ඩොලරයට එරෙහි යුරෝපා ඩිජිටල් මුදල් සටන සහ ඔබේ අනාගතය

ඩොලරයට එරෙහි යුරෝපා ඩිජිටල් මුදල් සටන සහ ඔබේ අනාගතය

ෆ්‍රැන්ක්ෆර්ට් (Frankfurt) නුවර ආර්ථික විශේෂඥයින් අතර මේ දිනවල දැඩි හදිසි භාවයක් දක්නට ලැබේ. ඒ, යුරෝපා මහ බැංකුව (ECB) විසින් "ඩිජිටල් යුරෝ" (Digital Euro) ව්‍යාපෘතිය කඩිනම් කළ යුතු බවට කෙරෙන බලපෑමයි. ආර්ථික විද්‍යාඥයින් පෙන්වා දෙන පරිදි මෙය හුදෙක් මුදල් භාවිතයේ තාක්ෂණික වෙනසක් පමණක් නොවේ; එය ඇමරිකානු ොලරයේ අතිමහත් ආධිපත්‍යයට එරෙහිව යුරෝපයට ඇති එකම ආරක්ෂක පවුර ලෙස හැඳින්වේ. එක්සත් රාජධානියේ වෙසෙන ශ්‍රී ලාංකික ප්‍රජාවට මෙම බල අරගලය හුදෙක් විදෙස් පුවතක් පමණක් නොව, ඔබේ උකස් ණය වාරිකයට (Mortgage), ඉතුරුම්වලට සහ ශ්‍රී ලංකාවට මුදල් යැවීමට සෘජුවම බලපාන කාරණයකි.

2023 නොවැම්බර් මාසයේදී ECB විසින් ඩිජිටල් යුරෝව සඳහා සූදානම් වීමේ අදියර ආරම්භ කරන ලදී. ගෝලීය සම්බාධක පැනවීමේදී ඇමරිකානු ඩොලරය ආයුධයක් ලෙස භාවිතා කිරීම (Weaponization of the Dollar) ප්‍රධාන ආර්ථිකයන් බියට පත් කර ඇති බව නොරහසකි. යුරෝපයේ බිය වී ඇත්තේ තමන්ටම ආවේණික ස්වෛරී ඩිජිටල් මුදල් ඒකකයක් නොමැති වුවහොත්, ඔවුන් ඇමරිකානු පුද්ගලික Stablecoins (USDT හෝ USDC වැනි) සහ Visa/Mastercard වැනි ගෙවීම් ජාලවල යටත් විජිතයක් බවට පත්වනු ඇති බවයි.

ඔබේ මුදල් පසුම්බියට දැනෙන බලපෑම

යුරෝ කලාපයෙන් පිටත ජීවත් වුවද, ආර්ථික වශයෙන් එයට බැඳී ඇති එක්සත් රාජධානියේ වෘත්තිකයන්ට මෙය තීරණාත්මක මොහොතකි.

පවුම සහ Mortgage අනුපාතවල විචල්‍යතාවය යුරෝපය ඩොලර් පද්ධතියෙන් ඉවත් වීමට උත්සාහ කරන විට මුදල් වෙළෙඳපොළේ විශාල විචල්‍යතාවයක් (Volatility) අපේක්ෂා කළ හැකිය. ඩිජිටල් යුරෝව සාර්ථකව ඩොලරයේ ද්‍රවශීලතාවය (Liquidity) තමන් වෙත ඇද ගතහොත්, බ්‍රිතාන්‍ය පවුම (GBP) අස්ථාවර විය හැකිය. දුර්වල වන පවුම බොහෝ විට උද්ධමනය (Inflation) ආනයනය කරන අතර, එමගින් එංගලන්ත මහ බැංකුවට පොලී අනුපාත (Interest rates) දීර්ඝ කාලයක් ඉහළ මට්ටමක තබා ගැනීමට සිදු වේ. නිවාස හිමියන්ට මෙයින් ලැබෙන පණිවිඩය පැහැදිලිය: අඩු පොලී අනුපාත සහිත "Cheap Money" යුගය නැවත පැමිණීම තවදුරටත් ප්‍රමාද විය හැකිය.

ශ්‍රී ලංකාවට මුදල් යැවීම (Remittances) දැනට ඔබ කොළඹට මුදල් යවන විට එම ගනුදෙනුව බොහෝ විට සිදුවන්නේ ඇමරිකානු ඩොලර් පදනම් කරගත් පියවීම් පද්ධතියක් (Settlement layer) හරහාය. සාර්ථක ඩිජිටල් යුරෝවක් මගින් මෙම පද්ධතිය දෙකඩ විය හැකිය.

• අවදානම: විදේශ විනිමය හිඟයෙන් පෙළෙන ශ්‍රී ලංකාවේ බැංකු, වෙළෙඳ කටයුතු සඳහා ඩිජිටල් යුරෝව සමඟ එක් වුවහොත් සහ බ්‍රිතාන්‍යය තවමත් පැරණි පද්ධතිවල හෝ මන්දගාමී "Digital Pound" ව්‍යාපෘතියක සිරවී සිටියහොත්, මුදල් යැවීම වඩාත් සංකීර්ණ සහ වියදම් අධික විය හැකිය.
• අවස්ථාව: අනෙක් අතට, ඩිජිටල් යුරෝව මගින් ඇමරිකානු බැංකු පද්ධතිය (SWIFT) මඟ හරින ලාභදායී මාර්ගයක් නිර්මාණය වුවහොත්, අනාගතයේදී ඉතා අඩු ගාස්තුවකට මුදල් යැවීමේ අවස්ථාව උදාවිය හැක.

ඩිජිටල් මුදල් වල අඳුරු පැතිකඩ

ඩිජිටල් යුරෝව රජයකට වාසිදායක වුවද, පුද්ගලික ඉතුරුම් හිමියන්ට එහි සැඟවුණු අවදානම් පවතී. මෙහි ඇති ප්‍රධානම අභියෝගය වන්නේ Programmable Money (වැඩසටහන්ගත කළ හැකි මුදල්) සංකල්පයයි. නිර්නාමිකව භාවිතා කළ හැකි භෞතික මුදල් නෝට්ටු මෙන් නොව, මහ බැංකු ඩිජිටල් මුදල් (CBDC) හරහා රජයට සෑම ගනුදෙනුවක්ම නිරීක්ෂණය කළ හැකිය.

මෙම තාක්ෂණය හරහා සෘණ පොලී අනුපාත (Negative Interest Rates) පැනවීමට හෝ ඔබේ කාබන් පියසටහන (Carbon footprint) මත පදනම්ව මිලදී ගැනීමේ හැකියාව සීමා කිරීමට ඉඩ ඇති බවට පුද්ගලිකත්ව විචාරකයින් අනතුරු අඟවයි. එසේම, ජනතාව වාණිජ බැංකු (Barclays හෝ HSBC වැනි) වෙනුවට කෙලින්ම මහ බැංකුව සමඟ ගනුදෙනු කිරීමට පෙළඹුණහොත්, වාණිජ බැංකු සතු ප්‍රාග්ධනය හිඳී ගොස් කුඩා ව්‍යාපාරවලට ණය ලබා ගැනීමේ හැකියාව අවම විය හැකිය.

බ්‍රිතාන්‍යයේ මන්දගාමීත්වය සහ ඔබේ ආරක්ෂාව

බොහෝ වාර්තාවල සඳහන් නොවන කරුණක් නම්, එක්සත් රාජධානියේ "Britcoin" ව්‍යාපෘතියේ මන්දගාමී ස්වභාවයයි. යුරෝපය වේගයෙන් ඉදිරියට යද්දී ලන්ඩන් මූල්‍ය මධ්‍යස්ථානය හුදකලා වීමේ අවදානමක් පවතී.

ගත යුතු ක්‍රියාමාර්ග: මෙවන් තරඟකාරී මූල්‍ය වටපිටාවකදී, හුදෙක් GBP ඉතුරුම් මත පමණක් යැපීම අවදානම් සහගතය. දීර්ඝකාලීන ආයෝජන සැලසුම් කරන පවුල් සහ වෘත්තිකයන් සම්ප්‍රදායික මුදල්වලින් ඔබ්බට සිතිය යුතුය. රත්රන් හෝ විමධ්‍යගත ඩිජිටල් වත්කම් (Decentralized assets) වැනි විකල්ප ආයෝජන හරහා ඔබේ කළඹ විවිධාංගීකරණය කරගැනීම (Diversification), ඩොලර්-යුරෝ ගැටුමෙන් ආරක්ෂා වීමට හොඳම මගයි. ඔබේ දේශසීමා හරහා ඇති මූල්‍ය ගනුදෙනු (Cross-border exposure) පිළිබඳව නැවත සිතා බැලීමට මෙය සුදුසුම කාලයයි.

මූලාශ්‍රය (Source): https://markets.ft.com/data/currencies