2026 බ්රිතාන්ය නිවාස ණය පොලිය 4%ට අඩුවෙයි: ගැණුම්කරුවන්ට වාසි
වසර ගණනාවකට පසු එංගලන්තයේ නිවාස ණය පොලී අනුපාත 4% සීමාවෙන් පහළට වැටෙයි.
2026 බ්රිතාන්ය නිවාස ණය පොලිය 4%ට අඩුවෙයි: ගැණුම්කරුවන්ට වාසි
2026 ජනවාරි මාසය ආරම්භ වීමත් සමඟ එක්සත් රාජධානියේ නිවාස වෙළඳපොළ නිල වශයෙන් "ස්ථාවර වීමේ අදියරකට" (Stabilisation phase) පිවිස තිබෙනවා. මෙහි ඇති වඩාත්ම වැදගත් සිදුවීම වන්නේ ප්රධාන පෙළේ බ්රිතාන්ය බැංකු සහ ණය දෙන ආයතන, සිය ස්ථාවර නිවාස ණය පොලී අනුපාතය (Fixed Mortgage Rates) බොහෝ දෙනා බලා සිටි 4% සීමාවට වඩා පහත හෙළීමයි.
වසර කිහිපයක් තිස්සේ පැවති ඉහළ ණය පොලී අනුපාත (2022-2025) නිසා පීඩාවට පත්ව සිටි බ්රිතාන්යයේ සේවය කරන ශ්රී ලාංකික වෘත්තිකයින්ට මෙය ඉතාම වැදගත් ප්රවෘත්තියක්. විශේෂයෙන්ම එක්සත් රාජධානිය තුළ දිගුකාලීනව පදිංචි වීමට සැලසුම් කරන අයට, තමන්ගේම නිවසක් මිලදී ගැනීම හරහා මූල්යමය ස්ථාවරත්වයක් ගොඩනගා ගැනීමට දැන් කදිම අවස්ථාවක් උදා වී තිබෙනවා.
කුලියට සිටින ඔබට වාසියක් ද?
ඔබේ රැකියාව සහ ආදායම ස්ථාවර නම්, ඒ වගේම ඔබ දැනට ලන්ඩන් හෝ ගිනිකොනදිග එංගලන්තයේ (South East) ඉහළ කුලී ගෙවමින් ජීවත් වන්නේ නම්, මේ 4% ට අඩු පොලී අනුපාත ඔබේ තීරණය වෙනස් කිරීමට හේතු විය හැකියි.
කුලියට සිටින විට ඇති ලොකුම අවදානම වන්නේ, සෑම වසරකම කුලී ගාස්තු ඉහළ යාමයි (Rental Inflation). නමුත් ඔබ ස්ථාවර පොලී අනුපාතයකට (Fixed rate) නිවාස ණයක් ලබා ගත් විට, ඔබේ මාසික වාරිකය වෙනස් වෙන්නේ නැහැ. දළ වශයෙන් 3.8% - 4.0% අතර පොලී අනුපාතයකට ඔබේ මාසික වියදම ස්ථාවර කර ගැනීම හරහා, අනාගතයේ සිදුවිය හැකි මිල ඉහළ යාම්වලින් ආරක්ෂා වීමට ඔබට හැකියාව ලැබෙනවා. විශේෂයෙන්ම Skilled Worker Visa මත සිටින වෘත්තිකයින්ට Settlement සඳහා ඉල්ලුම් කරන විට පෙන්විය යුතු "Disposable income" මට්ටම පවත්වා ගැනීමට මෙය විශාල පිටිවහලක්.
වෙළඳපොළේ සිදුවන වෙනස්කම් මොනවාද?
2025 දෙසැම්බර් මාසයේදී Bank of England විසින් මූලික පොලී අනුපාතය 3.75% දක්වා අඩු කිරීමත් සමඟ ප්රධාන බැංකු අතර දැඩි තරගයක් (Price War) නිර්මාණය වී තිබෙනවා.
- 4% ට අඩු ණය: වසර 5ක ස්ථාවර ණය (5-year fixed) පහසුකම් දැන් බහුලව 4% ට අඩුවෙන් ලබාගත හැකියි. 60% ක මූලික ගෙවීමක් (LTV) කළ හැකි අයට වසර 2ක ණය පහසුකම් පවා මෙම අනුපාත යටතේ ලබාගත හැකියි.
- 95% LTV පහසුකම්: අතේ ලොකු මුදලක් ඉතිරි කර නැති, නමුත් හොඳ මාසික ආදායමක් ඇති පළමු වරට නිවාස මිලදී ගන්නා අයට (First-time buyers) 5% මූලික ගෙවීමක් මත ණය ලබා ගැනීමේ අවස්ථා වැඩි වී තිබෙනවා.
- ප්රදේශ අනුව වෙනස්කම්: ලන්ඩන් නුවර නිවාස මිල ගණන් වල වර්ධනය මන්දගාමී මට්ටමක (1-2%) පවතින අතර, Midlands සහ උතුරු එංගලන්තයේ නිවාස මිල ගණන් 3-5% අතර වේගවත් වර්ධනයක් පෙන්නුම් කරනවා. ආයෝජනයක් ලෙස නිවසක් ගන්නා අයට මෙය වැදගත් කරුණක්.
Swap Rate යාන්ත්රණය: පොලිය අඩුවන්නේ ඇයි?
Bank of England අනුපාතයටත් වඩා වේගයෙන් බැංකු පොලී අනුපාත අඩු කරන්නේ ඇයි? මීට ප්රධාන හේතුව "Swap Rates" පහළ යාමයි. බැංකු විසින් මුදල් ලබා ගැනීමේදී භාවිතා කරන මෙම අනුපාතය තීරණය වන්නේ, අනාගතයේදී පොලී අනුපාත තවදුරටත් අඩු වනු ඇතැයි වෙළඳපොළේ පවතින විශ්වාසය මතයි.
අලුත් "සාමාන්යය" (The New Normal)
2010 දශකයේ පැවති 1% - 2% වැනි ඉතා අඩු පොලී අනුපාත නැවත බලාපොරොත්තු විය නොහැකියි. දැන් පවතින 3.5% - 4.5% අතර මට්ටම ඉදිරි කාලයේ "සාමාන්ය මට්ටම" ලෙස සැලකෙනවා. මේ වන විට නිවාස මිල ගණන් පහළ නොවැටී පවතින්නේ ආර්ථිකයේ විශාල පිබිදීමක් නිසා නොව, නිවාස සැපයුම (Housing supply) ප්රමාණවත් නොවීම නිසයි.
අවදානම් සහ අවධානය යොමු කළ යුතු කරුණු
වෙළඳපොළ ගැන පළවන සුබවාදී ප්රවෘත්තිවලට අමතරව ඔබ සැලකිලිමත් විය යුතු අවදානම් ද තිබෙනවා:
- තරගකාරීත්වය (Gazumping Risk): ගැනුම්කරුවන් වැඩිවීම නිසා නිවසක් ලබා ගැනීමට ලංසු තැබීමේ තරග (Bidding wars) ඇතිවිය හැකියි. මේ නිසා නිවසක වටිනාකමට වඩා වැඩි මුදලක් ගෙවීමට සිදුවුවහොත්, වෙළඳපොළ මඳක් අඩාල වූ විට ඔබේ වත්කමේ වටිනාකම අඩුවීමේ අවදානමක් පවතිනවා.
- ප්රතිපත්තිමය වියදම්: පොලී අනුපාත අඩු වුවත්, Stamp Duty සහ Council Tax බදු බර තවමත් ඉහළයි. විශේෂයෙන්ම පවුම් 625,000 ට වැඩි නිවසක් මිලදී ගැනීමේදී බදු බර සැලකිය යුතු මට්ටමකින් ඉහළ යනවා.
- Affordability Checks: ණය පොලිය 4% ට අඩු වුවත්, බැංකු තවමත් ඔබේ ණය ආපසු ගෙවීමේ හැකියාව පරීක්ෂා කරන්නේ (Stress-test) පොලිය 6-7% ක් ලෙස උපකල්පනය කරලයි. ඒ නිසා ඉහළ ආදායම් මට්ටමක් පෙන්වීම තවමත් අත්යවශ්යයි.
ඔබ කළ යුත්තේ කුමක්ද?
ඔබ 2026 දී නිවසක් මිලදී ගැනීමට බලාපොරොත්තු වන්නේ නම්, පොලී අනුපාත තවදුරටත් අඩු වන තුරු බලා සිටීම එතරම් නුවණට හුරු නැහැ. ඉතිහාසය පෙන්වා දෙන පරිදි, "හොඳම පොලී අනුපාතය" එන විට නිවාස මිල ගණන් ඉහළ ගොස් එම වාසිය නැති වී යා හැකියි.
එම නිසා, සුදුසු Mortgage Broker කෙනෙකු හමු වී දැනට පවතින අනුපාත යටතේ "Decision in Principle" එකක් ලබාගැනීම නුවණට හුරුයි. එය සාමාන්යයෙන් මාස 3-6 ක් සඳහා වලංගු වන අතර, ඔබ නිවසක් සොයන අතරතුර වෙළඳපොළේ සිදුවන වෙනස්වීම් වලින් ආරක්ෂා වීමට එය උදව් වේවි.
මූලාශ්රය (Source): https://www.independent.co.uk/news/uk/home-news/mortgage-market-booming-fca-first-time-buyers-b2899390.html