එක්සත් රාජධානිය සහ ඉන්දියාව අතර නිදහස් වෙළඳ ගිවිසුම (FTA) අවසන් අදියරට: ඔබේ මුදල් පසුම්බියට සහ Visa තත්ත්වයට මෙය බලපාන්නේ කෙසේද?

එක්සත් රාජධානිය සහ ඉන්දියාව අතර නිදහස් වෙළඳ ගිවිසුම (FTA) අවසන් අදියරට: ඔබේ මුදල් පසුම්බියට සහ Visa තත්ත්වයට මෙය බලපාන්නේ කෙසේද?

දිගු කලක් තිස්සේ සාකච්ඡා මට්ටමේ පැවති එක්සත් රාජධානිය සහ ඉන්දියාව අතර නිදහස් වෙළඳ ගිවිසුම (UK-India Free Trade Agreement - FTA) දැන් Westminster හි තීරණාත්මක අදියරකට එළැඹ තිබේ. මේ වන විට මෙම ගිවිසුම 'Constitutional Reform and Governance' (CRaG) නමින් හැඳින්වෙන දින 21ක පාර්ලිමේන්තු නිරීක්ෂණ කාලසීමාවට ඇතුළත් වී ඇත. බ්‍රිතාන්‍ය දේශපාලනය තුළ House of Commons මගින් මෙය අවහිර කිරීමේ සම්භාවිතාව ඉතා අඩු බැවින්, මෙම ගිවිසුම නුදුරේදීම නීතියක් බවට පත්වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.

එක්සත් රාජධානියේ වෙසෙන දකුණු ආසියානු ප්‍රජාවට, විශේෂයෙන්ම වෘත්තිකයන්ට සහ ව්‍යාපාර හිමිකරුවන්ට මෙය හුදෙක් රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික පුවතක් පමණක් නොවේ. මෙය Mortgage rates, රැකියා වෙළඳපොලේ තරඟකාරීත්වය සහ ජීවන වියදම (Cost of Living) කෙරෙහි ඍජුවම බලපාන ව්‍යුහාත්මක වෙනසකි.

'Mobility Clause' සහ රැකියා වෙළඳපොලේ වෙනස

බොහෝ මාධ්‍ය වාර්තා පෙන්වා දෙන්නේ භාණ්ඩ මත පනවා ඇති තීරු බදු (Tariffs) 90% කින් ඉවත් කිරීම ගැනයි. නමුත් අපගේ පාඨකයන්ට වඩාත් වැදගත් වන්නේ "Mobility and Services" හෙවත් වෘත්තිකයන්ගේ සංචලනය පිළිබඳ කොටසයි.

මෙම ගිවිසුම මගින් ඉන්දියානු IT සහ මූල්‍ය වෘත්තිකයන්ට එක්සත් රාජධානියේ රැකියා වෙළඳපොලට පිවිසීම සඳහා පහසු මාර්ගයක් (Streamlined pathway) නිර්මාණය කරයි. මෙය දැනට මෙහි ස්ථාවරව සිටින සංක්‍රමණික ප්‍රජාවට දෙපැත්ත කැපෙන කඩුවක් වැනිය. එක් පැත්තකින් මෙය බ්‍රිතාන්‍යය තුළ දකුණු ආසියානු ආර්ථික බලය ශක්තිමත් කරයි. නමුත් අනෙක් පසින්, එය ඉහළ නිපුණතා සහිත ශ්‍රම බලකායක් (High-skilled talent) සමග දැඩි තරඟයකට මුහුණ දීමට ඔබට බල කරයි.

විශේෂයෙන්ම දැනට Skilled Worker Visa මත එක්සත් රාජධානියේ සේවය කරන ශ්‍රී ලාංකික ඉංජිනේරුවන් සහ Tech වෘත්තිකයන්ට ඉදිරියේදී වෙළඳපොල වඩාත් තරඟකාරී වනු ඇත. ඉන්දියාවෙන් පැමිණෙන නව වෘත්තිකයන්ගේ ගලා ඒම නිසා Entry-level සහ Mid-level IT රැකියාවල වැටුප් වර්ධනය (Wage growth) අඩාල විය හැකිය. ඔබ තාක්ෂණික ක්ෂේත්‍රයේ නියැලෙන්නෙක් නම්, දැන්ම විශේෂඥ දැනුම (Specialize) වර්ධනය කරගැනීම ඉතා වැදගත්ය. සාමාන්‍ය 'Generalist' භූමිකාවන් මෙම වැටුප් පීඩනයට වැඩියෙන්ම ගොදුරු විය හැකිය.

ආර්ථික බලපෑම: Inflation සහ Interest Rates

ඉන්දියාව සමඟ ඇතිකරගන්නා වෙළඳ ගිවිසුම ලන්ඩන් හෝ මැන්චෙස්ටර් හි ඔබේ Mortgage එකට බලපාන්නේ කෙසේද? පිළිතුර ඇත්තේ සැපයුම් දාමය (Supply chain) තුළයි.

ඉන්දියානු භාණ්ඩ (ඖෂධවල සිට ඇඟලුම් සහ යන්ත්‍ර සූත්‍ර දක්වා) මත බදු ඉවත් කිරීම මගින් බ්‍රිතාන්‍ය සිල්ලර වෙළෙන්දන්ගේ ආනයන පිරිවැය අඩු වේ. මෙය ඉහළ උද්ධමන (High-inflation) වටපිටාවකදී භාණ්ඩ මිල ස්ථාවර කිරීමට උදව් වන අතර, එමගින් පාරිභෝගික මිල දර්ශකය (CPI) පාලනය කිරීමට හැකි වේ.

මෙය එංගලන්ත මහ බැංකුවට (Bank of England) පොලී අනුපාත පාලනය කිරීමට හෝ අඩු කිරීමට අවශ්‍ය ඉඩකඩ ලබා දෙයි. මෙය ක්ෂණිකව සිදු නොවූවත්, දිගුකාලීනව අඩු මුදලට සැපයුම් දාමයන් ක්‍රියාත්මක වීම හරහා Mortgage rates ස්ථාවර වීමට අවශ්‍ය පසුබිම සකස් වේ. නිවාස හිමියන්ට මෙය ණය පිරිවැය පාලනය කරගැනීමට ලැබෙන අත්‍යවශ්‍ය සහනයකි.

නොකියවෙන කතාව: සැඟවුණු අවදානම්

රජය මෙය "Global Britain" සංකල්පයේ ජයග්‍රහණයක් ලෙස හුවා දැක්වුවද, අප සැලකිලිමත් විය යුතු අවදානම් කිහිපයක් ද තිබේ:

• SMEs සඳහා ඇති තර්ජනය: මෙම ගිවිසුම හරහා ඉන්දියානු සමාගම්වලට UK සේවා වෙළඳපොල විවෘත වේ. අඩු පිරිවැයක් යටතේ ක්‍රියාත්මක වන විශාල ඉන්දියානු උපදේශන සමාගම් (Consultancies) දැන් බ්‍රිතාන්‍යයේ කොන්ත්‍රාත්තු සඳහා ලංසු තැබීමට පටන් ගනු ඇත. ඔබ කුඩා පරිමාණයේ උපදේශන සේවාවක් හෝ B2B ව්‍යාපාරයක් පවත්වාගෙන යන්නේ නම්, ඔබට තරඟ කිරීමට සිදුවන්නේ ලන්ඩන් සමාගම් සමග පමණක් නොව, බැංගලෝර් මිල ගණන් (Bangalore prices) සමගයි.
• දත්ත ආරක්ෂණය (Data and Standards): එක්සත් රාජධානිය GDPR නීති යටතේ දැඩිව ක්‍රියාත්මක වන අතර, ඉන්දියාවේ දත්ත ආරක්ෂණ නීති ඊට වඩා වෙනස්ය. මෙම නියාමන ක්‍රම දෙක අතර ඇති පරස්පරතාවය ව්‍යාපාරිකයන්ට අනුකූලතා ගැටළු (Compliance headaches) ඇති කළ හැකිය.
• කලාපීය බලපෑම: භූ-දේශපාලනිකව ගත් කල, ශක්තිමත් UK-India සබඳතාවක් ගොඩනැගීම හරහා ශ්‍රී ලංකාව වැනි කුඩා ආර්ථිකයන් යම්තාක් දුරට යටපත් වීමේ අවදානමක් පවතී. ආයෝජන ප්‍රවාහයන් දැවැන්ත ඉන්දියානු වෙළඳපොල වෙත යොමු වන විට, ශ්‍රී ලංකාවට නව වෙළඳ ගිවිසුම් (Bespoke FTAs) වෙනුවට පවතින DCTS වැනි පොදු රාමු මත යැපීමට සිදුවනු ඇත.

ඉදිරි දැක්ම සහ උපායමාර්ග

CRaG කාලසීමාව තවත් සති තුනකින් අවසන් වීමට නියමිත අතර, එය සම්මත වූ වහාම ක්‍රියාත්මක කිරීමේ අදියර (Implementation phase) ආරම්භ වනු ඇත.

• වෘත්තිකයන් සඳහා: 2026 වන විට රැකියා වෙළඳපොල තද වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කරන්න. මුහුණට මුහුණ සන්නිවේදනය අත්‍යවශ්‍ය වන (Face-to-face interaction premium) හෝ ආරක්ෂක අවසර (Security clearance) අවශ්‍ය වන ක්ෂේත්‍ර වෙත යොමු වීමෙන් ඔබේ රැකියා සුරක්ෂිතභාවය තහවුරු කරගන්න.
• ආයෝජකයින් සඳහා: GBP/INR විනිමය අනුපාතය ගැන විමසිලිමත් වන්න. වෙළඳ ගිවිසුම් සාමාන්‍යයෙන් දිගුකාලීනව පවුම (Sterling) ශක්තිමත් කිරීමට හේතු වේ. මෙය ඔබ ශ්‍රී ලංකාවට මුදල් යැවීමේදී (Remittances) ලැබෙන වටිනාකමට බලපෑ හැකිය.

මෙම ගිවිසුම එක්සත් රාජධානියේ ආර්ථික භූගෝල විද්‍යාව නැවත අර්ථ දක්වයි. අවධානය යුරෝපයෙන් ඔබ්බට නැගෙනහිර දෙසට මාරු වෙමින් පවතී. ඔබේ මූල්‍ය සැලසුම් ද ඊට අනුකූලව සකස් කරගන්න.

මූලාශ්‍රය (Source): https://commonslibrary.parliament.uk/research-briefings/cbp-10258/