මාධ්‍ය සහ වෙළඳ රෙගුලාසි: HFSS දැන්වීම් සීමා කිරීම සහ ශ්‍රී ලාංකික ව්‍යාපාර සඳහා එහි බලපෑම

මාධ්‍ය සහ වෙළඳ රෙගුලාසි: HFSS දැන්වීම් සීමා කිරීම සහ ශ්‍රී ලාංකික ව්‍යාපාර සඳහා එහි බලපෑම

රාත්‍රී 9න් පසුව පමණයි: එංගලන්තයේ නව වෙළඳ දැන්වීම් නීතිය සහ ශ්‍රී ලාංකික ව්‍යාපාර

HFSS (High Fat, Sugar, and Salt) හෙවත් මේදය, සීනි සහ ලුණු අධික ආහාර සඳහා වන දැන්වීම් සීමා කිරීමේ යෝජනාව දැන් යෝජනාවක් පමණක් නොවේ; එය බලාත්මක වූ නීතියකි. ජනවාරි 1 වනදා සිට ක්‍රියාත්මක වන පරිදි එක්සත් රාජධානියේ රජය මෙම නව නීතිමය බාධකය (Legislative firewall) පනවා තිබේ. මේ හරහා රාත්‍රී 9ට පෙර රූපවාහිනියේ HFSS නිෂ්පාදන ප්‍රචාරණය කිරීම තහනම් වන අතර, අන්තර්ජාලය තුළ මුදල් ගෙවා සිදුකරන (Paid-for) ප්‍රචාරණ කටයුතු සඳහා පූර්ණ සීමාවන් පනවා ඇත.

සාමාන්‍ය ජනතාවට මෙය ස්ථුලතාවයට (Obesity) එරෙහි සෞඛ්‍යමය මැදිහත්වීමකි. නමුත් ව්‍යාපාරික ප්‍රජාවට—විශේෂයෙන්ම SiBuzz ජාලයේ සිටින ආනයනකරුවන්, ආපනශාලා හිමියන් සහ FMCG ව්‍යවසායකයින්ට—මෙය තම ව්‍යාපාර මෙහෙයුම්වලට එල්ල වූ කම්පනයක් ලෙස හැඟී යා හැකිය. කෙසේ වෙතත්, පුවත් ශීර්ෂවලට වඩා මෙහි සියුම් කරුණු වැදගත් වේ. ඔබේ අලෙවිකරණ අයවැය විනාශ වීම හෝ තරඟකාරී වාසියක් ලබා ගැනීම අතර වෙනස රඳා පවතින්නේ මෙම නීතියේ ඇති "Exemptions" හෙවත් ව්‍යතිරේකයන් පිළිබඳ ඇති සියුම් කරුණු මතයි.

වෙනස් වූයේ කුමක්ද?

Health and Care Act එක මත පදනම් වූ මෙම නීතිය මාධ්‍ය ක්ෂේත්‍රය කොටස් දෙකකට බෙදා වෙන් කරයි:

• Broadcast TV: පෙරවරු 5:30 සිට රාත්‍රී 9:00 දක්වා HFSS නිෂ්පාදන දැන්වීම් තහනම්.
• Online (Paid): සම්පූර්ණ තහනමක්. මීට මුදල් ගෙවා සිදු කරන සමාජ මාධ්‍ය දැන්වීම් (Facebook/Instagram/TikTok ads), Paid search (Google Ads) සහ Influencer හවුල්කාරිත්වයන් ඇතුළත් වේ.

මෙහි අරමුණ වන්නේ ළමයින්ගේ මාධ්‍ය පරිභෝජනය තුළින් සෞඛ්‍යයට අහිතකර පෙළඹවීම් ඉවත් කිරීමයි. නමුත් එංගලන්තයේ කිතුල් පැණි ආනයනය කරන හෝ රෝල්ස් (Rolls) අලෙවි කරන ශ්‍රී ලාංකික ව්‍යවසායකයෙකුට පැන නගින ප්‍රශ්නය නම්: මේ නිසා මගේ ව්‍යාපාරය අඩාල වේවිද? යන්නයි.

කුඩා ව්‍යාපාර සඳහා සහනය: SME Exemption

බොහෝ දෙනා කලබලයට පත් වී සිටියත්, ප්‍රධාන ධාරාවේ මාධ්‍යවල එතරම් කතාබහට ලක් නොවන ඉතා වැදගත් කරුණක් මෙහි තිබේ: එනම් Small and Medium Enterprise (SME) Exemption එකයි.

ඔබේ ව්‍යාපාරයේ සේවකයින් සංඛ්‍යාව 250කට වඩා අඩු නම්, ඔබ මෙම සීමා කිරීම්වලින් නිදහස් වීමට බොහෝ දුරට ඉඩ ඇත.

• බලපෑම: එක්සත් රාජධානියේ ක්‍රියාත්මක වන බොහෝ ස්වාධීන ශ්‍රී ලාංකික ආපනශාලා, කේටරින් සේවාවන් සහ සිල්ලර බඩු සාප්පු මෙම සීමාවට වඩා බෙහෙවින් පහළින් පවතී. එබැවින්, නියාමන දඩුවම් ගැන බියකින් තොරව ඔබේ මට්න් රෝල්ස් (Mutton rolls) හෝ ෆලුඩා සඳහා Facebook දැන්වීම් දිගටම පවත්වාගෙන යාමට ඔබට හැකියාව ඇත.
• අවදානම: මෙම නිදහස් කිරීම පදනම් වන්නේ මුළු ආයතනික සමූහයේම (Corporate group) සේවක සංඛ්‍යාව මතයි. ඔබ විශාල දාමයක (Chain) ෆ්‍රැන්චයිස් හිමිකරුවෙක් නම් හෝ ප්‍රධාන සමාගමක අනුබද්ධිත ආයතනයක් නම්, ඔබට මෙම සහනය නොලැබීමට ඉඩ ඇත.

විශාල ව්‍යාපාර සඳහා උපායමාර්ගික විග්‍රහය

අපගේ ජාලයේ සිටින විශාල පරිමාණයේ ව්‍යාපාරිකයන් සඳහා (උදාහරණයක් ලෙස, සේවකයින් 250කට වැඩි ප්‍රධාන FMCG ආනයනකරුවන්), උපායමාර්ගය Product Marketing සිට Brand Marketing වෙත මාරු කළ යුතුය.

මෙම නීතිය ඉලක්ක කරන්නේ හඳුනාගත හැකි HFSS නිෂ්පාදනයි. සීමා කරන ලද නිෂ්පාදනයක් ප්‍රදර්ශනය නොවන තාක් කල්, සාමාන්‍ය "Brand Advertising" සඳහා අවසර ඇත.

• වෙනස් විය යුතු ආකාරය: සීනි අධික බීම වර්ගයක් ප්‍රවර්ධනය කිරීමට ඔබට මුදල් වියදම් කළ නොහැක. නමුත් තහනම් නිෂ්පාදනයක් පෙන්වන්නේ නැතිව, ඔබේ සන්නාමයේ ඉතිහාසය, ප්‍රජා සත්කාර හෝ තිරසාරභාවය (Sustainability) ගැන පෝස්ට් එකක් Boost කිරීමට ඔබට හැකියාව ඇත.
• Organic Reach is King: තහනම බලපාන්නේ මුදල් ගෙවා කරන ප්‍රචාරණයටයි. ඔබේම වෙබ් අඩවිය හෝ Organic Instagram feed එක සඳහා මෙය අදාළ නොවේ. මේ නිසා දැන්වීම් සඳහා මුදල් වියදම් කරනවාට වඩා SEO සහ Community building කෙරෙහි අවධානය යොමු කිරීම ඉතා වැදගත් වේ.

ප්‍රතිවිරුද්ධ දෘෂ්ටිකෝණය: රෙගුලාසිවල අවදානම

මෙය සමබරව විග්‍රහ කිරීමේදී, මෙම ප්‍රතිපත්තියේ සිදුවිය හැකි අසාර්ථකත්වයන් සහ අවදානම් ගැනද අවධානය යොමු කළ යුතුය:

• ආදේශක බලපෑම (The Substitution Effect): එක් මාධ්‍යයක් වැසී ගිය විට, වියදම් වෙනත් තැනකට මාරු වීම සාමාන්‍ය දෙයකි. මේ නිසා Outdoor Advertising (බිල්බෝඩ්, බස් නැවතුම් දැන්වීම්) සහ Direct Mail සඳහා ඉල්ලුම වැඩි වී, කුඩා ව්‍යාපාර ඇතුළු සැමටම එහි මිල ගණන් ඉහළ යා හැක.
• "Brand" Loophole: විශාල සමාගම්වලට තම "Master Brand" එක (උදා: McDonald's) ප්‍රචාරණය කළ හැකි අතර, එය නීත්‍යානුකූල වේ. මේ හරහා වක්‍රාකාරව පාරිභෝගිකයාට HFSS නිෂ්පාදන මතක් කර දිය හැක. මෙය ප්‍රසිද්ධ සන්නාමවලට වාසිදායක වන අතර, වෙළඳපොළට අලුතින් පැමිණෙන කුඩා සන්නාමවලට (Challenger brands) අවාසිදායක විය හැකිය.
• විකාශකයින්ට පාඩු: වාණිජ රූපවාහිනී නාලිකා FMCG දැන්වීම් ආදායම මත දැඩිව යැපේ. ආදායම අඩු වීම නිසා අන්තර්ගතයේ ගුණාත්මකභාවය අඩු වීමට හෝ HFSS නොවන කාණ්ඩ සඳහා දැන්වීම් ගාස්තු ඉහළ දැමීමට ඉඩ ඇත.

Nutrient Profiling Model (NPM) සහ නව අවස්ථා

බොහෝ දෙනා නොසිතන කාරණයක් නම් නිෂ්පාදනයක් "HFSS" ද යන්න තීරණය කරන්නේ කෙසේද යන්නයි. එය තීරණය කරන්නේ Nutrient Profiling Model (NPM) මගිනි.

• මෙය අනුමානයක් නොව ගණනය කිරීමකි (සීනි/ලුණු සඳහා ලකුණු සහ පලතුරු/ප්‍රෝටීන් සඳහා ලකුණු වශයෙන්).
• ප්‍රතිසංස්කරණ අවස්ථාව: බොහෝ නිෂ්පාදනවල වට්ටෝරුව සුළු වශයෙන් වෙනස් කිරීමෙන් (Reformulation) මෙම තහනමෙන් බේරීමට පුළුවන. සීනි හෝ ලුණු ස්වල්පයක් අඩු කිරීමෙන් නිෂ්පාදනයක් "තහනම්" කාණ්ඩයෙන් "අවසර ලත්" කාණ්ඩයට ගෙන යා හැක. ශ්‍රී ලාංකික නිෂ්පාදකයින්ට මෙය අලුත් දෙයක් කිරීමට ලැබෙන හොඳ අවස්ථාවකි—නීතියට අනුකූල වන පරිදි සීනි සම්බෝල එකක් හදන්න අපිට බැරිද?

සාරාංශය

කුඩා ශ්‍රී ලාංකික ව්‍යාපාර හිමිකරුවන්ට: දැන්වීම් නතර කරන්න එපා. ඔබ බොහෝ විට මෙම නීතියෙන් නිදහස් (Exempt). විශාල ආනයනකරුවන්ට: ඔබේ නිෂ්පාදන පෙළ (Portfolio) නැවත පරීක්ෂා කරන්න. ඔබේ SKUs වල NPM අගයන් ගණනය කර, මුදල් ගෙවා කරන ප්‍රචාරණයන් වහාම "Brand-Only" ක්‍රමයට මාරු කරන්න.