ස්ටෑන්ඩර්ඩ් චාර්ටඩ් වෙතින් යුරෝ බිලියනයේ දැවැන්ත හරිත ආයෝජනයක්
ස්ටෑන්ඩර්ඩ් චාර්ටඩ් නිකුත් කළ යුරෝ බිලියනයේ නවතම හරිත බැඳුම්කරය ශ්රී ලංකාවට ආර්ථික ඔක්සිජන් ලබා දෙයිද? ලන්ඩනයේ සිටින ඔබට මෙය බලපාන ආකාරය මෙන්න.
ස්ටෑන්ඩර්ඩ් චාර්ටඩ් වෙතින් යුරෝ බිලියනයේ දැවැන්ත හරිත ආයෝජනයක්
ලන්ඩන්, එක්සත් රාජධානිය — 2026 ජනවාරි 8 වන දින ස්ටෑන්ඩර්ඩ් චාර්ටඩ් (Standard Chartered) බැංකුව මූල්ය ලෝකයේ තීරණාත්මක පියවරක් තබමින් සිය පළමු යුරෝ බිලියනයේ "හරිත බැඳුම්කරය" (Green Bond) නිකුත් කරන ලදී. මෙහි ඉලක්කම් දැවැන්ත වුවත්, ශ්රී ලංකාව වැනි නැගී එන වෙළෙඳපොළවල් හා සම්බන්ධ ප්රජාවට මෙය හුදෙක් බැංකු ශේෂ පත්රයකට එහා ගිය පෞද්ගලික බලපෑමක් ඇති කරන පුවතකි.
මෙය සාමාන්ය ආයතනික නිවේදනයක් නොවේ. මෙය බටහිර ප්රාග්ධන වෙළෙඳපොළවල් ආසියාවේ සහ අප්රිකාවේ බලශක්ති පද්ධති සමඟ සෘජුවම සම්බන්ධ කරන මූල්ය ප්රවාහයකි (Liquidity Pipeline). එක්සත් රාජධානියේ වෙසෙන ශ්රී ලාංකික ඩයස්පෝරාවට මෙම මුදල් ගලායාම අවබෝධ කර ගැනීම, අනාගත මුදල් අනුපාත, ආයෝජන අවස්ථා සහ මව් රටේ ආර්ථික ස්ථාවරත්වය වටහා ගැනීමට අතිශය වැදගත් වේ.
ක්රියාත්මක වන ආකාරය: ලන්ඩනයෙන් සමකයට
ස්ටෑන්ඩර්ඩ් චාර්ටඩ් මෙම අරමුදල රැස් කර ඇත්තේ විශේෂයෙන්ම පුනර්ජනනීය බලශක්තිය (Renewable energy), හරිත ගොඩනැගිලි සහ චක්රීය ආර්ථික ව්යාපෘති (Circular economy) සඳහාය. බැංකුවේ ප්රධාන මූල්ය නිලධාරී (CFO) ඩියාගෝ ඩි ජෝර්ජි අවධාරණය කළේ, මෙම බැඳුම්කරය ලන්ඩන් සහ ෆ්රෑන්ක්ෆර්ට් හි ආයෝජකයින්ගේ මුදල්, දේශගුණික විපර්යාසයන්ට මුහුණ දීමට අරගල කරන ඉන්දියාව, ඉන්දුනීසියාව සහ ශ්රී ලංකාව වැනි රටවලට යොමු කිරීමේ "ආයෝජන පරතරය" පියවීමට සැලසුම් කර ඇති බවයි.
ශ්රී ලංකාවට මෙය වැදගත් වන්නේ ඇයි?
මෙම ව්යාපෘතියේ මූලික ප්රතිලාභීන් ලෙස ඉන්දියාව සහ තුර්කිය නම් කර තිබුණද, එහි විෂය පථය "ආසියාව සහ ගෝලීය දකුණ" (Global South) ආවරණය කරයි. ශ්රී ලංකාවේ සාර්ව ආර්ථික ස්ථාවරත්වය (Macroeconomic stability) ආරක්ෂා වුවහොත්, මෙම අරමුදල් ලබා ගැනීමට ශ්රී ලංකාවට ද හොඳ අවස්ථාවක් හිමිවේ.
- බලශක්ති සුරක්ෂිතතාව සහ ණය බර: ශ්රී ලංකාවේ සූර්ය සහ සුළං බලශක්ති ව්යාපෘතිවලට ඇති ප්රධාන බාධාව වන්නේ ආරම්භක ප්රාග්ධනය නොමැතිකමයි. මෙම යුරෝ බිලියනයේ කොටසක් ශ්රී ලංකාවේ යටිතල පහසුකම් සඳහා වෙන් වුවහොත්, එය ආනයනික පොසිල ඉන්ධන මත යැපීම අඩු කිරීමටත්, විදුලි පිරිවැය ස්ථාවර කිරීමටත් හේතු විය හැක.
- "ග්රීන් සින්" (Green Sin) අවදානම: ආර්ථික විද්යාඥයින් "Green Sin" ලෙස හඳුන්වන්නේ නැගී එන වෙළෙඳපොළවල් මුහුණ දෙන මූල්ය අවාසියයි. එනම්, ශ්රී ලංකා රුපියලේ අගය දැඩි ලෙස උච්චාවචනය වුවහොත්, මෙම "හරිත ණය" ආපසු ගෙවීමේ පිරිවැය අහස උසට නැඟිය හැකි අතර, එවිට දේශගුණික විසඳුමක් අවසානයේ දරුණු ණය උගුලක් බවට පත්වීමේ අවදානමක් ඇත.
Wallet Watch: එක්සත් රාජධානියේ ඩයස්පෝරාවට බලපාන අයුරු
යුරෝ බිලියනයක බැඳුම්කරයක් එක්සත් රාජධානියේ සිටින ඔබේ පෞද්ගලික මූල්ය තත්ත්වයට බලපාන්නේ කෙසේද?
1. මුදල් ප්රේෂණ සහ විනිමය අනුපාත හරිත මූල්යකරණය ලෙස වෙස්වළාගෙන ආවත් මෙය විදේශීය සෘජු ආයෝජනයකි (FDI). ආසියානු වෙළෙඳපොළ වෙත විශාල වශයෙන් මුදල් ගලා ඒම සාමාන්යයෙන් දේශීය මුදල් ඒකක ස්ථාවර කරයි.
- තත්ත්වය: මෙම අරමුදල් ශ්රී ලංකාවට ඇතුළු වුවහොත් රුපියල ශක්තිමත් විය හැක.
- බලපෑම: ඔබ එවන පවුම්වලට ලැබෙන රුපියල් ප්රමාණය තරමක් අඩු විය හැකි නමුත්, බලශක්ති පිරිවැය අඩුවීම හරහා ලංකාවේ එම රුපියලේ මිලදී ගැනීමේ හැකියාව (Purchasing power) ඉහළ යනු ඇත.
2. උකස් ණය (Mortgages) සහ "ග්රීනියම්" (Greenium) හරිත බැඳුම්කර සඳහා ඇති ඉහළ ඉල්ලුම නිසා බොහෝ විට ඒවාට "Greenium" එකක් (සාමාන්ය බැඳුම්කරවලට වඩා අඩු ප්රතිලාභ අනුපාතයක්) හිමි වේ. කෙසේ වෙතත්, මෙවැනි බැඳුම්කර වෙළෙඳපොළ සංතෘප්ත කිරීම නිසා එක්සත් රාජධානියේ පොලී අනුපාත ක්ෂණිකව පහත වැටීමක් බලාපොරොත්තු විය නොහැක.
3. ආයෝජන අවස්ථා මෙය "Transition Finance" වෙළෙඳපොළ පරිණත වෙමින් පවතින බවට සංඥාවකි. එක්සත් රාජධානියේ ආයෝජකයින්ට, නැගී එන වෙළෙඳපොළවල හරිත අරමුදල් (EM Green Funds) දැන් නියාමනය වූ, වඩාත් ආරක්ෂිත වත්කම් පන්තියක් බවට පත්වෙමින් තිබේ. ඔබේ ISA ආයෝජන කළඹ (Portfolio) සඳහා FTSE 100 ට එහා ගිය අවස්ථා සොයා බැලීමට මෙය හොඳ කාලයකි.
අභියෝගාත්මක පැතිකඩ: නොකියන කතාව
මෙම පුවත දෙස සමබරව බැලීමේදී, පුවත්පත් නිවේදනවල සඳහන් නොවන අවදානම් පිළිබඳවද අවධානය යොමු කළ යුතුය.
- වෙන්කිරීමේ පක්ෂපාතීත්වය (Allocation Bias): බැංකු ස්වභාවයෙන්ම අවදානමට බියය. එබැවින් මෙම අරමුදල් ශ්රී ලංකාව හෝ බංග්ලාදේශය වැනි "වඩාත් අවශ්ය" රටවලට වඩා, ඉන්දියාව හෝ වියට්නාමය වැනි "ආරක්ෂිත" ආර්ථිකයන් වෙත ගලා යාමේ වැඩි අවදානමක් ඇත.
- ශේෂ පත්රය "හරිත වොෂ්" කිරීම (Greenwashing): විචාරකයින් තර්ක කරන්නේ "හරිත ගොඩනැගිලි" සඳහා අරමුදල් සැපයීම බොහෝ විට නව යටිතල පහසුකම් නිර්මාණය කිරීම වෙනුවට, පවතින දේපළ වෙළෙඳාම් ණය ප්රතිමූල්යකරණය කිරීමක් (Refinancing) පමණක් විය හැකි බවයි. එසේ වුවහොත් දේශගුණයට හෝ ආර්ථිකයට ලැබෙන සැබෑ ප්රතිලාභය ශුන්ය වේ.
- ණය බර: දැනටමත් ණය අර්බුදයක සිටින ශ්රී ලංකාව වැනි රටකට, එය හරිත ව්යාපෘතියක් වුවද, සහනදායී කොන්දේසි නොමැතිව තවදුරටත් වාණිජ ණය ලබා ගැනීම භයානක විය හැක.
උපායමාර්ගික පණිවිඩය
ස්ටෑන්ඩර්ඩ් චාර්ටඩ් බැංකුවේ මෙම පියවර ආසියානු බලශක්ති වෙළෙඳපොළේ ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව පිළිබඳ "Buy Signal" එකකි. ඉදිරි මාසවලදී නිකුත් වන වෙන්කිරීමේ වාර්තා (Allocation reports) ගැන විමසිල්ලෙන් සිටින්න. ශ්රී ලංකාවේ ව්යාපෘති සඳහා මුදල් වෙන් වුවහොත්, එය දේශීය ආර්ථිකයේ ස්ථාවරත්වය තහවුරු කරන්නකි.
ඔබට ගත හැකි ඊළඟ පියවර: ඔබේ විශ්රාම වැටුප් සැලැස්ම (Pension plan) හෝ ආයෝජන කළඹ පරීක්ෂා කරන්න. බොහෝ "Global Sustainability" අරමුදල් මෙවැනි බැඳුම්කරවල ආයෝජනය කරයි. ඔබ දැනටමත් මෙම යුරෝ බිලියනයේ ආයෝජකයෙකු විය හැක—ඔබේ මුදල් යෙදවෙන්නේ ඔබ සිතන තැනටම දැයි තහවුරු කරගන්න.
මූලාශ්රය (Source): https://www.esgtoday.com/standard-chartered-issues-e1-billion-green-bond-to-finance-clean-energy-green-building-projects/