2026 ආර්ථික දැක්ම: AI නිර්මාණය කරන K හැඩයේ ආර්ථික පරතරය

2026 ආර්ථික දැක්ම: AI නිර්මාණය කරන K හැඩයේ ආර්ථික පරතරය

"K-shaped recovery" එහෙමත් නැත්නම් K අකුරේ හැඩයට සිදුවන ආර්ථික ප්‍රකෘතිය, මීට වසර කිහිපයකට පෙර වසංගතයත් සමඟ කරළියට පැමිණි මාතෘකාවක්. නමුත් 2026 වන විට එය හුදෙක් ආර්ථික විද්‍යාත්මක සංකල්පයක් පමණක් නොව, අප ජීවත් වන දැඩි යථාර්ථයක් බවට පත්ව තිබෙනවා. මෙය අගුලු දැමීම්වලින් පසු කුමන අංශ පළමුව විවෘත වූවාද යන්න පිළිබඳ ප්‍රශ්නයක් නොවේ; මෙය "බුද්ධිය" (Intelligence) අයිති කාටද සහ එය කුලියට ගන්නේ කවුරුන්ද යන්න පිළිබඳ බරපතල බෙදීමකි.

විශේෂයෙන් එක්සත් රාජධානියේ වෙසෙන, ගණකාධිකරණය, ඉංජිනේරු සහ සෞඛ්‍ය වැනි වෘත්තීන්හි නියැලෙන ශ්‍රී ලාංකික ප්‍රජාවට මෙම 2026 ආර්ථික පෙරනිමිත්ත තීරණාත්මක පණිවිඩයක් ගෙන එයි. ආර්ථිකයේ "සුරක්ෂිත මැද පෙළ" (Safe middle) ක්‍රමයෙන් දිය වී යමින් පවතී. K අකුරේ ඉහළට යන කොටස අයිති වන්නේ ප්‍රාග්ධනය හිමි සහ AI (කෘතිම බුද්ධිය) භාවිතා කර තම ප්‍රතිදානය ගුණනය කරගන්නා පිරිසටයි. පහළට යන කොටස, සාම්ප්‍රදායික මිනිස් ශ්‍රමයෙන් පමණක් යැපෙන, "Algorithmic Inflation" හෙවත් ඇල්ගොරිතම මගින් මෙහෙයවන උද්ධමනයට හිරවී සිටින පිරිස නියෝජනය කරයි.

Capital Deepening: ශ්‍රමිකයා පරදා ප්‍රාග්ධනය ඉදිරියට

2026 ආර්ථිකයේ ප්‍රධානතම ලක්ෂණය වන්නේ "Capital Deepening" යි. ආයෝජන ගලා එන්නේ මිනිස් ශ්‍රම බලකාය පුළුල් කිරීමට නොව, AI දෘඩාංග (Compute) සහ දත්ත පද්ධති (Data stacks) වෙතයි.

• ප්‍රාග්ධන හිමිකරුවන් සඳහා: ඵලදායිතාව (Productivity) සේවක සංඛ්‍යාව මත රඳා පැවතීම නතර වී ඇත. 2024 දී සේවකයින් 50 දෙනෙකුගෙන් කළ කාර්යය, අද වන විට සේවකයින් 30 දෙනෙකු සහ Autonomous AI Agents පිරිසක් මගින් සිදු කෙරේ. මෙයින් ඉතිරි වන මුදල් කෙලින්ම ලාභාංශ (Capital Income) ලෙස සමාගම් හිමිකරුවන් වෙත ගලා යයි.
• ශ්‍රමිකයන් සඳහා: දැනුම මූලික කරගත් රැකියාවල වැටුප් වර්ධනය ඇනහිට ඇත. පවුම් 5,000 ක වාර්ෂික Enterprise LLM බලපත්‍රයක් ලබාගත හැකි විට, පවුම් 35,000 ක් ගෙවා නවක විශ්ලේෂකයෙකු (Junior Analyst) බඳවා ගන්නේ ඇයි? අපේ තරුණ පරම්පරාවට ආයතනික ලෝකයට ඇතුළු වීමට තිබූ සාම්ප්‍රදායික දොරටු (Entry-level jobs) මේ නිසා අහෝසි වෙමින් පවතී.

නිහඬ මාරයා: Algorithmic Pricing

ආදායම් මාර්ග එකතැන පල්වෙද්දී, වියදම් පැත්ත පාලනය වන්නේ ඉතා සියුම් තාක්ෂණයක් මගිනි. සිල්ලර වෙළෙන්දන් සහ සේවා සපයන්නන් දැන් Dynamic Pricing මාදිලි භාවිතා කරයි. ඔබ සිටින ස්ථානය, ඔබේ දත්ත පැතිකඩ (Data profile) සහ ඉල්ලුම අනුව භාණ්ඩ හා සේවාවල මිල එසැණින් වෙනස් වේ.

මෙය "Consumer Surplus" හෙවත් පාරිභෝගිකයාට ඉතිරි විය හැකිව තිබූ මුදල් ප්‍රමාණය විනාශ කර දමයි. ඔබට දැරිය හැකි උපරිම මිල ඇල්ගොරිතම මගින් ගණනය කර අය කරගන්නා බැවින්, සාමාන්‍ය වැටුප් ලබන පවුලක ඉතිරිකිරීම් ආයතනික ලාභ බවට පත් වේ. මෙය සාමාන්‍ය උද්ධමනයට වඩා භයානක තත්ත්වයකි.

ව්‍යාපාරික නායකයින් සහ වෘත්තිකයන් සඳහා උපායමාර්ග

අපේ ප්‍රජාවේ ව්‍යවසායකයින්ට සහ වෘත්තිකයන්ට තවදුරටත් "බලා සිටීමේ" (Wait and see) අවකාශයක් නැත. 2026 යනු ක්‍රියාත්මක විය යුතු වසරයි.

1. "කිරීමෙන්" ඔබ්බට "මෙහෙයවීම" වෙත (Pivot to Orchestrating) ඔබ උපදේශන, අලෙවිකරණ හෝ සැපයුම් සේවා සපයන්නේ නම්, ඔබේ කාලය විකිණීම නවත්වන්න. ප්‍රතිඵල විකුණන්න.

• පැරණි ක්‍රමය: "අපගේ කේතකරණ (Coding) පැය 100 සඳහා අපි බිල් කරන්නෙමු."
• 2026 ක්‍රමය: "අපි ඔබට ආරක්ෂිත කේත යටිතල පහසුකමක් ලබා දෙන්නෙමු." අභ්‍යන්තර වැඩකටයුතු සඳහා AI භාවිතා කරන්න, නමුත් පාරිභෝගිකයාගෙන් අයකළ යුත්තේ වටිනාකම (Value) සඳහා මිස කාලය සඳහා නොවේ.

2. "මානුෂීය වටිනාකම" (Human Premium) ආරක්ෂා කරගන්න අන්තර්ජාලය මැෂින් මගින් ජනනය කරන ලද අන්තර්ගතයන්ගෙන් (AI slop) පිරී යද්දී, "විශ්වාසය" (Trust) මිල අධිකම භාණ්ඩය බවට පත්ව ඇත.

• උපායමාර්ගය: පූර්ණ ස්වයංක්‍රීයකරණය නොමැති බවට සහතික වෙමින්, "Human-in-the-Loop" සේවාවන් සඳහා වැඩි මිලක් අය කරන්න. ඔබ Care home එකක් හෝ මූල්‍ය උපදේශන ආයතනයක් පවත්වාගෙන යන්නේ නම්, මානුෂීය මැදිහත්වීම සුඛෝපභෝගී සේවාවක් ලෙස අලෙවි කරන්න. AI වලට කළ හැකි දේ ස්වයංක්‍රීය කරන්න; නමුත් සංවේදීම (Empathy) අවශ්‍ය තැන්වලට ඔබේ හොඳම මිනිසුන් යොදවන්න.

3. වත්කම් හිමිකාරීත්වය (Asset Ownership) වැටුප් සහ ප්‍රාග්ධන ආදායම අතර පරතරය පුළුල් වෙමින් පවතී. හුදෙක් ඉහළ වැටුපක් මත පමණක් යැපීම අවදානම් සහගතය. ව්‍යාපාර කොටස් (Equity), බුද්ධිමය දේපළ (IP) හෝ රොබෝවරුන්ට මුද්‍රණය කළ නොහැකි භෞතික වත්කම් (Physical assets) හිමිකර ගැනීමට උත්සාහ කරන්න. ඉලක්කය විය යුත්තේ කුලී ගෙවන පැත්තේ නොව, කුලී අය කරන පැත්තේ සිටීමයි.

වෙනස් දෘෂ්ටි කෝණයක්: AI බිය (Doomer View) සාධාරණද?

K හැඩයේ ආර්ථිකය නොවැලැක්විය හැකි දෙයක්ද? තාක්ෂණය විසින් රැකියා විනාශ කරනවාට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් අලුතින් නිර්මාණය කරන බව ඉතිහාසය පෙන්වා දෙයි. AI විසින් සිදු කරන වැරදි නිවැරදි කිරීමට මිනිසුන් අවශ්‍ය වේ. එමෙන්ම, ප්ලම්බර්වරුන්, විදුලි කාර්මිකයන් වැනි පුහුණු ශ්‍රමික රැකියා ස්වයංක්‍රීය කිරීමට අපහසු බැවින් ඒවාට ඇති ඉල්ලුම අහස උසට නැග ඇත. සමහර විට K හැඩය කණපිට හැරී, කාර්යාලීය රැකියා (Desk jobs) අනතුරට ලක්වී, ශාරීරික කුසලතා ඇති රැකියා ඉදිරියට ඒමට ද ඉඩ ඇත. එසේම එක්සත් රාජධානියේ රජය AI සහ ඇල්ගොරිතම මිලකරණය පාලනය කිරීමට නව රෙගුලාසි ගෙන ඒමට ඉඩ ඇත.

නිගමනය

2026 ආර්ථික භූමිය උදාසීන සේවකයාට හිතකර නොවේ. එය ක්‍රියාශීලී හිමිකරුවාට සහ කඩිසර මෙහෙයුම්කරුට ප්‍රතිලාභ ලබා දෙයි. ආර්ථික බෙදීම සැබෑවක් වුවද, K අකුරේ ඔබේ ස්ථානය තවමත් තීරණය වී නොමැත.

බ්‍රිතාන්‍යයේ වෙසෙන අප වැනි සංක්‍රමණික ප්‍රජාවන්ට ඇති "Networked Capital" හෙවත් ප්‍රජාව තුළ සම්පත් හුවමාරු කර ගැනීමේ හැකියාව මෙහිදී සුවිශේෂී වාසියකි. ප්‍රධාන ආර්ථිකය දෙදරා යද්දී, ප්‍රජාව කේන්ද්‍ර කරගත් ව්‍යාපාර (Ethnic economy) බොහෝ විට ආරක්ෂිත කලාප ලෙස පවතී.

මූලාශ්‍රය (Source): https://www.forbes.com/advisor/investing/stock-market-outlook/