Ditwah සුළි කුණාටුවේ ආර්ථික කම්පනය: IMF පස්වන සමාලෝචනය 2026 දක්වා කල් යයි - ඔබේ මුදල් පසුම්බියට මෙය බලපාන්නේ කෙසේද?

Ditwah සුළි කුණාටුවේ ආර්ථික කම්පනය: IMF පස්වන සමාලෝචනය 2026 දක්වා කල් යයි - ඔබේ මුදල් පසුම්බියට මෙය බලපාන්නේ කෙසේද?

Ditwah සුළි කුණාටුවෙන් සිදු වූ භෞතික විනාශය පහව ගියත්, ශ්‍රී ලංකාවට එහි සැබෑ ආර්ථික පසුකම්පන (Aftershocks) දැනෙන්නට පටන් ගෙන තිබෙන්නේ දැන්ය. බොහෝ දෙනෙක් අපේක්ෂා කළ, එහෙත් ආර්ථික ක්ෂේත්‍රයේ බොහෝ දෙනා කනස්සල්ලට පත් කළ තීරණයක් ගනිමින් ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල (IMF), ශ්‍රී ලංකාවේ Extended Fund Facility (EFF) හි පස්වන සමාලෝචනය 2026 මුල් භාගය දක්වා කල් දමා තිබේ.

මෙය හුදෙක් කාර්යාලීය කාලසටහන් වෙනස් වීමක් ලෙස පෙනුනත්, යථාර්ථය ඊට වඩා බරපතලය. මෙය හුදු රැස්වීම් කල් දැමීමක් නොව, දිවයිනේ ආර්ථිකය ස්ථාවර කරමින් තිබූ මූල්‍ය ජීවන රේඛාව (Financial lifeline) තාවකාලිකව "Pause" කිරීමකි. විශේෂයෙන්ම එක්සත් රාජධානියේ වෙසෙන ශ්‍රී ලාංකික ඔබට, මව්රටට යවන Remittances සහ එහි ඇති ඔබේ ආයෝජන සැලසුම් නැවත සකස් කර ගැනීමට මෙම තීරණය සෘජුවම බලපායි.

මහ බැංකුව සහ IMF අතර සිදුවන්නේ කුමක්ද?

ඩොලර් බිලියන 2.9ක ඇපදීමේ පැකේජයේ ඊළඟ වාරිකය (Tranche) නිකුත් කිරීම ප්‍රමාද කිරීමට IMF ගත් තීරණයට හේතුව ඉතා ප්‍රායෝගිකය. කුණාටුවට පෙර එකඟ වූ ඉලක්ක—එනම් රාජ්‍ය ආදායම් ඉලක්ක සහ බලශක්ති මිල ගණන්—දැන් යථාර්ථවාදී නොවේ. කෘෂිකාර්මික අංශයට එල්ල වූ දැඩි බලපෑම සහ යටිතල පහසුකම් විනාශය නිසා බදු පදනම (Tax base) ඉදිරි කාර්තු සඳහා අඩාල වී ඇත. ඒ නිසා ඉදිරි සතිවල කොළඹට පැමිණෙන IMF දූත පිරිස පැමිණෙන්නේ පසුගිය කාර්ය සාධනය පරීක්ෂා කිරීමට (Audit) නොව, ණය තිරසාරභාවය පිළිබඳ ඉලක්ක "නැවත සකස් කිරීමටයි" (Recalibrate). සරලවම කිව්වොත්, ක්‍රීඩා පිටිය වතුරෙන් යටවී ඇති නිසා ගෝල් කණු වෙනස් කිරීමට සිදුවී තිබේ.

UK Diaspora එකට මෙය බලපාන ආකාරය: LKR, Remittances සහ පොලී අනුපාත

බ්‍රිතාන්‍ය පවුම් (GBP) උපයන ඔබට මෙම ප්‍රමාදය හරහා බලපාන ප්‍රධාන මූල්‍ය කරුණු කිහිපයක් තිබේ.

1. මුදල් අගයේ අස්ථාවරත්වය (Currency Volatility Trap) IMF වාරිකය ප්‍රමාද වීම යනු රට තුළට ගලා එනු ඇතැයි අපේක්ෂා කළ විදේශ විනිමය තාවකාලිකව නතර වීමකි. සාමාන්‍යයෙන් මෙවැනි අවස්ථාවක රුපියල අවප්‍රමාණය (Depreciate) වීමේ පීඩනයක් ඇති වේ.

• The Insight: කෙටි කාලීනව පවුම්වලට සාපේක්ෂව LKR අගය අඩුවිය හැකිය. එනම් ඔබේ පවුම්වලට වැඩි රුපියල් ප්‍රමාණයක් ලැබෙනු ඇත. නමුත් මෙය දෙපැත්ත කැපෙන කඩුවකි. දුර්වල රුපියල නිසා ආනයන වියදම් වැඩි වී, ලංකාවේ සිටින ඔබේ පවුලේ අයට ඉන්ධන සහ භාණ්ඩ සඳහා වැඩි මුදලක් (Inflation) ගෙවීමට සිදුවනු ඇත.
• Actionable Strategy: ඔබ ඉදිරියේදී නිවාස ඉදිකිරීම් හෝ වෛද්‍ය කටයුතු සඳහා විශාල මුදලක් යැවීමට බලාපොරොත්තු වන්නේ නම්, එකවර මුදල් යවනවාට වඩා ඉදිරි සති 6ක් පුරා විහිදෙන පරිදි Dollar-cost averaging ක්‍රමයට (කොටස් වශයෙන්) මුදල් යැවීමෙන් ඔබට වඩාත් වාසිදායක සාමාන්‍ය අනුපාතයක් ලබා ගැනීමට හැකි වනු ඇත.

2. පොලී අනුපාත සහ ස්ථාවර ආදායම් කුණාටුවෙන් පසු සැපයුම් දාම බිඳ වැටීම නිසා (එළවළු සහ ඉන්ධන මිල ඉහළ යාමෙන්) ඇතිවන උද්ධමනය පාලනය කිරීමට මහ බැංකුවට (CBSL) පොලී අනුපාත ලිහිල් කිරීමේ (Monetary easing) ක්‍රියාවලිය තාවකාලිකව නතර කිරීමට සිදුවිය හැකිය.

• The Insight: පොලී අනුපාත අඩුවනු ඇතැයි අපේක්ෂා කළත්, දැන් පවතින තත්ත්වය මත High-yield Fixed Deposits (FDs) සහ T-Bills 2025 අග භාගය වන තෙක්ම ආකර්ෂණීය මට්ටමක පවතිනු ඇත.
• Actionable Strategy: ඔබ සතුව LKR Liquidity තිබේ නම්, "Recalibration" එක අවසන් වීමට පෙර දැනට පවතින ඉහළ පොලී අනුපාතවලට Lock කර ගැනීම නුවණට හුරුය. මන්ද, පසුව ලැබෙන ආධාර නිසා වෙළඳපල ද්‍රවශීලතාවය වැඩි වී පොලී අනුපාත පහළ යා හැකි බැවිනි.

නොකියන කතා සහ අවදානම්

මෙය මානුෂීය සහන සඳහා ගත් තීරණයක් ලෙස රජය හුවා දැක්වුවද, අප අවධානය යොමු කළ යුතු අවදානම් කිහිපයක් තිබේ.

• "Fiscal Slippage" අවදානම: මානුෂීය සහන සැලසීමේ මුවාවෙන් රජය ජනප්‍රිය නොවන නමුත් අත්‍යවශ්‍ය ආර්ථික ප්‍රතිසංස්කරණ (Austerity measures) ආපසු හැරවීමේ අවදානමක් තිබේ. නිශ්චිත ආදායම් මාර්ගයක් නොමැතිව ප්‍රතිසංස්කරණ සඳහා මුදල් අච්චු ගැසුවහොත්, අපි නැවතත් Hyperinflation (අධි උද්ධමනය) තත්ත්වයකට පත්විය හැකිය. මෙය විශේෂයෙන්ම බලපාන්නේ ස්ථාවර ආදායම් ලබන විශ්‍රාමිකයින්ට සහ නාගරික අඩු ආදායම්ලාභීන්ටයි.
• ආධාර vs ආයෝජන (Aid vs. Investment): ජාත්‍යන්තර ප්‍රජාවගෙන් ලැබෙන මානුෂීය ආධාර (Humanitarian aid) තාවකාලික බව මතක තබා ගන්න. මෙය රටේ දීර්ඝකාලීන ආර්ථික සෞඛ්‍යය (Structural investment) නොවේ. IMF සහතිකය පමා වීම විදේශීය සෘජු ආයෝජකයින් (FDI) අධෛර්යමත් කිරීමට හේතු විය හැක.

ඊට අමතරව, නිල වාර්තාවල සඳහන් නොවන තවත් කරුණක් වන්නේ සංචාරක කර්මාන්තයට එල්ල වූ පහරයි. ශීත ඍතුව යනු සංචාරක කර්මාන්තයේ "Season" එකයි. කුණාටුව නිසා ඇති වූ Cancellations හරහා රටට අහිමි වන ඩොලර් ප්‍රමාණය, IMF වාරිකය ප්‍රමාද වීම හා එක් වූ විට 2026 මුල් කාර්තුවේදී (Q1 2026) විශාල "Dollar gap" එකක් නිර්මාණය කරනු ඇත.

ඉදිරි පියවර

ඉදිරි සතිවල කොළඹට පැමිණෙන IMF දූත පිරිසගේ ක්‍රියාකලාපය තීරණාත්මකයි. ශ්‍රී ලංකාව යන්නේ "Detour" එකක්ද නැතහොත් සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනත් පාරකද යන්න එමගින් තීරණය වනු ඇත.

UK හි සිටින ඔබට දිය හැකි හොඳම උපදෙස වන්නේ Defensive Liquidity යි. ලංකාවේ සිටින ඔබේ යැපෙන්නන්ට උද්ධමනයට මුහුණ දීම සඳහා අමතර මුදලක් (Buffer) ලබා දීම වැදගත් නමුත්, නව IMF කොන්දේසි ස්ථාවර වන තෙක් ඉඩම් වැනි ද්‍රවශීල නොවන (Illiquid) විශාල ආයෝජන සිදු කිරීමේදී දෙවරක් සිතන්න. කුණාටුව පහව ගියත්, ආර්ථික ක්ෂිතිජයේ මීදුම තවම පහව ගොස් නැත.

මූලාශ්‍රය (Source): https://www.imf.org/en/news/articles/2025/12/19/pr-25436-sri-lanka-imf-approves-us-206-million-in-emergency-financial-support