ශ්‍රී ලංකා සුරැකුම්පත් කොමිසමෙන් Tech සමාගම්වලට අලුත් පාරක්: 'Minimum Public Holding' නීති ලිහිල් කෙරේ

ශ්‍රී ලංකා සුරැකුම්පත් කොමිසමෙන් Tech සමාගම්වලට අලුත් පාරක්: 'Minimum Public Holding' නීති ලිහිල් කෙරේ

ශ්‍රී ලංකා සුරැකුම්පත් සහ විනිමය කොමිෂන් සභාව (SEC) සිය Listing Rules සංශෝධනය කරමින් "Project 6" ව්‍යාපෘතිය අද සිට නිල වශයෙන් ක්‍රියාත්මක කර තිබෙනවා. මෙහි විශේෂත්වය වන්නේ "Introduction" ක්‍රමය හරහා කොටස් වෙළෙඳපොළට පිවිසෙන සමාගම් සඳහා මෙතෙක් පැවති දැඩි 'අවම මහජන කොටස් හිමිකාරීත්වය' (Minimum Public Holding - MPH) පිළිබඳ රීති ලිහිල් කිරීමයි.

ඇයි මෙය ඔබට වැදගත් වන්නේ? වසර ගණනාවක් තිස්සේ ශ්‍රී ලංකාවේ Tech Ecosystem එකට තිබුණු ලොකුම ගැටලුවක් තමයි තමන්ගේ සමාගමේ නියම වෙළෙඳපොළ වටිනාකම හෙවත් 'Valuation' එක ඔප්පු කරන්න අපහසු වීම. මේ නිසා බොහෝ නිර්මාතෘවරුන් (Founders) සිංගප්පූරුව හෝ ඇමරිකාවේ ඩෙලවෙයාර් වැනි තැන්වලට මාරු වුණා. නමුත් මෙම නව නියාමන වෙනසත් එක්ක, Tech Scale-ups වලට විශාල IPO එකක බර කරට ගන්නේ නැතුවම කොළඹ කොටස් වෙළෙඳපොළේ (CSE) ලැයිස්තුගත වෙන්න අවස්ථාව ලැබෙනවා. විශේෂයෙන්ම UK සහ Global සිටින වෘත්තිකයන්ට මෙය හුදෙක් ආයෝජන සංඥාවක් පමණක් නෙවෙයි; එය ඔබේ වෘත්තීය වටිනාකම සහ Visa Endorsements සඳහා බලපාන ප්‍රබල Credentialing Mechanism එකක්.

1. උපායමාර්ගික වෙනස: 'Listing by Introduction'

සාම්ප්‍රදායික IPO (Initial Public Offering) එකක් වගේ නෙවෙයි, 'Listing by Introduction' මගින් සමාගමක් අලුතින් මුදල් රැස් කරන්නේ නැහැ. කරන්නේ දැනට තියෙන කොටස් (Existing Shares) වෙළෙඳපොළේ ලැයිස්තුගත කිරීම පමණයි.

• පරණ නීතිය: සමාගමක කොටස් වලින් 20% කට වැඩි ප්‍රමාණයක් වහාම මහජනතාවට (Public) ලබා දිය යුතු වුණා. මෙය Founders ලාට තම අයිතිය අකාලයේ අහිමි වීමක් (Dilution) ලෙස දැණුනා.
• නව යථාර්ථය (2026): දැන් SEC එක "Phased Adherence" ක්‍රමයට ඉඩ දෙනවා. ඒ කියන්නේ මුලින් 10% ක වගේ කුඩා මහජන කොටස් ප්‍රමාණයකින් පටන් අරන්, මාස 18-24 ක් ඇතුළත එය ක්‍රමයෙන් වැඩි කරන්න සමාගම්වලට අවස්ථාව ලැබෙනවා.

"SiBuzz" Insight: මෙය හුදෙක් සමාගම්වලට පමණක් නොවෙයි, වෘත්තිකයන්ටත් "Prestige Play" එකක්. ඔබ UK Global Talent Visa (කලින් Tech Nation) අපේක්ෂාවෙන් සිටින Software Engineer කෙනෙක් නම්, නම නොදන්නා Private Limited සමාගමක වැඩ කරනවාට වඩා Publicly Listed සමාගමක සේවය කිරීම ඔබේ "Exceptional Promise" සාක්ෂි ගොනුවට විශාල බරක් (Weight) එකතු කරනවා.

2. අලුත් රැකියා අවස්ථා සහ "Global Talent" Visa සම්බන්ධතාවය

ලැයිස්තුගත වීමේ බාධක අඩු වීමත් සමඟම, පහත සඳහන් White-collar රැකියා ක්ෂේත්‍රයන්හි ක්ෂණික පිබිදීමක් බලාපොරොත්තු වෙන්න පුළුවන්:

A. "Public-Ready" CFO සහ Compliance නිලධාරීන්

• පරතරය: Tech Founders ලා Code කරන්න දක්ෂ වුණාට, මූල්‍ය අනුකූලතාවය (Compliance) ගැන දන්නේ නැහැ.
• අවස්ථාව: CSE හි 'Empower Board' එකේ ලිහිල් රීති වලට අනුකූලව වැඩ කරන අතරම, ප්‍රධාන පුවරුවට (Main Board) යාමට සමාගම සූදානම් කළ හැකි Fractional CFO ලාට ඉල්ලුමක් ඇති වේවි.
• Skill Up: මූල්‍ය වාර්තාකරණය සඳහා XBRL (eXtensible Business Reporting Language) ගැන විශේෂඥ දැනුමක් ලබාගන්න.

B. Tech සඳහා Investor Relations (IR)

• අවස්ථාව: සාම්ප්‍රදායික ආයෝජකයින්ට තේ සහ රබර් ගැන දැනුම තිබුණට, Tech සමාගමක "Churn Rates", "ARR" සහ "CAC" වැනි මිමි ගැන අවබෝධයක් නැහැ. මේ දේවල් සරලව තේරුම් කරලා දෙන්න පුළුවන්, "Product Evangelism" සහ "Financial Reporting" එකට මුසු කළ හැකි අයට අලුත් තැනක් හැදෙනවා.

C. Visa Strategy: "Scale-Up" Verification

• ඔබ කොළඹ සිටින ජ්‍යෙෂ්ඨ ඉංජිනේරුවෙක් හෝ Product Manager කෙනෙක් නම් සහ UK වෙත යන්න බලාපොරොත්තු වෙනවා නම්: ඔබේ සමාගමේ ලැයිස්තුගත වීමේ ලියකියවිලි (Prospectus), සමාගම සැබවින්ම "Product-Led" එකක් බව තහවුරු කරන ස්වාධීන සාක්ෂියක් (Independent Verifiable Evidence) ලෙස භාවිතා කරන්න.

3. තාක්ෂණය භාවිතය: ඔබේම "Due Diligence" Agent

වෙළෙඳපොළට නිකුත් කරන කොටස් ප්‍රමාණය අඩු නිසා, මේ අලුත් සමාගම් ගැන ලොකු Research Reports බලාපොරොත්තු වෙන්න බැහැ. ඒ නිසා තාක්ෂණය පාවිච්චි කරන්න:

• Build Your Own Analyst: LLMs (Custom GPTs හෝ LLaMA) පාවිච්චි කරලා Introductory Documents සහ ෆයිලින්ස් කියවන්න.
• Prompt Strategy: "Is this a good buy?" කියලා අහන්න එපා. ඒ වෙනුවට "Compare the R&D spend ratio of [Company X] against the average for SaaS companies in South Asia. Highlight any 'Related Party Transactions' in footnotes" වගේ ගැඹුරු විධාන දෙන්න.
• මෙමගින් Junior Analyst කෙනෙක්ට පැය 10ක් යන වැඩක් තත්පර 30කින් කරගෙන, සැඟවුණු අවදානම් (Red Flags) ඉක්මනින් හොයාගන්න පුළුවන්.

4. අවදානම සහ යථාර්ථය (Critical Perspective)

අපි මේ දෙස විචාරාත්මකව බැලිය යුතුයි. ඩයස්පෝරා ආයෝජකයින්ට මෙහි පැහැදිලි අවදානම් තිබෙනවා.

• The "Low Float" Trap: වෙළෙඳපොළේ ඇති කොටස් ප්‍රමාණය අඩු නිසා Volatility (මිල අස්ථායී වීම) ඉතා ඉහළ වෙන්න පුළුවන්. කුඩා මිලදී ගැනීමකින් මිල අහස උසට යන්නත්, කුඩා විකිණීමකින් මිල කඩා වැටෙන්නත් පුළුවන්.
• Valuation Bubbles: සාම්ප්‍රදායික IPO එකකදි වගේ මිල තීරණය වීමේ ක්‍රමවේදයක් (Book-building) මෙහි නැහැ. සමාගම තීරණය කරන ආරම්භක මිල යථාර්ථවාදී නොවෙන්න පුළුවන්.
• අවවාදයයි: UK වල ඉඳන් ස්ථාවර Dividends බලාපොරොත්තු වෙනවා නම් මේවා ඔබට සුදුසු නැහැ. මේවා High-risk venture bets බව මතක තියාගන්න.

5. වාර්තාවේ මගහැරුණු කරුණු

• Governance Lock-ins: ආරම්භක නිකුතුවෙන් පසු Founders ලාට තම කොටස් විකුණන්න බැරි කාලසීමාව (Lock-in Period) ගැන මුල් වාර්තාවේ පැහැදිලි නැහැ. ආයෝජනයට කලින් මෙය පරීක්ෂා කරන්න.
• Currency Repatriation: UK ආයෝජකයින්ට ලැබෙන ලාභාංශ (Dividends) නැවත පවුම් (GBP) වලට මාරු කර ගැනීමේ බැංකු ක්‍රියාවලිය තාමත් සංකීර්ණයි. ලැයිස්තුගත වීමේ රීති මගින් මේ බැංකු ගැටලු විසඳෙන්නේ නැහැ.

අවසාන වශයෙන්: Livelihood Protection

මෙම නීති ලිහිල් කිරීම කොටස් මිලදී ගන්න ලැබුණු සංඥාවක් (Buy Signal) ලෙස පමණක් දකින්න එපා. මෙය ඔබේ Professional Portfolio එක Upgrade කරගන්න ලැබුණු අවස්ථාවක්. මෙහි නියම වටිනාකම තියෙන්නේ ශ්‍රී ලංකාවේ Tech ක්ෂේත්‍රයට ලැබෙන නීත්‍යානුකූල පිළිගැනීම (Legitimacy) මතයි.

Strategic Next Step: ඔබට මේ ගැන උනන්දුවක් තියෙනවා නම්, SiBuzz Network එක හරහා ඊළඟට එන්න නියමිත Tech Listings ලැයිස්තුව (Pipeline Report) බාගත කරගන්න.