NHS 10 වසරේ සැලැස්ම ගැන පාර්ලිමේන්තුවෙන් රතු එළියක්
රෝහල්වල සිට ප්රජා සෞඛ්ය සේවාවට මාරුවීමේ රජයේ සැලැස්ම අසාර්ථක විය හැකි බවට පාර්ලිමේන්තු කමිටුවක් අනතුරු ඇඟවයි.
NHS 10 වසරේ සැලැස්ම ගැන පාර්ලිමේන්තුවෙන් රතු එළියක්
Layla Moran මන්ත්රීවරියගේ ප්රධානත්වයෙන් යුත් බ්රිතාන්ය පාර්ලිමේන්තුවේ සෞඛ්ය සහ සමාජ රැකවරණ කමිටුව (Health and Social Care Committee), රජයේ ප්රධානතම "වසර 10 සෞඛ්ය සැලැස්ම" සම්බන්ධයෙන් දැඩි අනතුරු ඇඟවීමක් නිකුත් කර තිබේ. රෝහල් පාදක කරගත් සේවාවේ සිට ප්රජා සෞඛ්ය සේවාව (Community care) දක්වා විශාල වෙනසක් සිදු කරන බවට දේශපාලන පොරොන්දු ලැබුණද, ශක්තිමත් කාර්ය මණ්ඩලයක් නොමැතිව මෙම පරිවර්තනය ප්රායෝගිකව අසාර්ථක විය හැකි බව කමිටුව පෙන්වා දෙයි.
NHS හි සේවය කරන අපේ ශ්රී ලාංකික ප්රජාවට මෙය හුදෙක් ප්රතිපත්තිමය විවාදයක් පමණක් නොවේ. මෙය ඉදිරි දශකය තුළ එක්සත් රාජධානියේ සෞඛ්ය සේවාව ක්රියාත්මක වන ආකාරය, අරමුදල් ලැබෙන ආකාරය සහ රැකියා අවස්ථා වෙනස් වන ආකාරය පිළිබඳ තීරණාත්මක සංඥාවකි.
උපායමාර්ගික වෙනස: පෙර සහ පසු
මෙම අවදානම තේරුම් ගැනීමට රජය උත්සාහ කරන මෙහෙයුම් වෙනස (Operational change) දෙස බැලිය යුතුය. මෙය සාමාන්ය යාවත්කාලීන කිරීමක් නොව, NHS පද්ධතියේ ගුරුත්වාකර්ෂණ කේන්ද්රය සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් කිරීමකි.
| අංශය | දැනට පවතින ආකෘතිය (Before) | යෝජිත නව ආකෘතිය (After) |
|---|---|---|
| මූලික අවධානය | Acute Hospitals: පද්ධතියේ කේන්ද්රය රෝහලයි. අරමුදල්, ගෞරවය සහ කාර්ය මණ්ඩල අවධානය යොමු වී ඇත්තේ ප්රධාන රෝහල් (Acute trusts) වෙතයි. | Neighbourhoods: රෝහල් ගතවීමට පෙර රෝග වළක්වා ගැනීම සඳහා "Neighbourhood Health Centres" සහ ප්රජා කණ්ඩායම් මුල් කරගත් විමධ්යගත ආකෘතියකි. |
| බඳවා ගැනීමේ උපායමාර්ගය | ජාත්යන්තර බඳවා ගැනීම්: Acute අංශයේ හිඩැස් පිරවීම සඳහා ජාත්යන්තර වෛද්ය උපාධිධාරීන් (IMGs) සහ විදෙස් හෙදියන් මත දැඩි ලෙස රඳා පවතී. | දේශීය ශක්තිය: 2035 වන විට ජාත්යන්තර බඳවා ගැනීම් 10% ට වඩා අඩු කිරීම සහ දේශීය පුහුණුව (Apprenticeships) හරහා පුරප්පාඩු පිරවීම ඉලක්ක කරයි. |
| තත්ත්වය | ක්රියාත්මකයි: මෙය අද පවතින ක්රමයයි - අධික වැඩ බරක් සහිත වුවද හුරුපුරුදු ආකෘතියකි. | යෝජිතයි: මෙය තවම අභිලාෂයක් පමණි. මෙය ක්රියාත්මක කිරීමට අවශ්ය ගොඩනැගිලි හෝ පුහුණු පද්ධති තවම නිසි පරිදි ස්ථාපිත වී නොමැත. |
කමිටුවේ අනතුරු ඇඟවීම: "මගහැරෙන රන් අවස්ථාවක්"
සම්පත් මාරු නොකර ඉල්ලුම (Demand) පමණක් මාරු කළ නොහැකි බව කමිටුව අවධාරණය කරයි.
රෝහල් වාට්ටුවක සේවය කරන හෙදියකට තත්පර කිහිපයක් ඇතුළත සහාය ලබා ගත හැකි වුවද, රෝගියෙකුගේ නිවසට යන District nurse කෙනෙකුට තනිවම තීරණ ගැනීමට සිදුවේ. මෙවැනි ස්වාධීන "Upstream" වැඩකටයුතු සඳහා විශේෂ පුහුණුවක් නොමැතිව මෙම සැලැස්ම අසාර්ථක වනු ඇත. දැනටමත් 30% ක පමණ පිරිසක් Burnout තත්ත්වයෙන් පසුවන අතර, ඔවුන්ගේ වර්තමාන ගැටලු විසඳීමකින් තොරව නව භූමිකාවන්ට මාරු කිරීම රැකියා අත්හැරීම් (Attrition) වැඩි කිරීමට හේතු වනු ඇත.
එමෙන්ම මානසික සෞඛ්ය සහ ප්රජා සේවා සඳහා වෙන් කර තිබූ ප්රතිපාදන (Ringfencing) ඉවත් කිරීම බරපතල ගැටලුවකි. මේ නිසා Integrated Care Systems (ICS) වලට ප්රජා සේවා අයවැය, රෝහල් වල පවතින මූල්ය හිඩැස් පිරවීම සඳහා යොදා ගැනීමට ඉඩ ලැබී ඇති අතර එය රජයේ නව උපායමාර්ගයටම පටහැනි වේ.
ඇයි මෙම වෙනස අත්යවශ්ය?
රජය මෙම අවදානම ගන්නේ මන්දැයි අප සමබරව වටහා ගත යුතුය.
- අක්රිය වීමේ අවදානම: වර්තමාන රෝහල් කේන්ද්රීය ආකෘතිය බිඳ වැටී ඇත. වයස්ගත වන ජනගහනයත් සමඟ සියලු දෙනා Acute රෝහල් වෙත යොමු කිරීම මූල්යමය වශයෙන් දරාගත නොහැක. දිගුකාලීන පැවැත්ම සඳහා "Neighbourhood" ක්රමයට මාරු වීම එකම විසඳුමයි.
- ජයග්රාහකයින්: මෙය සාර්ථක වුවහොත් කාර්ය මණ්ඩලයට වඩා හොඳ වැඩ පරිසරයක් නිර්මාණය වනු ඇත. අනවශ්ය රෝහල් ගතවීම් මගහැරෙන බැවින් රෝගීන්ටද එය සහනයකි.
- පරාජිතයින්: කෙටි කාලීනව, Acute අංශයේ සේවකයින්ට ආයෝජන අඩුවීමක් දැනිය හැකිය. දේශීය පුහුණුවට මුල්තැන දීමත් සමඟ සංක්රමණික කාර්ය මණ්ඩලයට විශාල රෝහල් භාරයන් (Hospital trusts) වෙත ඇතුළු වීමට තිබූ "පහසු" මාර්ග ඇහිරී යා හැකිය.
නොකියවෙන කතාව: වෘත්තිකයන්ට වැදගත් දේ
වාර්තාවේ සඳහන් නොවුණද, අපගේ ප්රජාවට බලපාන කරුණු දෙකක් මෙහි ඇත:
- ගොඩනැගිලි අර්බුදය (Estate Crisis): ගොඩනැගිලි නොමැතිව "Neighbourhood Health Service" එකක් පවත්වාගෙන යා නොහැක. NHS ගොඩනැගිලි දිරාපත් වෙමින් පවතින අතර, නව ප්රජා මධ්යස්ථාන සඳහා පැහැදිලි ප්රාග්ධන සැලැස්මක් නොමැත.
- සංක්රමණිකයින්ගේ "Bridge" භූමිකාව: දේශීය ශ්රම බලකායක් ගොඩනැගීම දිගුකාලීන ඉලක්කය වුවද, මෙම සංක්රාන්ති සමයේදී විදෙස් දක්ෂතා නොමැතිව මෙය කළ නොහැක. "After" ආකෘතිය ගොඩනැගීම සඳහා, විශේෂයෙන්ම Community සහ Social care අංශ සඳහා කෙටි කාලීනව තවත් වීසා නිකුත් කිරීමට රජයට සිදුවනු ඇත.
වෘත්තීය ජීවිතය සුරක්ෂිත කරගැනීමට උපදෙස්
එක්සත් රාජධානියේ සෞඛ්ය ක්ෂේත්රයේ නිරත ශ්රී ලාංකික වෘත්තිකයන්ට මෙය සිය වෘත්තීය ගමන හැඩගස්වා ගැනීමට හොඳම කාලයයි:
- Community අංශයට යොමු වන්න: ප්රතිපාදන සහ ප්රතිපත්ති දැන් ගමන් කරන්නේ Primary Care Networks (PCNs) සහ ප්රජා භාරයන් (Community trusts) දෙසටයි. වයෝවෘද්ධ සත්කාර, මානසික සෞඛ්ය සහ District nursing වැනි අංශවල විශේෂඥ භූමිකාවන් අනාගතයේදී වඩාත් සුරක්ෂිත වනු ඇත.
- නිපුණතා වර්ධනය (Upskill): සාමාන්ය Ward role එක අනාගතයේදී දේශීය ආධුනිකත්වයන් (Apprenticeships) මගින් ප්රතිස්ථාපනය වීමේ වැඩි ඉඩක් ඇත. එබැවින් ස්වාධීනව තීරණ ගත හැකි Advanced Clinical Practitioner (ACP) වැනි තනතුරු ලබා ගැනීම රැකියා සුරක්ෂිතභාවයට අත්යවශ්ය වේ.
- Visa ගැන අවධානයෙන් සිටින්න: රජයේ 2035 ඉලක්කය ගැන සැලකිලිමත් වන්න. පහසුවෙන් රැකියාවට ඇතුළු වීමේ දොරටු ක්රමයෙන් වැසෙමින් පවතී. දේශීයව පුරවා ගැනීමට අපහසු (Hard to fill) විශේෂිත ප්රජා සත්කාරක භූමිකාවන් තෝරා ගැනීම අනාගත ආගමන විගමන නීති තද කිරීම්වලට එරෙහිව හොඳම ආරක්ෂාවයි.
මූලාශ්රය (Source): https://committees.parliament.uk/committee/81/health-and-social-care-committee/news/