.
SiBuzz පාඨකයන්ට උපදෙසක්: අදම ඔබේ UKVI ඩිජිටල් ගිණුම පරීක්ෂා කර ඔබේ ඡායාරූපය සහ විදේශ ගමන් බලපත්ර විස්තර (passport details) යාවත්කාලීන බව තහවුරු කර ගන්න. දැන් ඔබේ රැකියා අයිතිය තහවුරු කරන එකම සාධකය මෙය බැවින්, එහි ඇති කුඩා දෝෂයක් වුවද ඔබේ ආදායම් මාර්ගයට සෘජුවම බලපෑ හැකිය.
මූලාශ්රය (Source): https://www.breakingnews.ie/world/government-signals-u-turn-on-mandatory-digital-id-1852209.html