ඩොලර් බිලියන 8ක වාර්තාවෙන් බ්‍රිතාන්‍යයේ ඔබට හිමිවන මූල්‍ය වාසි

ඩොලර් බිලියන 8ක වාර්තාවෙන් බ්‍රිතාන්‍යයේ ඔබට හිමිවන මූල්‍ය වාසි

2025 වසරේ නිල දත්තවලට අනුව ශ්‍රී ලාංකික විගාමික ප්‍රජාව තීරණාත්මක කඩඉමක් පසුකර තිබේ. ඉතිහාසයේ ප්‍රථම වරට විදෙස් මුදල් ප්‍රේෂණ ප්‍රමාණය ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 8 සීමාව ඉක්මවා ගොස් ඇත. මෙය හුදෙක් සංඛ්‍යාත්මක වර්ධනයක් පමණක් නොව, රාජ්‍ය ණය මත යැපීමකින් තොරව රුපියල ස්ථාවර කිරීමට සහ විදේශ සංචිත නැවත ගොඩනැගීමට ලැබුණු දැවැන්ත මූල්‍යමය ශක්තියකි.

විශේෂයෙන් එක්සත් රාජධානියේ (UK) ජීවත් වන ශ්‍රී ලාංකික ප්‍රජාවට මෙය හුදෙක් පවුලේ අයට මුදල් එවනවාට වඩා එහා ගිය වගකීමක් සිහිපත් කරයි. එනම් ඔබ දැන් දිවයිනේ ආර්ථික ස්ථාවරත්වයේ ප්‍රාථමික ආයෝජකයින් බවට පත්ව සිටීමයි. කෙසේ වෙතත්, මෙම සංඛ්‍යා දෙස බැලීමේදී එහි සැඟවුණු උපායමාර්ගික යථාර්ථය තේරුම් ගැනීම වැදගත්ය. ඔබේ මූල්‍ය සහකරු ලෙස අප මෙම ප්‍රවණතාවය විශ්ලේෂණය කරන්නේ ඔබේ ජීවනෝපාය ආරක්ෂා කර ගැනීමට සහ ධනය සුරක්ෂිත කර ගැනීමට මෙය භාවිතා කළ හැකි ආකාරය පැහැදිලි කිරීමටයි.

නිහඬ ආර්බිට්‍රාජ් (Arbitrage) වාසිය

මේ හදිසි වර්ධනයට හේතුව කුමක්ද? හුදු පරාර්ථකාමීත්වය පමණක් නොව, බැංකු පද්ධතිය කෙරෙහි නැවත ගොඩනැගුණු විශ්වාසය සහ ආකර්ෂණීය පොලී අනුපාත (Real Interest Rates) මෙහි ප්‍රධාන සාධක වේ. 2025 වසර පුරාම ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව (CBSL) සිය ප්‍රතිපත්ති පොලී අනුපාතය (Overnight Policy Rate - OPR) 8.00% මට්ටමේ පවත්වා ගත්තේය. වසර මුලදී උද්ධමනය (Inflation) ඍණ අගයකට ගමන් කිරීම සහ තුන්වන කාර්තුව වන විට 5% ක මට්ටමක ස්ථාවර වීම හේතුවෙන්, රුපියල් තැන්පතු සඳහා ලැබෙන ප්‍රතිලාභය සුවිශේෂී ලෙස ඉහළ ගියේය.

එක්සත් රාජධානියේ සිටින ඔබට මෙය පැහැදිලි ආර්බිට්‍රාජ් (Arbitrage) අවස්ථාවක් නිර්මාණය කළේය. එනම්, බ්‍රිතාන්‍ය පවුම් (GBP) සාපේක්ෂව අඩු පොලියකට ණයට ගැනීම හෝ ඉතිරිකිරීම් භාවිතා කර, ශ්‍රී ලංකාවේ ඉහළ ප්‍රතිලාභයක් ලබා ගැනීමයි. නිල විනිමය අනුපාතය සහ 'හවාලා' (Hawala) වැනි අවිධිමත් වෙළඳපොළ අතර පරතරය අඩුවීම නිසා අවිධිමත් ක්‍රමවලට තිබූ දිරිගැන්වීම් නැති වී බිලියන ගණනක් විධිමත් බැංකු පද්ධතිය හරහා ගලා ඒමට පටන් ගත්තේය.

ප්‍රාග්ධනය යෙදවීම සඳහා උපායමාර්ගික සැලැස්ම

ඔබ 2025 අග භාගයේ හෝ 2026 මුලදී මුදල් මෙරටට එවීමට බලාපොරොත්තු වන්නේ නම්, එය "අන්ධව මුදල් එවීමක්" (Blind remittance) නොවිය යුතුය. ඒ සඳහා නිවැරදි වාහකයක් තෝරා ගැනීම අත්‍යවශ්‍ය වේ.

• රුපියල් ආයෝජන (The Rupee Yield Play): භාණ්ඩාගාර බිල්පත් (Treasury Bill) ඵලදායිතාව ස්ථාවර වීමත් සමඟ, ඔබේ මුදල් රුපියල් (LKR) ලෙස තැන්පත් කිරීමෙන් දේශීය උද්ධමනයට වඩා වැඩි මුදල් ප්‍රවාහයක් ඔබේ යැපෙන්නන්ට ලබා දිය හැක. නමුත් මෙහි විදේශ විනිමය අවදානමක් (Currency Risk) ඇත. 2024 දී රුපියල ශක්තිමත් වුවද, 2025 මුලදී සුළු අවප්‍රමාණයක් දක්නට ලැබුණි. ඔබ දැන් මුදල් එවන්නේ නම්, ඔබ පඩියම් තබන්නේ විනිමය අනුපාතයේ අඛණ්ඩ ස්ථාවරත්වය මතයි.
• ඩොලර්/පවුම් හෙජින් (The Dollar/Sterling Hedge): අවදානම් ගැනීමට අකමැති අය සඳහා, පුද්ගලික විදේශ මුදල් ගිණුම් (PFCA) තවමත් රන් ප්‍රමිතිය ලෙස සැලකේ. මෙහි පොලිය තරමක් අඩු වුවද (USD/GBP සඳහා ආසන්න වශයෙන් 4-5%), ඔබේ ප්‍රාග්ධනය දැඩි විදේශ මුදල් ඒකකවලින් (Hard currency) සුරක්ෂිතව පවතින අතර හදිසි රුපියලේ කඩා වැටීම්වලින් ආරක්ෂා වේ.
• ද්‍රවශීලතා උගුල (Liquidity Trap): මෙය ඉතා වැදගත් කරුණකි. රජයේ වාර්තා මුදල් ගලා ඒම ගැන කතා කළත්, මුදල් රටින් පිටතට ගෙන යාමේ නීති තවමත් දැඩිය. 2025 අග වන විටත්, සංක්‍රමණිකයන්ට ප්‍රාග්ධනය රටින් පිටතට ගෙන යාමේදී ඇමරිකානු ඩොලර් 100,000 ක සීමාවක් පවතී. කෙටියෙන් කිවහොත්, මුදල් ඇතුළට ඒම පහසුය, නමුත් පිටවීම අපහසුය. එනිසා ආයෝජනය සඳහා (ඉඩම් හෝ කොටස් වෙළඳපොළට) මුදල් එවන්නේ නම්, එය මධ්‍යකාලීන හෝ දිගුකාලීනව රට තුළ රඳවා තබා ගැනීමට ඔබ සූදානම් මුදල් පමණක් බව තහවුරු කරගන්න.

කාසියේ අනිත් පැත්ත: "Dutch Disease" අවදානම

මෙම තත්ත්වය දෙස සමබරව බැලීම වැදගත්ය. මෙම ශක්තිමත්භාවයෙන් පීඩාවට පත්වන්නේ කවුද?

ඩොලර් බිලියන 8 ක ප්‍රේෂණ මත අධික ලෙස යැපීම ආර්ථික විද්‍යාවේ "Dutch Disease" ලෙස හඳුන්වන තත්ත්වයක් ඇති කළ හැක. ප්‍රේෂණ ගලා ඒමත් සමඟ දේශීය මුදල් ඒකකය කෘතිමව ශක්තිමත් වේ. මෙය ආනයනකරුවන්ට සහ ඉන්ධන මිල අඩු කිරීමට වාසිදායක වුවත්, දේශීය අපනයනකරුවන්ට (තේ, ඇඟලුම් සහ නිෂ්පාදන අංශවලට) අවාසිදායක වේ. මන්ද ගෝලීය වෙළඳපොළේදී ඔවුන්ගේ භාණ්ඩවල මිල ඉහළ යන බැවිනි.

එපමණක් නොව, මෙම ප්‍රේෂණ වර්ධනය 2022-2024 කාලයේ සිදුවූ දැවැන්ත ශ්‍රමික සංක්‍රමණයේ (Massive labor exodus) ප්‍රතිඵලයකි. ඩොලර් බිලියන 8 ක "ප්‍රතිලාභය" ලැබී ඇත්තේ බරපතල බුද්ධි ගලනයක (Brain Drain) වියදමිනි. දේශීය ව්‍යාපාරවලට දැන් පුහුණු ශ්‍රමිකයින් සොයා ගැනීම අපහසු වී ඇති අතර, එය මෙහෙයුම් පිරිවැය ඉහළ නැංවීමට හේතු වී ඇත.

නොකියන කතාව

රජය පවසන්නේ මෙය "රාජ්‍ය ණය ගැනීම් සඳහා වන පීඩනය අඩු කරන" බවයි. එය සත්‍යයක් වුවද සම්පූර්ණ කතාව නොවේ. මෙම ප්‍රේෂණ ස්ථාවරය නිසා රජයට අත්‍යවශ්‍ය නමුත් වේදනාකාරී ව්‍යුහගත ප්‍රතිසංස්කරණ (Structural reforms) කල් දැමීමට ඉඩ ලැබේ. මෙහි සදාචාරාත්මක ගැටලුවක් ඇත: ඔබ එක්සත් රාජධානියේ මහන්සියෙන් උපයන පවුම්, රටේ කාර්යක්ෂමතාව වර්ධනය කිරීමට නොව, කාර්යක්ෂම නොවන රාජ්‍ය ආයතන නඩත්තු කිරීමට වැය වීමේ අවදානමක් ඇත.

අවසාන නිගමනය

ඩොලර් බිලියන 8 ක සන්ධිස්ථානය ගෝලීය ශ්‍රී ලාංකික ශ්‍රම බලකායේ ඔරොත්තු දීමේ හැකියාවට කදිම සාක්ෂියකි. එක්සත් රාජධානියේ සිටින ඔබට අපගේ උපදෙස මෙයයි: අධික අවදානම් සහිත සමපේක්ෂන (Speculation) වලට වඩා "ජීවනෝපාය ආරක්ෂාවට" (Livelihood Protection) මුල්තැන දෙන්න. ඔබේ පවුලේ මාසික අවශ්‍යතා සඳහා ඉහළ පොලී අනුපාතවල වාසිය ලබා ගන්න, නමුත් ඔබේ ප්‍රධාන ධනය භූගෝලීය වශයෙන් විවිධාංගීකරණය කර තබා ගන්න. ශ්‍රී ලංකාව ස්ථාවර වෙමින් පැවතුනද, ආර්ථිකයෙන් පිටවීමේ දොරටු තවමත් පටු බව සිහි තබා ගන්න.

මූලාශ්‍රය (Source): https://bizenglish.adaderana.lk/sri-lankas-workers-remittances-surpass-usd-8-billion-for-first-time-in-history-in-2025/