UK නව නීතියෙන් තාක්ෂණික දැවැන්තයින්ගේ ඒකාධිකාරිය බිඳ වැටෙයි

UK නව නීතියෙන් තාක්ෂණික දැවැන්තයින්ගේ ඒකාධිකාරිය බිඳ වැටෙයි

එක්සත් රාජධානිය තුළ මෙතෙක් පැවති "Walled Garden" හෙවත් දැඩි ලෙස පාලනය වූ ඩිජිටල් පරිසර පද්ධතිවල යුගය නිල වශයෙන් අවසන් වෙමින් පවතී. මෙම සතියේ සිට එක්සත් රාජධානියේ තරඟකාරීත්ව සහ වෙළඳපල අධිකාරිය (CMA), Digital Markets, Competition and Consumers Act (DMCC) යටතේ සක්‍රීයව නීති ක්‍රියාත්මක කිරීම අරඹා තිබේ.

වසර ගණනාවක් තිස්සේ එක්සත් රාජධානියේ සිටින ශ්‍රී ලාංකික තාක්ෂණික ව්‍යවසායකයින් සහ ඩිජිටල් ක්ෂේත්‍රයේ නියැලෙන්නන් Apple සහ Google වැනි දැවැන්තයින්ගේ දැඩි නීතිවලට සහ ඉහළ ගාස්තු ව්‍යුහයන්ට කොටුවී සිටියහ. අපගේ ව්‍යාපාර ගොඩනැගුවේ ඔවුන්ගේ නීතිවලට අනුකූලව වන අතර, බොහෝ විට යෙදුම් ආදායමෙන් (App revenues) 15-30% ක "බද්දක්" ඔවුන්ට ගෙවීමට සිදු විය. නමුත් නව Strategic Market Status (SMS) තත්ත්වය ක්‍රියාත්මක වීමත් සමඟ මෙම සමීකරණය වෙනස් වේ. CMA ආයතනය දැන් මෙම සමාගම්වලට අන්තර් ක්‍රියාකාරීත්වය (Interoperability) අනිවාර්ය කර ඇති අතර, ඔවුන්ගේ මෙහෙයුම් පද්ධති (Operating Systems) තෙවන පාර්ශවීය තරඟකරුවන් සඳහා විවෘත කිරීමට බල කෙරේ.

මෙය හුදෙක් නියාමන යාවත්කාලීන කිරීමක් පමණක් නොව, බ්‍රිතාන්‍යය තුළ ඩිජිටල් ව්‍යාපාර ක්‍රියාත්මක වන ආකාරය පිළිබඳ මූලික වෙනසකි.

ව්‍යාපාරික කාර්යක්ෂමතාව සහ නව අවස්ථා

Software Agencies, SaaS වේදිකා හෝ ඩිජිටල් SME සේවා පවත්වාගෙන යන අපගේ ප්‍රජාවට මෙම ප්‍රතිපත්තිය මගින් කෘතිම බාධක ඉවත් කරනු ලබයි.

• ඒකාබද්ධ සංවර්ධන ක්‍රියාවලිය (Unified Workflows): මීට පෙර, iOS සහ Android අතර විශේෂාංග සමාන මට්ටමකින් පවත්වා ගැනීම සඳහා (Feature parity) දෙගුණයක් මහන්සි වීමට සිදු විය. ඊට හේතුව Apple විසින් NFC වැනි API අවහිර කර තිබීමයි. නව නීතිය මගින් "ක්‍රියාකාරී සමානතාව" අනිවාර්ය කරයි. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඔබේ සංවර්ධන කණ්ඩායම්වලට එකම දේ දෙවරක් ගොඩනැගීමේ ඉංජිනේරු පිරිවැය අඩු කර ගත හැකි අතර, ගැඹුරු ඒකාබද්ධ කිරීම් (Integrations) සිදු කිරීමට අවස්ථාව ලැබේ.
• ගෙවීම් ස්වෛරීභාවය (Payment Sovereignty): වඩාත්ම ක්ෂණික වාසිය වන්නේ දැවැන්තයින්ගේ බිල්පත් පද්ධති මඟ හැරීමට ඇති හැකියාවයි. 30% ක කොමිස් මුදල අහිමි කර නොගෙන, UK පාරිභෝගිකයින් සෘජුවම ඔබේම Payment Gateway වෙත යොමු කළ හැකිය. මෙය e-commerce හෝ මුදල් හුවමාරු සේවා (Remittance startups) සඳහා විශාල ලාභයක් වනු ඇත.

රැකියා වෙළඳපොලේ වෙනස්කම් සහ AI අවදානම්

මෙම බාධක ඉවත් වීමත් සමඟ අනුකූලතා ක්‍රියාවලියේ (Compliance) සංකීර්ණත්වය වැඩි වේ. මේ සමඟම රැකියා වෙළඳපොලේ ඉල්ලුමද වෙනස් වෙමින් පවතී:

• "Ecosystem Architect" භූමිකාවේ නැගී සිටීම: සාම්ප්‍රදායික iOS හෝ Android සංවර්ධකයින් වෙනුවට, හරස් වේදිකා අන්තර් ක්‍රියාකාරීත්වය (Cross-platform interoperability protocols) පිළිබඳ අවබෝධයක් ඇති වෘත්තිකයන්ට ඉහළ ඉල්ලුමක් ඇති වනු ඇත. විවෘත වූ නව API වල තාක්ෂණික සියුම් කරුණු හැසිරවිය හැකි අයට ඉහළ වැටුප් හිමිවනු ඇත.
• ස්වයංක්‍රීයකරණය සහ AI අවදානම: මේ පිළිබඳව අවධානයෙන් සිටීම වැදගත්ය. මෙම තෙවන පාර්ශවීය ඒකාබද්ධ කිරීම් කළමනාකරණය කිරීමට Big Tech සමාගම් මිනිස් ශ්‍රමය යොදවන්නේ නැත. ඒ වෙනුවට ඔවුන් AI නියෝජිතයින් යොදවනු ඇත. ඔබගේ වර්තමාන රැකියාව Manual App Review, QA Testing හෝ බෙදාහැරීමේ ලොජිස්ටික්ස් සම්බන්ධ නම්, එය ස්වයංක්‍රීයකරණයට ලක්වීමේ ඉහළ අවදානමක් ඇත.

සැඟවුණු අවදානම් සහ අවාසි

විවෘත වෙළඳපොලක් ගැන අප සතුටු වන අතරතුර, එහි යථාර්ථය දෙසද බැලිය යුතුය. බාධක ඉවත් වූ විට ඇත්ත වශයෙන්ම පරාජය වන්නේ කවුද?

• ආරක්ෂක හිඩැස්: Apple හි ප්‍රධානතම ආකර්ෂණය වූයේ එහි ආරක්ෂාවයි. නමුත් Core OS විශේෂාංග (Memory, NFC වැනි) විවෘත කිරීමට බල කිරීමත් සමඟ සයිබර් ප්‍රහාර එල්ල විය හැකි අවස්ථා වැඩි වේ. බැංකු කටයුතු සඳහා යෙදුම් භාවිතා කරන එක්සත් රාජධානියේ වෙසෙන අපගේ වැඩිහිටි ප්‍රජාවට "Sideloaded" මෘදුකාංග හරහා Malware පැමිණීමේ අවදානම ඉහළ යා හැකිය.
• නව "අනුකූලතා බදු" (Compliance Tax): ආදායම් අහිමිවීම් දෙස Apple හෝ Google නිහඬව බලා සිටිනු ඇතැයි නොසිතන්න. යුරෝපයේදී (EU) දුටු පරිදි, ඔවුන් "Core Technology Fees" වැනි නව ගාස්තු හඳුන්වා දිය හැකිය. එවිට මූල්‍ය බර හුදෙක් "කොමිස් මුදලක්" වෙනුවට "යටිතල පහසුකම් කුලියක්" බවට පත් විය හැකි අතර, එය Freemium යෙදුම් වලට දැඩිව බලපානු ඇත.
• නියාමන සංකීර්ණතාව: ගෝලීය නිෂ්පාදනයක් අපනයනය කරන UK පදනම් කරගත් Startup සමාගමකට දැන් නීති පද්ධති තුනක් සමඟ ගනුදෙනු කිරීමට සිදුවේ (UK සඳහා CMA, EU සඳහා DMA සහ ඇමරිකාව සඳහා වෙනත් නීති). මෙය කුඩා කණ්ඩායම් සඳහා වැඩ බර වැඩි කිරීමට හේතු විය හැක.

බොහෝ වාර්තා "සාධාරණත්වය" ගැන කතා කළද, සැබෑ කාලරාමුව (Timeline reality) අමතක නොකළ යුතුය. පරීක්ෂණ "වහාම" ආරම්භ වුවද, නීතිමය අභියාචනා ක්‍රියාවලිය ප්‍රමාද කිරීමට සැලසුම් කර ඇත. 2025 ඔක්තෝම්බර් මාසයේදී SMS තත්ත්වය ලබන සමාගම්, "අන්තර් ක්‍රියාකාරීත්වයේ" නිර්වචන ගැන 2026 අග භාගය වන තෙක් නීතිමය තර්ක ගෙන එනු ඇත.

එබැවින්, හෙට දිනයේ Apple හි අවසරය අවශ්‍ය වන විශේෂාංගයක් මත පදනම්ව ඔබේ සම්පූර්ණ නිෂ්පාදන සැලැස්ම අදම වෙනස් නොකරන්න. මෙය එක රැයකින් සිදුවන වෙනසක් නොව, ඉදිරි මාස 12 ක කාලය තුළ ප්‍රයෝජනයට ගත හැකි උපායමාර්ගික අවස්ථාවක් ලෙස සැලකීම වඩාත් සුදුසුය.

මූලාශ්‍රය (Source): https://www.gov.uk/government/news/cma-sets-out-initial-plans-as-new-digital-markets-competition-regime-comes-into-force