බ්‍රිතාන්‍ය-දකුණු කොරියානු වෙළඳ ගිවිසුම දීර්ඝ කෙරේ

බ්‍රිතාන්‍ය-දකුණු කොරියානු වෙළඳ සහන 2027 දක්වා දීර්ඝ කිරීම මගින් රැකියා සුරක්ෂිතතාව සහ පවුම් බිලියන 2ක අපනයන ආරක්ෂා වන ආකාරය.

එක්සත් රාජධානියේ වෙසෙන ඉහළ කුසලතා සහිත වෘත්තිකයන්ට සහ ව්‍යවසායකයන්ට "නිදහස් වෙළඳ ගිවිසුම්" (Free Trade Agreements) යනු බොහෝ විට වියුක්ත ලේඛන කටයුතු පමණක් විය හැකිය. නමුත් 2026 ජනවාරි 1 වනදා සිට ක්‍රියාත්මක වන බ්‍රිතාන්‍ය-දකුණු කොරියානු වෙළඳ ගිවිසුම දීර්ඝ කිරීම, ඍජුවම ඔබේ ආර්ථික ස්ථාවරත්වයට සහ ව්‍යාපාරික පැවැත්මට බලපාන ක්‍රියාවලියකි. මෙය හුදෙක් රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික පියවරක් නොව, දහස් ගණනකගේ ජීවනෝපාය ආරක්ෂා කරන "ආර්ථික පලිහකි".

මෙම එකඟතාවය හරහා Direct Transport සහ EU cumulation යන වෙළඳ කොන්දේසි තවත් මාස 18කින්, එනම් 2027 ජූලි 1 දක්වා දීර්ඝ කර ඇත. මේ හරහා පවුම් බිලියන 2ක බ්‍රිතාන්‍ය අපනයන මත හදිසියේ පැනවීමට තිබූ දැවැන්ත බදු බර ඉවත් කර ගැනීමට රජය සමත් වී තිබේ.

මෙම ක්‍රියාවලිය ඔබේ ආර්ථිකයට බලපාන්නේ කෙසේද?

වර්තමාන ලෝකයේ නිෂ්පාදනයක් නිමවන්නේ රටවල් කිහිපයක සහයෝගයෙනි. උදාහරණයක් ලෙස, බ්‍රිතාන්‍යයේ නිෂ්පාදිත විද්‍යුත් මෝටර් රථයක හෝ වෛද්‍ය උපකරණයක යුරෝපා සංගමයෙන් (EU) ලබාගත් කොටස් අඩංගු විය හැකිය. Brexit රීතිවලට අනුව, යම් නිෂ්පාදනයක විදේශීය කොටස් ප්‍රමාණය වැඩි නම්, එයට "බ්‍රිතාන්‍ය නිෂ්පාදනයක්" ලෙස ලැබෙන බදු සහන අහිමි වේ.

කෙසේ වෙතත්, EU cumulation වගන්තිය නිසා යුරෝපා සංගමයෙන් ලබාගන්නා කොටස් ද "දේශීය" කොටස් ලෙස සැලකීමට අවසර ලැබේ. මෙම සහනය නොතිබුණේ නම්, දකුණු කොරියාවට අපනයනය කරන බ්‍රිතාන්‍ය භාණ්ඩවල පිරිවැය 10% සිට 20% දක්වා එක රැයකින් ඉහළ යනු ඇත.

මෙය වෘත්තිකයෙකු ලෙස ඔබට බලපාන ප්‍රධාන ආකාර දෙකකි:

• රැකියා සුරක්ෂිතතාව: දකුණු කොරියාව යනු බ්‍රිතාන්‍යයේ මෝටර් රථ අපනයනය සඳහා වන 7 වන විශාලතම වෙළඳපොළයි. මෙම බදු සහන අහිමි වූයේ නම්, ලාභාංශ අඩු වීම හේතුවෙන් ඉංජිනේරු සහ සැපයුම් (Logistics) අංශවල රැකියා කප්පාදුවක් හෝ බඳවා ගැනීම් නතර වීමක් සිදුවීමට බොහෝ සෙයින් ඉඩ තිබුණි.
• ජීවන වියදම සහ උද්ධමනය (Inflation): බොහෝ ඉලෙක්ට්‍රොනික උපකරණ සහ මෝටර් රථ කොටස් දකුණු කොරියාවේ සිට බ්‍රිතාන්‍යයට පැමිණේ. ප්‍රවාහන වියදම් ඉහළ ගියහොත් එම පිරිවැය අවසානයේ පැටවෙන්නේ පාරිභෝගිකයා මතය. මෙම ගිවිසුම හරහා එම අමතර පිරිවැය පාලනය කර ඇත.

වසර 1.5ක තාවකාලික පාලම

මෙම මාස 18ක දීර්ඝ කිරීම 2025 දෙසැම්බර් මස අවසන් කරන ලද වඩාත් නවීකරණය වූ වෙළඳ ගිවිසුමකට පිවිසෙන "පාලමක්" බඳුය. නව ගිවිසුම මගින් භාණ්ඩවලින් 98%කට ස්ථිර බදු සහන ලැබුණද, එවැනි දැවැන්ත ගිවිසුමක් පාර්ලිමේන්තුවේ සම්මත වීමට වසරකට වැඩි කාලයක් ගත විය හැකිය. එම අතුරු කාලය තුළ ව්‍යාපාරික කටයුතු බාධාවකින් තොරව පවත්වාගෙන යාම මෙම පියවරේ අරමුණයි.

පවතින අවදානම් සහ අභියෝග

මෙම සහනදායී කාලසීමාව තුළ ව්‍යාපාරික ක්ෂේත්‍රය මුහුණ දෙන අභියෝග කිහිපයක් ද තිබේ. බ්‍රිතාන්‍ය නිෂ්පාදන ක්ෂේත්‍රය තවමත් යුරෝපා සංගමයේ කොටස් මත මෙතරම් යැපීම (EU Dependency) දිගුකාලීනව අවදානම් සහගත විය හැකිය. විශේෂයෙන්ම කුඩා සහ මධ්‍ය පරිමාණ ව්‍යාපාර (SMEs) නීති රීති නැවත වෙනස් වේ යැයි පවතින අවිනිශ්චිතතාවය නිසා දිගුකාලීන ගිවිසුම්වලට එළඹීමට මැලි විය හැකිය.

වෘත්තිකයන් සඳහා උපදෙස්

ඔබ Logistics, Financial Services හෝ Engineering යන ක්ෂේත්‍රවල නියැලෙන්නෙකු නම්, 2026 වසර පුරා බ්‍රිතාන්‍ය-කොරියානු ව්‍යාපෘති සඳහා ආයෝජනය කිරීමට මෙය කදිම අවස්ථාවකි. විශේෂයෙන්ම ඩිජිටල් වෙළඳාම සහ e-contracts සම්බන්ධ නව විධිවිධාන හේතුවෙන් SaaS සහ Fintech ක්ෂේත්‍රවල අලුතින් නැගී එන ව්‍යාපාර සඳහා ලන්ඩන් සහ සෝල් මූල්‍ය කේන්ද්‍රස්ථාන අතර විශාල අවස්ථා විවර වනු ඇත.

කෙසේ වෙතත්, 2027 ජූලි 1 දිනට පෙර ඔබේ සැපයුම් දාමයන් විවිධාංගීකරණය කර ගැනීමට හෝ කොරියානු වෙළඳපොළ තුළ ස්ථාවර වීමට පියවර ගැනීම නුවණට හුරුය.