එක්සත් රාජධානියේ 'Zero-Tariff' ප්රවේශය: ශ්රී ලාංකික Tech ක්ෂේත්රයට 'Hardware Pivot' එකක් සඳහා මග පෑදෙයි
එංගලන්තයේ අලුත්ම වෙළඳ ප්රතිපත්තිය ශ්රී ලංකාවේ Software වලට වඩා Hardware පැත්තට වාසිදායකයි. මෙය ඔබේ වෘත්තීය ජීවිතයට බලපාන්නේ කෙසේද? මෙන්න සම්පූර්ණ විග්රහය.
එක්සත් රාජධානියේ 'Zero-Tariff' ප්රවේශය: ශ්රී ලාංකික Tech ක්ෂේත්රයට 'Hardware Pivot' එකක් සඳහා මග පෑදෙයි
2026 වසරේ මුල් භාගයේදී ක්රියාත්මක වීමට නියමිත එක්සත් රාජධානියේ Developing Countries Trading Scheme (DCTS) හි අවසන් අදියර, බ්රිතාන්ය තාක්ෂණික සහ ඉංජිනේරු ක්ෂේත්රවල නියැලෙන ශ්රී ලාංකික ප්රජාවට ඉතා තීරණාත්මක සංධිස්ථානයක් සනිටුහන් කරයි. බොහෝ පුවත් මඟින් මෙය හුදෙක් බදු සහන (Tariff removal) පිළිබඳව පමණක් කතා කළත්, එහි සැබෑ උපායමාර්ගික වැදගත්කම ඊට වඩා ගැඹුරුය. සරලවම කිවහොත්, දේශසීමා හරහා සිදුවන සහයෝගීතාවයන්ට තිබූ ඝර්ෂණය (Friction) දැන් සැලකිය යුතු ලෙස අඩු වී ඇත. එංගලන්තයේ වෙසෙන වෘත්තිකයන්ට මෙය තවත් එක් රාජ්ය ප්රතිපත්තියක් පමණක් නොව, තම Supply Chain Strategies සහ ආයෝජන අවස්ථාවන් නැවත ඇගයීමට ලක් කිරීමට ලැබුණු ප්රබල සංඥාවකි.
වෙළඳාමේ නව ව්යුහය (The New Architecture of Trade)
DCTS මගින් භාණ්ඩවල මූලාරම්භය පිළිබඳ නීති (Rules of Origin) සරල කර ඇති අතර, සුදුසුකම් ලබන භාණ්ඩවලින් 90% කට වැඩි ප්රමාණයක තීරුබදු ඉවත් කර ඇත. තාක්ෂණික අංශයට අතිශය වැදගත් වන ඉලෙක්ට්රොනික උපාංග, සංවේදක (Sensors) සහ අතරමැදි නිෂ්පාදන භාණ්ඩ (Intermediate goods) මීට ඇතුළත් වීම විශේෂත්වයකි. මීට පෙර සංකීර්ණ බදු සහ නිලධාරිවාදී "රතු පටි" (Red tape) නිසා ශ්රී ලංකාවෙන් දෘඩාංග (Hardware) ගෙන්වීම ලාභදායී නොවූ අතර එය සැපයුම් ජාලයේ හිසරදයක් විය. නමුත් දැන් ඒ "Math" එක සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් වී ඇත.
එක්සත් රාජධානියේ Procurement, Product Design හෝ Venture Capital ක්ෂේත්රවල නියැලෙන ශ්රී ලාංකිකයන්ට මෙය සෘජු අවස්ථාවකි. ශ්රී ලංකාව තවදුරටත් BPO හෝ මෘදුකාංග (Software) සඳහා පමණක් වූ ගමනාන්තයක් නොවේ; එය Hardware Assembly සහ Component Manufacturing සඳහා ද ප්රායෝගික විකල්පයක් ලෙස නැගී සිටියි. විශේෂයෙන්ම ගෝලීය සමාගම් "China Plus One" උපායමාර්ග ඔස්සේ සැපයුම් ජාල විවිධාංගීකරණය කිරීමට උත්සාහ කරන මොහොතක, මෙය සාම්ප්රදායික නැගෙනහිර ආසියානු නිෂ්පාදන මධ්යස්ථානවලට එරෙහිව තරඟකාරී වාසියක් ලබා දෙයි.
කුසලතා සහ භූමිකාවන්ගේ වෙනස්වීම් (Skill Shifts)
මෙම ප්රතිපත්තිමය වෙනසත් සමඟ ඩයස්පෝරා වෘත්තිකයන්ගේ කුසලතා ද ඩිජිටල් සීමාවෙන් ඔබ්බට ගොස් Physical Operations දක්වා පුළුල් විය යුතුය.
- Supply Chain Architects: එක්සත් රාජධානියේ නීතිමය රාමුව සහ ශ්රී ලංකාවේ නිෂ්පාදන හැකියාවන් යන දෙකම අවබෝධ කරගත් වෘත්තිකයන්ට ක්ෂණික ඉල්ලුමක් පවතී. නව Rules of Origin ලියකියවිලි හැසිරවීමේ හැකියාව ඉහළ වටිනාකමක් ඇති කුසලතාවක් වනු ඇත.
- Quality Assurance Liaisons: තීරුබදු බාධක ඉවත් වන විට, තීරුබදු නොවන බාධක (Non-tariff barriers) වන තත්ත්ව ප්රමිතීන්, CE Markings සහ ESG Compliance ප්රධාන අභියෝගය බවට පත්වේ. එක්සත් රාජධානියේ තාක්ෂණික ප්රමිතීන් ශ්රී ලංකාවේ කර්මාන්තශාලා වෙත නිවැරදිව පරිවර්තනය කළ හැකි ඉංජිනේරුවන් අත්යවශ්ය වනු ඇත.
- Hardware-SaaS Integrators: අඩු පිරිවැයක් යටතේ උපාංග (Components) ලබා ගැනීමේ හැකියාවත් සමඟ, එක්සත් රාජධානිය පදනම් කරගත් IoT Startups වල වර්ධනයක් අපට අපේක්ෂා කළ හැක. ශ්රී ලංකාවේ දෘඩාංග නිෂ්පාදනය බ්රිතාන්ය මෘදුකාංග බුද්ධිමය දේපළ (Software IP) සමඟ ඒකාබද්ධ කිරීමට හැකි වෘත්තිකයන්ට මෙය ඉතා ලාභදායී අවස්ථාවකි.
නොකියවෙන කතාව: යටිතල පහසුකම් සහ අස්ථාවරත්වය
වාර්තා කොතරම් සුබවාදී වුවත්, ප්රායෝගික ලෝකයේ පවතින "Last mile" යථාර්ථය අමතක නොකළ යුතුය. තීරුබදු රහිත ප්රවේශය මගින් ලොජිස්ටික්ස් බාධක විසඳෙන්නේ නැත. කොළඹ වරායේ කාර්යක්ෂමතාව සහ බලශක්ති අර්බුදයේ ස්ථාවරත්වය තීරණාත්මක සාධක වේ. විදුලිය ඇනහිටීම් නිසා ගම්පහ කර්මාන්තශාලාවකට නිෂ්පාදන ක්රියාවලිය පවත්වාගෙන යා නොහැකි නම්, හෝ ගෝලීය නාවික අස්ථාවරත්වය නිසා Freight rates ඉහළ යයි නම්, බදු සහනයෙන් පලක් නැත.
එසේම, බුද්ධිමය දේපළ (IP) පිළිබඳව ද අවධානය යොමු කළ යුතුය. එක්සත් රාජධානියේ සමාගම් සිය පෞද්ගලික නිර්මාණ (Proprietary designs) නිෂ්පාදනය සඳහා ශ්රී ලංකාවට යොමු කරන විට, IP Leakage අවදානමක් පවතී. උපදේශකයින් විසින් බ්රිතාන්ය IP ආරක්ෂා කරන අතරම ශ්රී ලංකාවේ අධිකරණ බලසීමාව තුළ ක්රියාත්මක විය හැකි නීතිමය රාමු සකස් කිරීම අත්යවශ්ය වේ.
ප්රතිවිරුද්ධ දෘෂ්ටිකෝණයක් (A Counter-Perspective)
මෙම වර්ධනය දෙස විචාරාත්මක ඇසකින් බැලීම ද වැදගත් ය. මෙය පිරිවැය කාර්යක්ෂමතාවට (Cost-efficiency) උදව් වුවද, යැපීම් අවදානම් (Dependency risks) ද හඳුන්වා දෙයි.
- "Low-Value" උගුල: ශ්රී ලංකාව හුදෙක් අඩු වටිනාකමක් ඇති, පොදු උපාංග (Commoditized components) සැපයුම්කරුවෙකු ලෙස හංවඩු ගැසීමේ අවදානමක් ඇත. අපි හුදෙක් ලාභයට ගෙන වැඩි මිලට විකිණීම (Arbitrage) මත පමණක් අවධානය යොමු කළහොත්, රට තුළ දීර්ඝකාලීන වටිනාකමක් ගොඩනැගීමට අප අසමත් වනු ඇත.
- නියාමන අවදානම් (Regulatory Whiplash): වෙළඳ වරප්රසාද යනු දේශපාලන මෙවලම් ය. භූ දේශපාලනික වෙනස්කම් හෝ මානව හිමිකම්/කම්කරු නීති පිළිබඳ ජාත්යන්තර සම්මුතීන් කඩ වුවහොත් මෙම සහන ඉවත් කරනු ලැබිය හැක. හුදෙක් බදු නිදහස් කිරීම මත පමණක් ගොඩනගන ව්යාපාර ආකෘතියක් බිඳෙනසුලු විය හැකිය.
- Brain Drain ත්වරණය: උත්ප්රාසාත්මක ලෙස, මෙම වෙළඳ සබඳතා ශක්තිමත් වීම නිසා මෙම නව සැපයුම් ජාල කළමනාකරණය කිරීමට ශ්රී ලංකාවේ දක්ෂතම Hardware Engineers ලා එක්සත් රාජධානියට සංක්රමණය වීම වේගවත් විය හැක. එමගින් මව් රටේ නිෂ්පාදන ක්රියාවලියට අවශ්ය දක්ෂතා හිඟයක් ඇති විය හැක.
ඔබ කළ යුත්තේ කුමක්ද?
අපගේ ප්රජාවට මෙහි ඇති පණිවිඩය පැහැදිලිය: හුදෙක් ප්රතිලාභ ලබන්නෙකු නොවී, පාලමක් ලෙස ක්රියා කරන්න. භාණ්ඩ ගලා ඒම දෙස බලා නොසිටින්න. ජාත්යන්තර වෙළඳ අනුකූලතාවය (Trade Compliance) සහ ලොජිස්ටික්ස් පිළිබඳ සහතික (Certifications) ලබා ගැනීමට උනන්දු වන්න. ඔබ ආයෝජකයෙකු නම්, එක්සත් රාජධානියේ අපනයන ප්රමිතීන්ට ගැලපෙන පරිදි සකස් වෙමින් පවතින ශ්රී ලාංකික Startups ගැන අවධානයෙන් සිටින්න. මෙම නව වෙළඳ ජාලයේ ප්රධාන නියමුවෙකු ලෙස ස්ථානගත වීමට ඇති කවුළුව විවෘතව ඇත, නමුත් එය ප්රතිලාභ ලබා දෙන්නේ ක්රියාශීලී අයට පමණි.